De Franse president Emmanuel Macron heeft woensdag de nationale defensie- en veiligheidsraad bijeen geroepen naar aanleiding van een rapport over de Moslimbroederschap, die in Frankrijk de politieke islam wil promoten door te infiltreren in onder meer sportclubs en liefdadigheids- en culturele instellingen.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Wat weten we over het rapport?
Aanvankelijk was het geheim, maar woensdag werd het onderzoeksrapport toch grotendeels openbaar gemaakt. Het Élysée stelt dat het grote publiek moet op de hoogte zijn van de dreiging, waar vooral gemeenten doelwit van zouden zijn.
Volgens de onderzoekers probeert de Moslimbroederschap, de uit Egypte afkomstige politiek-religieuze organisatie die wereldwijd actief is, in Frankrijk de politieke islam te promoten door te infiltreren in onder meer sportclubs en liefdadigheids- en culturele instellingen, om zo ‘van onderop’ een radicale ideologie te verbreiden.
Die infiltratie ‘bedreigt de nationale cohesie’, staat in het rapport. Het gaat daarbij nadrukkelijk niet om aanzetten tot terrorisme of geweld, maar om subtiele beïnvloeding op de lange termijn, waarmee de politieke islam in de alledaagse Franse samenleving zou worden verspreid.
Wat waren de eerste reacties vanuit de politiek?
Islamoloog en politicoloog Franck Frégosi, die door de onderzoekers was geïnterviewd voor het rapport, betreurde woensdag in een interview met dagblad Libération dat er politiek mee aan de haal wordt gegaan – iets wat sommige van zijn collega’s ervan had weerhouden aan het onderzoek mee te doen.
Frégosi richt zich onder meer op Bruno Retailleau, de Franse minister van Binnenlandse Zaken, die sinds zijn aantreden in september hard van leer trekt tegen de politieke islam. Volgens Retailleau is de Moslimbroederschap erop uit Frankrijk uiteindelijk te onderwerpen aan de sharia, en hij maakt het aanpakken daarvan tot prioriteit.
Naar zijn weten vormt de Moslimbroederschap geen echte bedreiging in Europa, zei Frégosi. ‘Er is geen verborgen agenda om in Europa een kalifaat te vestigen.’ Het rapport wordt zijns inziens te alarmistisch gepresenteerd.
Al langer klinkt kritiek op Retailleau, die zou bijdragen aan stigmatisering van moslims door het onderscheid tussen islam en radicale islam te vervagen met onder meer felle uitspraken over de hoofddoek, volgens hem ‘de vaandel van het islamisme’.
Is er sprake van een Franse tak van de Moslimbroederschap?
De onderzoekers wijzen de islamitische koepelorganisatie Musulmans de France (MF) aan als een lokale afdeling van de Moslimbroederschap in Frankrijk. De organisatie, die in het verleden geld ontving van onder meer Qatar en Saoedi-Arabië, organiseert conferenties en koranonderwijs, en beheert veel van de Franse moskeeën.
Van de 2.800 islamitische gebedshuizen in Frankrijk is volgens de onderzoekers 7 procent gelinkt aan de Moslimbroederschap. Dat zou neerkomen op ongeveer 91 duizend bezoekers van het vrijdaggebed, als indicatie voor de actieve aanhang.
Hoe zou de infiltratie eruitzien?
In Frankrijk zou sprake zijn van een ‘harde kern’ van vierhonderd tot duizend leden, die via allerlei bestaande instanties een zeer conservatieve ideologie verspreiden. Vooral jongeren zouden daarbij worden beïnvloed, met boodschappen via sociale media waarin Frankrijk als islamofoob wordt afgeschilderd en streng religieuze opvattingen worden gepromoot.
Als voorbeeld van die beïnvloeding wijst het rapport op de ‘explosie’ van het aantal jonge meisjes dat een abaya draagt en de zichtbare toename van het aantal jonge meisjes dat een hoofddoek draagt. In reactie daarop werd vorig jaar september het dragen van een abaya op school verboden.
Hoe heeft de ‘Franse tak’ van de Moslimbroederschap gereageerd?
Zelf ontkent MF de link met de Moslimbroederschap. In reactie op het rapport hekelt de organisatie de ‘onterechte beschuldigingen’ en waarschuwt ze voor het ‘gevaarlijke’ door elkaar halen van islam met radicalisme en de politieke islam. De organisatie schrijft ‘gehecht te zijn aan de waarden van de Republiek’.
Ook de Franse moslimraad CFCM waarschuwt dat het rapport, door ‘onduidelijke definities’ te hanteren, bijdraagt aan de continue verdachtmaking van alle moslims. CFCM vreest voor repercussies tegen instellingen die expliciet in het rapport in verband worden gebracht met de Moslimbroederschap. CFCM was tot 2021 de officiële vertegenwoordiger van de islamitische gemeenschap in de Franse politiek, maar verloor die status door gebrek aan steun vanuit moslims en vanwege verdenkingen van buitenlandse inmenging.
Wat is de defensie- en veiligheidsraad eigenlijk en wat is daar woensdag besloten?
Sinds de aanslagen op een kerstmarkt in Nice in 2016 komt de president wekelijks bijeen met de premier en een kleine groep ministers om de terreurdreiging in kaart te brengen en in te dammen. Die terreurdreiging kwam en komt met name vanuit de hoek van Islamitische Staat en Al Qaida – en staat los van de nu onderzochte invloed van de Moslimbroederschap.
Woensdag sloten ook de ministers van Onderwijs en Sport aan, omdat die sectoren bij uitstek doelwit zouden zijn van beïnvloeding. Tot welke maatregelen woensdag is besloten, is niet bekendgemaakt – anders dan vooraf werd aangekondigd vanuit het Élysée.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant