Als aanvoerder bij Barcelona heeft De Jong een moeizame tijd achter de rug, maar inmiddels gaat het fantastisch. ‘Het is heerlijk om met Frenkie samen te spelen, want je weet dat hij de bal nooit verliest.’
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Als een ridder die zijn leger aanvoert, zo tuurde Frenkie de Jong afgelopen zondag voor zich uit bij het betreden van het Olympisch Stadion van Barcelona, vlak voor Barcelona-Real Madrid. Niet die jongensachtige lach die hem kenmerkt, ook al liep er een jongetje aan zijn hand. Er paradeerde een aanvoerder met een missie over het veld richting middenstip. Bij winst zou de landstitel zo goed als binnen zijn.
Aldus geschiedde in alweer een spektakelstuk van Catalaanse makelij: 4-3 na een snelle 2-0 achterstand. Barcelona kwam daardoor zeven punten voor, met nog drie duels te gaan. Donderdagavond, op bezoek bij buurman Espanyol, kan de titel gevierd worden.
Het is een droomseizoen voor Barcelona. Kampioen werd het team hiervoor al 27 keer, het gaat ze in de provincie Catalonië vooral om de manier waarop. De gehate prijzenveelvraat Real Madrid werd in eigen huis geklopt (0-4) en ook in de finales om de Super Cup en de beker. In de Champions League stierf Barça in schoonheid tegen Internazionale gedurende twee halve finalewedstrijden die voor eeuwig herinnerd zullen worden.
Vanuit Nederlands perspectief is het mooi dat De Jong in deze beslissende fase de aanvoerdersband in de kleuren van de Catalaanse vlag draagt. De roodgele band matcht sowieso mooi met zijn blonde haren, maar staat hem ook goed door zijn invloed op het spel.
De Jong (28) is in de kern nog steeds dezelfde speler die hij bij Ajax was, degene die de bal oppikt bij zijn verdedigers en hem dan via telkens wisselende patronen naar voren brengt. Nimmer in paniek, altijd in controle. Maar die rol kreeg hij bij Barcelona lang niet altijd toebedeeld.
Hij heeft aan volwassenheid gewonnen, zien trainers die met hem werkten. Hij geeft het sein om bij balverlies door te dekken en hij geeft zelf het goede voorbeeld door zijn tegenstander in de nek te hijgen, telkens slim positie te kiezen en hard terug te sprinten om uitbrekende snelheidsduivels in te halen.
Hij had tegen Real zelfs de tegenwoordigheid van geest om zijn been in te trekken toen Kylian Mbappé daar een geschikt struikelblok in zag. Furieus en met succes protesteerde hij nadat de Real-ster alsnog naar de grond ging en de scheidsrechter daar aanvankelijk een strafschop voor gaf.
Van tevoren werd Pedri gehuldigd als speler van de maand in de Spaanse competitie. Hij loofde De Jong. ‘Het is heerlijk met Frenkie samen te spelen, want je weet dat hij nooit de bal verliest.’
De Jong ziet ook precies welke tactische aanpassingen de tegenstander doet, en kan dat na afloop ook goed verwoorden. Maar de hoofdmoot van zijn voetbal blijft intuïtie. ‘Frenkie geef je geen opdrachten, die is zo intelligent, die weet zelf het beste wat hij moet doen’, zegt zijn voormalig (assistent-)trainer bij Ajax en Barcelona, Alfred Schreuder. ‘Ik ging wel eens beelden met hem kijken van wedstrijden, maar na twee keer ben ik daarmee opgehouden. Hij wist wat ik ging laten zien en had de oplossing al.’ Schreuder weet nog dat Juventus-coach Max Allegri in de kwartfinale van de Champions League in 2019 Bentancur op hem zette. ‘Frenkie ging gewoon aan de andere kant lopen en daar zijn ding doen. Uit zichzelf. Probleem opgelost.’
De vierde uitvoering van Barcelona versus Real Madrid van dit seizoen was pas vier dagen na die met voetbalpracht doordrenkte verloren halve finale in de Champions League tegen Internazionale. Internazionale-coach Simone Inzaghi lichtte ondanks al zijn emoties en vreugde over de winst Frenkie de Jong eruit. ‘Hij was sensationeel.’
De Jong kwam in 2019 al eerder zo dichtbij met Ajax, dat destijds werd uitgeschakeld door Tottenham Hotspur. ‘Dat zit nog steeds in mijn hoofd’, zei hij met een doffe blik in zijn ogen tegen Ziggo. Real Madrid had de week vrij gehad en kwam snel 2-0 voor. De Jong deed beide handen naar beneden, zo van: rustig aan, wij spelen ons eigen spel en dan komt het goed.
Analyticus Rafael van der Vaart, oud-middenvelder van Real Madrid en voormalig aanvoerder van Oranje: ‘Hij speelt nu echt fantastisch, en dan dwing je respect af. Dat zag je ook tijdens de wedstrijden in de Nations League tussen Nederland en Spanje. Die Spanjaarden wisten: het heeft geen zin om druk op hem te zetten, hij voetbalt er toch wel onderuit.’
Van der Vaart roept al een tijdje dat er een groots Oranje aan zit te komen. ‘Maar dan moet Frenkie net zo goed blijven als nu. Want hij is gewoon de allerbeste, hij kan echt het verschil maken tussen een redelijk Oranje en een geweldig Oranje.’
Na de vierde winst van het seizoen op Real was Frenkie de Jong wel weer een blijmoedig jongetje. Prachtig zijn de beelden van zijn vader die van de tribune rent om zijn lachende zoon te knuffelen en te zoenen. John de Jong draagt een retro-Barcelona-shirt, zoals Johan Cruijff die droeg. Cruijff was het grote idool van De Jong senior, die vroeger zijn haar op dezelfde lengte liet knippen.
Fijn detail is de aan het shirt vastgestikte aanvoerdersband. Frenkie leeft de droom van zijn vader. Hij loopt zelfs een beetje als Cruijff.
Maar waar Cruijff direct imponeerde als beslissende man in Barcelona, heeft dat bij De Jong, die in 2019 voor 80 miljoen werd gekocht van Ajax, toch even geduurd. Een landstitel in 2023, een beker – de oogst is schraal, stelde De Jong aan het begin van 2024. ‘Ik heb nog niet de prijzen gewonnen die ik wil winnen en ben ook nog niet de speler die ik wil zijn.’
Anderzijds was het knap dat hij überhaupt aan boord bleef van het zigzaggende, soms bijna kapseizende Catalaanse schip. Vijf coaches zag hij komen en gaan, met ondertussen nog openlijk gezaag aan zijn eigen stoelpoten. De Jong moest geld opleveren voor nieuwe aankopen waarmee het bestuur de morrende achterban wilde sussen, maar hij weigerde te vertrekken.
Critici stelden dat hij te weinig zijn stempel drukte, dat zijn voorheen geroemde dribbels het spel eigenlijk vertraagde, dat hij te weinig diepgang, assists en doelpunten produceerde. De Jong bleef er vrij stoïcijns onder.
Schreuder verwonderde zich over dat commentaar. ‘Met Frenkie heb je altijd het gevoel dat je een extra speler hebt op je middenveld. Dat is in offensief en defensief opzicht goud waard voor een elftal. Hij is onvoorspelbaar, soms passeert hij zelf iemand, soms speelt hij snel door, soms wacht hij bewust met passen, lokt daarmee de tegenstander waardoor er ruimte ontstaat. Dat is megabelangrijk voor een aanvallend team als Barcelona. En hoe vaak heeft hij niet de pass gegeven voor de assist? Hij is ook enorm bereid om te werken voor het team. Hij loopt met Pedri het meeste, vecht duels uit. En weet je wat hij ook heel goed kan? Koppen. Hij is de perfecte middenvelder voor Barcelona.’
In zijn eerste seizoenen liep Sergio Busquets nog rond als eerste opbouwstation, waardoor De Jong een andere positie kreeg. Onder Ronald Koeman en Schreuder speelde hij als rechtermiddenvelder. ‘Niet zijn ideale positie, maar hij klaagde nooit. Toen moest hij veel meer diepgaan, meer betrokken zijn bij doelpunten. Dat heeft hij toen ook heel goed ingevuld.’
Maar toen was er nog niet zoveel kwaliteit om hem heen als nu. Lewandowski, Torres, Raphinha, Olmo en Martinez kwamen. Lamine Yamal brak door, Pedri herstelde van een blessure. De Jong zelf onderging een zware test in 2024 door opeenvolgende enkelblessures. Hij miste het EK, maar nog erger waren de twijfels in zijn hoofd of zijn enkel wel helemaal zou herstellen.
Dagelijks voelde hij nerveus aan zijn gewricht hoe het reageerde op inspanningen. Toen hij afgelopen oktober terugkeerde was zijn status ongewis. Coach Hansi Flick opteerde lang voor de stabiele, zelfopgeleide Marc Casado, geroemd als ‘nieuwe Busquets’.
De Jong moest het veelal doen met invalbeurten, kwam soms zelfs helemaal niet van de bank. Maar de Nederlander voelde zijn enkel sterker worden. Twee maanden geleden raakte Casado geblesseerd, De Jong deed hem snel vergeten.
Oud-middenvelder Kees van Wonderen, die De Jong als assistent-bondscoach meemaakte: ‘Hij draait nog even makkelijk weg als vroeger, maar ik zie hem ook meer duels aangaan, meer verdedigende acties maken. In die zin oogt hij nog completer.’
Dribbelen in de drukte doet hij wat minder. ‘Tegenstanders zullen geanalyseerd hebben dat hij soms lang met de bal liep. Ze grepen in en op zo’n moment ben je fysiek kwetsbaarder dan als jijzelf van iemand de bal wil afpakken.’
Het is de vraag hoe De Jong zijn kwetsuren verteert. Van Wonderen ging ontelbare keren door zijn enkel, maar kan op zijn 56ste nog prima bewegen. Van der Vaart padelt dagelijks een paar uur, maar loopt daarna ‘als een Manke Nelis’. Komt door zijn enkel. ‘Die past dan amper in mijn schoen.’
Van der Vaart: ‘Maar als je voetbalt denk je niet aan hoe je er na je carrière bijloopt. Dan denk je alleen maar in het nu. Hij is nu fit, in vorm, wordt gewaardeerd. Is ook nog aanvoerder. Dat is het lekkerste gevoel dat er is. Dat moet je koesteren.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant