Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Het niet-georganiseerde protestkamp ligt goed georganiseerd op een veldje achter universiteitsgebouwen; er is geen onderlinge hiërarchie maar wel een ehbo-post en een opgeruimde keuken, er is een vergadering aan de gang en gefluisterd wordt dat er iets spannends op stapel staat. 25 tentjes, een ‘encampment’ want de voertaal is grotendeels Engels en de activisten verwijzen geroutineerd naar een ‘spokesperson’. Zelf gaan ze niets zeggen, ‘dat is ons uitdrukkelijk gevraagd’.
Dit gebeurt doorgaans op ministeries, in de politiek en bij bedrijven die de pers graag op afstand houden, niet in de strijd voor een groter goed. Wat de vraag oproept waarom studenten tegen genocide demonstreren zoals ze demonstreren: anoniem, met sjaals en mondkapjes, boos en afwerend tegenover de buitenwacht, terwijl hun activisme zo belangrijk is in een tijd van vergoelijking.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Een spokesperson verschijnt en vraagt me vriendelijk zijn naam niet te publiceren, ‘for reasons of security’, en of ik koffie wil, een croissant misschien. Dat demonstranten liever anoniem blijven, komt voort uit angst, zegt hij. Maar dat ze journalisten wantrouwen is ook principieel want ‘media hebben een positie in de kapitalistische matrix, net als de universiteit’. Ze strijden niet alleen voor gerechtigheid in Gaza, maar tegen het onderliggende systeem: ‘Het geld bepaalt.’
Onderwijl zitten op de campus studenten zorgeloos in de zon, of in collegezalen; sommigen zijn het eens met de activisten maar niet met hun methoden. Mijn vraag of deze demonstratietactiek wel effectief is in het winnen van de publieke opinie, is een ‘great question’, zegt de spokesperson, maar een andere manier ziet hij niet. De activisten willen dat de universiteit alle banden met Israël verbreekt; het leidde vorige week tot een heftig ingrijpen van de politie waarbij een demonstrant door de beet van een politiehond in het ziekenhuis belandde en een ander een gebroken knieschijf opliep.
De sfeer is al maanden gespannen, net als op andere universiteiten. Beelden van vernielingen als tijdens de bezetting van het Maagdenhuis in Amsterdam doen de zaak weinig goed. ‘Maar het is hún keuze ons aan te vallen’, zegt de spokesperson, ‘wij voeren geweldloos actie en begaan geen misdaad.’ Ze waren allang weg uit het bestuursgebouw, ‘ook al is dat door de pers verkeerd geframed’. Later begonnen agenten op ze in te slaan. ‘They only want to criminalize us’. En hij citeert een tijdens demonstraties gescandeerde tekst: ‘Every time the media lies, another child in Gaza dies.’
Verderop, in het kantoortje van studentenvakbond Akku, zijn de studenten even boos en strijdbaar maar hanteren ze een andere tactiek. De deur staat er wijdopen voor iedereen die wil praten. ‘Wij zoeken de pers juist op’, zegt voorzitter Nan Lont. Hij vertelt onder zijn eigen naam, en zat in een debatprogramma op de landelijke radio tegenover een woordvoerder van joodse en Israëlische studenten. Best lastig maar ‘ik ben er niet benauwd voor’. ‘Mensen moeten argumenten horen om in beweging te komen, en de kern daarvan is duidelijk: er is een genocide gaande.’
Ze hebben een eigen Palestina-commissie en zijn fel op de politie die ‘mensen die wegliepen met een knuppel in de rug sloeg’. Gebouwen bezetten is een oude traditie aan de Nijmeegse universiteit, maar inmiddels verboden en dat geeft gedoe. ‘Wat een staking is voor arbeiders, is het bezetten van gebouwen voor studenten’, zegt Nan, die de protesten ziet als een ‘toevoeging’ op manifestaties in de rest van het land. ‘Je hebt het allebei nodig’ om de publieke opinie te veranderen. ‘Acties moeten zichtbaar zijn, en disruptief, anders werken ze niet. Tegen wat abnormaal is moet je abnormale dingen doen.’
Door de openstaande deur waait gejoel naar binnen: de demonstratie is begonnen. Op de dag van de Nakba – 15 mei – wordt ook de oprichtingsdag van de universiteit gevierd; de feestelijke bijeenkomst is vijf minuten bezig als een activist opstaat en roept: ‘Er valt niets te vieren.’ Dat was dus wat er op stapel stond.
Bewakers noch politie grijpen in, de bijeenkomst wordt beëindigd, en later stuurt de spokesperson me een persverklaring: ‘Our message is clear: so long as Radboud supports the genocide, we will disrupt, block, and disturb.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns