Onder meer door minder betaald werk en minder ervaren gezondheid doen vrouwen het bij ‘brede welvaart’ minder dan mannen, blijkt uit cijfers van het CBS. Ook hebben jongeren het slechter dan ouderen. Het vertrouwen in instituties en elkaar is echter groot onder Nederlanders.
is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Dat valt te lezen in de Monitor Brede Welvaart, die woensdag door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op Verantwoordingsdag is aangeboden aan de Tweede Kamer. Bij brede welvaart wordt niet alleen gekeken naar inkomen en vermogen, maar ook naar factoren als milieu, gezondheid, kwaliteit van woonomgeving en geluk. Die worden aan de hand van dertien indicatoren in kaart gebracht.
Vrouwen hebben niet alleen minder vaak betaald werk en zijn relatief minder gezond, ze zijn ook iets minder vaak tevreden met hun werk. Ze hebben verder minder vaak vertrouwen in andere mensen en instituties en ervaren meer last van milieuvervuiling. Mannen scoren op al deze punten beter. Maar op één punt scoren mannen slechter dan het gemiddelde: ze zijn vaker slachtoffer van criminaliteit.
De verschillen tussen vrouwen en mannen worden groter. Vorig jaar scoorden vrouwen op vier van de dertien indicatoren minder dan gemiddeld, nu op zes. Het CBS heeft geen verklaring voor dat oplopende verschil.
Ook jongeren tot 25 jaar hebben het minder getroffen. Ze hebben minder te besteden, bezitten minder vermogen en geven relatief veel van hun inkomen uit aan woonlasten. Ook zijn deze jongeren minder dan gemiddeld tevreden met hun leven en hun vrije tijd, en vaker slachtoffer van criminaliteit.
Ook de leeftijdsgroep daarboven, die van 25 tot 35 jaar, heeft relatief veel ongunstige uitkomsten, blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van het CBS. Gunstige uitkomsten zijn bij jongeren te zien op het gebied van gezondheid, arbeidsparticipatie en vertrouwen in instituties.
Maar spekkoper zijn de oudere leeftijdsgroepen: tussen de 45 en 65 jaar hebben gunstige uitkomsten duidelijk de overhand. Ze hebben het op materieel gebied beter dan gemiddeld en zijn ook tevredener over hun werk. Boven de 65 jaar worden deze scores juist weer minder.
Net als bij eerdere onderzoeken blijkt ook nu weer dat onderwijsniveau en herkomst relatief grote verschillen veroorzaken. Hbo’ers en universitair geschoolden hebben duidelijk meer gunstige uitkomsten. Dat geldt ook voor mensen die in Nederland geboren zijn, met ouders die ook hier geboren zijn.
Stapeling van ongunstige uitkomsten komt het meest voor bij mensen met basisonderwijs of een vmbo-diploma en bij mensen die buiten Europa zijn geboren.
Het CBS stelt verder vast dat de meeste Nederlanders tevreden zijn met hun leven en met aspecten daarvan, zoals werk, vrije tijd en wonen. Vorig jaar gaf 85 procent van de Nederlanders het leven een 7 of hoger. ‘Het vertrouwen in andere mensen is groot en neemt toe. Ook het vertrouwen in instituties, zoals rechters en politie, is groot.’
Dat lijkt verrassend gezien de vele berichten over de groeiende polarisatie, maar dat is het niet, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. ‘Dat is nu bij uitstek een onderdeel waarbij je niets moet geloven van wat je op sociale media leest. Die hebben bovenmatig veel last van zelfselectie en zijn op geen enkele manier een dwarsdoorsnede van de samenleving.’
Toch gaat het niet in alle opzichten goed. ‘Zo is er werk in overvloed, maar loont werken minder. Daarnaast groeit het woningtekort’, concludeert het bureau. Hoewel er nog steeds veel vraag is naar personeel, is dat volgens de onderzoekers niet terug te zien in de beloning voor werk. Gecorrigeerd voor inflatie is het gemiddelde uurloon van werknemers sinds 2009 niet gestegen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant