is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Arme tv-programma’s die het dinsdagavond moesten opnemen tegen het Eurovisiesongfestivalgeweld. Je wordt er haast filosofisch van: bestaan zulke tv-programma’s eigenlijk wel als bijna niemand erop afstemt?
Vorige week dinsdag haalde het Human-programma Wat houdt ons tegen? – een programma over de klimaatproblemen – een bescheiden 146 duizend kijkers. Hoeveel dat er deze dinsdag waren, is nog niet bekend, maar veel meer dan vorige week zullen dat er vermoedelijk niet zijn. Zeker omdat het programma op hetzelfde tijdstip (9 uur) begon als het muziekfestival in Bazel, Zwitserland.
Vermoedelijk is het Human-programma geen grote kijkcijferhit, omdat het ons confronteert met onze rol in een vervuilde planeet. Bovendien heeft het de sombere opzet van zoveel Nederlandse onderzoeksprogramma’s: ernstige journalisten die onder een grijs wolkendek misstanden opsporen op troosteloze industrieterreinen, of plaatsnemen tegenover glibberige en nietszeggende woordvoerders van grote politieke en financiële actoren. Niets om vrolijk van te worden.
Belangrijk is het uiteraard wel. Deze aflevering openden presentator Jeroen Smit en zijn twee junior-collega’s Daphné Dupont Nivet en Jan van Poppel ons de ogen voor de bergen aan afgedankte medicijnen die – nog in perfecte staat – in de verbrandingsoven verdwijnen.
Een beheerder van een chemisch afvaldepot in Leiden vermoedt dat er ieder jaar ongeveer 500 miljoen euro aan medicijnen wordt verbrand. Waarom worden die medicijnen niet gewoon opnieuw aan patiënten verstrekt, wil Dupont Nivet weten. Weggooien kost klauwen vol geld, en het zou de productie van medicijnen – een grote bron van CO2-uitstoot – een paar tandjes terugschroeven.
Ruud Coolen van Brakel, directeur van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik, legt Nivet uit dat een slinkse Europese wet, de ‘Falsified Medicines Directive’, heruitgifte van gebruikte medicijnen onmogelijk maakt. De wet schrijft voor dat de volledige gang van medicijnen – van productie tot afgifte aan patiënt – moet kunnen worden gevolgd, om vervalsing te voorkomen.
Maar wat blijkt? Vervalsing lijkt helemaal niet voor te komen, en dit wordt ook niet scherp gemonitord. De wet, die er na flink lobbywerk van de farmaceutische industrie is gekomen, blijkt vooral een handige manier om de pillenfabriek draaiende te houden.
Heruitgifte wordt nog maar mondjesmaat toegelaten, alleen in hypergecontroleerde omgevingen, zoals op de kankerafdeling van Radboud UMC. Daar mogen dure, afgedankte anti-kankermedicijnen probleemloos een tweede keer worden gebruikt. Jeroen Smit krijgt een blik gegund op een hoopje van zulke medicijnen, bij elkaar zo’n 75 duizend euro waard. Gered van een Europese wet die de medicijnen liever in een verbrandingsoven zag verdwijnen.
Smit vraagt Carla Vos, directeur van Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, of haar bedrijfstak werkelijk zo cynisch in elkaar steekt. En hergebruik van medicijnen vooral als een financiële aderlating ziet. Natuurlijk niet, antwoordt Vos, maar ze willen vervalsing voorkomen. Misschien dat zo’n experiment als in het Radboud UMC ergens in de toekomst breder wordt ingezet, voegt ze er quasi-geruststellend aan toe, ergens in 2030, of 2035, ooit.
Het is om moedeloos van te worden. Snel afstemmen op het onschuldig vermaak dat Eurovisiesongfestival heet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns