Over een jaar wordt het mogelijk fors duurder voor 123 duizend studenten om te sporten op de universiteit. De minister gedoogt de overtreding van strenge regels nu nog, maar de vraag is of dat zo blijft.
‘Als ik voor 700 euro een sportpas moet kopen dan ben ik hier wel weg, ja’, zegt Ieke Schenk (24) na de laatste serve van haar dubbelspel beachvolleybal op het studentensportcomplex Aclo in Groningen. De student geneeskunde is een van de 360 actieve leden bij volleybalvereniging Donitas.
Terwijl op de tennisvelden het gravel opspat en op een tafel ’s ochtends al de eerste glazen bier opschuimen, daalt het besef bij Schenk in dat sportvoorzieningen voor studenten na komend jaar ‘absurd duur’ kunnen worden.
Hogescholen en universiteiten mogen namelijk geen sportfaciliteiten met belastinggeld aanbieden. Volgens minister Bruins (Onderwijs) verstoort dat de markt en leidt het tot oneerlijke concurrentie voor andere sportclubs. Na kritiek van sportorganisaties heeft de minister besloten om investeringen van onderwijsgeld in studentensport voorlopig te gedogen. Maar uitstel is dus zeker nog geen afstel.
Als er geen uitzonderingspositie komt voor studentensport, zullen universitaire sportvoorzieningen voortaan zelf voor een groot deel van de inkomsten moeten gaan zorgen. Dat kan alleen door fors hogere bedragen te vragen. ‘Zonder onderwijsgeld zal ons basisabonnement al gauw met honderden euro’s per jaar stijgen’, zegt Tessa de Nooijer (21), bestuurslid van de Aclo. De organisatie telt 21 duizend leden, verdeeld over honderd sporten en 49 verenigingen, en is het grootste studentensportcentrum van Europa.
Studenten in Groningen zijn volgend collegejaar 75 euro kwijt aan een sportpas. De helft van hen legt daar nog eens 100 tot 500 euro bij, als contributie voor hun vereniging. Dat samen komt overeen met wat je gemiddeld betaalt bij een reguliere vereniging, legt De Nooijer uit. ‘Dat systeem heeft altijd goed gewerkt, dus waarom zou je het dan veranderen?’
Donitas-teamgenoot Tygo van der Veen (21) denkt er het zijne van. De student ondernemerschap noemt een dreigende prijsstijging ‘natuurlijk klote’, maar die zou hem er niet van weerhouden zijn volleybal op te bergen. ‘Allemaal leuk en aardig, maar dan gaan we gewoon met de hele vriendengroep naar een andere vereniging.’
Maar hoe zit het dan met commerciële sportaanbieders, zoals fitnesscentra? Volgens De Nooijer heeft studentensport geen echte commerciële tegenhanger en blijft het aantal Aclo-sporters met een fitnessabonnement beperkt tot 10 procent.
‘We snappen dus niet zo goed met welke markten ze ons vergelijken’, zegt De Nooijer, die hoopt op wat meer begrip vanuit de politiek. ‘Het blijft een misvatting dat de sportschool telkens met studentensport wordt vergeleken.’
Ze legt uit dat de ACLO veel samenwerkt met commerciële sportvoorzieningen, zodat Groningse studenten altijd een plek hebben om te sporten. ‘Dus we kunnen ons niet voorstellen dat zij het oneens zijn met ons concept.’
In een reactie laat NL Actief, de commerciële branchevereniging voor fitness, weten dat ook zij de samenwerking tussen onderwijsinstellingen, sportverenigingen en ondernemers toejuichen. Voorwaarde is dat er geen ‘fors publiek geld hoeft te worden geïnvesteerd in eigen voorzieningen binnen het onderwijs’.
Iets verderop het sportcentrum vuurt Lennard Manuel (26) een tennisbal strak over het net. De student Computing Science zit niet bij een vereniging en gebruikt zijn sportpas uitsluitend om een tennis- of padelbaan te kunnen boeken.
Als een abonnement met honderden euro’s gaat stijgen, trekt Manuel de deur van het sportcomplex van de Aclo achter zich dicht. ‘Als student moet je toch kiezen. Ik heb ook al een fitnessabonnement en ik zit vast aan meerdere streamingdiensten.’ Ook Ieke Schenk overweegt om over te stappen naar een gemeentelijk gesubsidieerde sportvereniging. ‘Want daar betaal je 350 euro contributie en ben je klaar.’
De Groningse studenten zijn niet de enigen. Een peiling onder 1.400 studenten wijst uit dat 57 procent hun lidmaatschap zou opzeggen als hun sportuitgaven verdubbelen, terwijl 43 procent in dat geval zegt over te stappen naar een andere vereniging.
De dreigende leegloop brengt weer nieuwe problemen met zich mee. Een inventarisatie van de Aclo en de gemeente Groningen toont aan dat lokale gesubsidieerde sportverenigingen al kampen met wachtlijsten en onvoldoende middelen hebben om nieuwe leden te verwelkomen. ‘De gemeente heeft simpelweg geen plek voor duizenden extra sporters’, ziet De Nooijer.
Hoewel minister Bruins deze week bekendmaakte dat de regeling minimaal een jaar wordt uitgesteld, blijven de zorgen. Het huidige Aclo-gebouw is dringend aan vervanging toe. Het startsignaal voor de bouw van een nieuw sportcomplex was reeds gegeven, maar zonder een definitieve uitspraak heeft de Rijksuniversiteit Groningen het project voorlopig in de wacht gezet.
Caspar van den Berg, voorzitter van Universiteiten van Nederland, noemt het ‘cruciaal’ dat instellingen kunnen blijven investeren in studentensport, omdat dat goed is voor het welzijn en de studieresultaten. ‘Deze beleidsregel maakt dat echter vrijwel onmogelijk. Dat schaadt studenten en staat haaks op allerlei andere ambities die het kabinet zelf uitdraagt.’
Ook Elisabetta Manunza, hoogleraar Internationaal en Europees aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht, ziet iets ‘wispelturigs’ in het plan van minister Bruins. Het valt Manunza op dat de Nederlandse overheid ‘typisch commerciële diensten’ zoals beveiliging en catering buiten de markt houdt en in eigen beheer uitvoert, alsof ze van algemeen belang zijn.
Dat terwijl de overheid studentensport - volgens Europese regelgeving een ‘educatieve dienst’ van algemeen belang - júíst als commercieel bestempelt. ‘Het kabinetsbeleid moet coherent en consistent zijn, maar het lijkt hier om een maatregel te gaan die toch bedoeld is om cultuur en ontwikkeling van studenten aan banden te leggen.’
Voor studenten die lid van hun sportvereniging willen blijven, zit er bij een fors duurdere sportpas niets anders op dan te snijden in hun uitgaven. ‘Dan maar wat minder stappen’, zegt Tygo van der Veen. ‘Het studentenleven slokt al genoeg geld op.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant