De cao-onderhandelingen in verschillende sectoren verlopen steeds moeizamer en dat leidt tot dreigementen met acties en stakingen. Werkgevers weigeren toe te geven aan hoge looneisen van de vakbonden. Zij kunnen een nieuwe forse verhoging van de loonkosten namelijk niet dragen.
Veel werknemers zijn de afgelopen jaren al gecompenseerd voor het koopkrachtverlies vanwege de hoge inflatie. Bedrijven hebben flink in de buidel moeten tasten met loonsverhogingen tot soms wel meer dan 10 procent.
Maar de opgelopen loonkosten zorgen nu voor terughoudendheid bij werkgevers. Zij zijn steeds minder vaak bereid om de knip te trekken.
Daarom lopen cao-onderhandelingen vaker vast. Zoals onlangs bij de NS, waar na vier maanden het overleg is geklapt en nu acties en stakingen dreigen. Verder hebben in de afgelopen maanden stakingen en acties bij de motorvoertuigen- en tweewielerbedrijven plaatsgevonden. Ook bij de interieurbouw- en meubelindustriebedrijven zijn de onderhandelingen vastgelopen.
Een van de belangrijkste obstakels voor nieuwe cao-akkoorden vormt de looneis van 7 procent die vakbond FNV hanteert. "De vakbond vindt de hoge looneisen normaal, omdat die tijdens de periode van grote krapte op de arbeidsmarkt en hoge inflatie werden ingewilligd", zegt cao-deskundige Henk Strating van CAO-expert.online. "Maar die periode is nu achter de rug en steeds meer werkgevers leggen die eisen naast zich neer. Dat leidt tot spanningen."
Bovendien, zo stelt Strating, verlopen de cao-onderhandelingen al lange tijd heel stroef. "Dat heeft vooral te maken met het gebrek aan vertrouwen tussen werkgevers en de traditionele vakbonden, zoals FNV, CNV en De Unie. Daarom zoeken steeds meer bedrijven naar samenwerking met nieuwe kleinere vakbonden die geen centraal beleid kennen en meer oog hebben voor bedrijfsspecifieke omstandigheden."
Ook werkgeversvereniging AWVN constateert dat het cao-overleg tussen werkgevers en vakbonden moeizamer verloopt. "Er zijn meer rondes om te overleggen en de sfeer is verslechterd. Het is niet meer zo dat er een akkoord op tafel ligt en iedereen meteen bij het kruisje tekent", zegt een woordvoerder.
Over de hoogte van de looneis van 7 procent van de vakbonden zegt de werkgeversvereniging dat er geen rekening wordt gehouden in hoe goed een bedrijf presteert. "Dat zie je bijvoorbeeld goed terug in de industrie waar veel bedrijven het momenteel moeilijk hebben. Dan helpen zulke looneisen niet. Want hogere lonen zorgen ook voor oplopende kosten voor die bedrijven."
Volgens de AWVN wordt er in ons land vooral veel gedreigd met stakingen en acties. "Maar het is niet zoals in Frankrijk waar ze met vrachtwagens de wegen dagenlang blokkeren." Het is dus de vraag of die acties er ook daadwerkelijk komen.