Een rechter in Los Angeles heeft dinsdag de weg vrijgemaakt voor vervroegde vrijlating van Erik en Lyle Menendez. De twee broers zijn hoofdrolspelers in een van de bekendste moordzaken in de VS.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
In 1996 werden beiden veroordeeld tot ‘levenslang, zonder de mogelijkheid van vervroegde vrijlating’. Hun straf werd dinsdag door de rechter omgezet van levenslang naar ‘een gevangenisstraf van vijftig jaar tot levenslang’.
Als gevolg van die omzetting kunnen de broers nu vervroegd worden vrijgelaten. Mogelijk gaat dit al op korte termijn gebeuren.
De broers schoten in 1989 hun ouders dood, omdat ze jarenlang zouden zijn misbruikt door hun vader. Ze zeiden uit zelfverdediging te hebben gehandeld; ze vreesden dat ze door hun ouders zouden worden vermoord om te voorkomen dat het misbruik bekend werd.
De parole board, een commissie die zich buigt over verzoeken van gevangenen om vervroegd te worden vrijgelaten, brengt naar verwachting komende maand haar advies uit. Vervolgens is het aan gouverneur Gavin Newsom van Californië om te besluiten of de broers-Menendez binnenkort wel of niet vrijkomen.
In 2022 reageerde Newsom afwijzend op een advies tot vervroegde vrijlating van Sirhan Sirhan, de man die op 5 juni 1968 in het Ambassador Hotel in Los Angeles de Democratische presidentskandidaat Robert Kennedy doodschoot.
De zaak van de Menendez-broers kwam weer volop in de publiciteit door een documentaire en de veelbekeken Netflix-serie Monsters. Ook dook er nieuw bewijs op in de zaak, dat het misbruikverhaal van de broers ondersteunde.
Het OM heeft altijd gezegd dat de broers de gruwelijke moord pleegden omdat zij uit waren op de miljoenen van hun ouders.
Hun vader Jose Menendez, die een hoge functie had bij platenmaatschappij RCA, kwam samen met zijn vrouw Kitty om het leven toen hun zonen in de woonkamer van hun huis in Beverly Hills met jachtgeweren het vuur op hen openden.
De toenmalige baas van het Openbaar Ministerie, George Gascón, schaarde zich vorig jaar achter een verzoek van de broers om opnieuw naar de moordzaak te kijken en hun levenslange straf te heroverwegen.
Gascón wees daarbij op nieuw bewijs dat was opgedoken: een brief die Erik acht maanden voor de dubbele moord naar een neef zou hebben gestuurd, waarin hij vertelt over het misbruik.
Daarnaast verklaarde een toenmalig lid van een boyband in de documentaire over de moordzaak dat hij in de jaren tachtig is verkracht door de vader van Erik en Lyle. Gascón wees er verder op dat de broers zich in de gevangenis, in de inmiddels 35 jaar dat zij vastzitten, goed hebben gedragen.
De broers namen het initiatief voor diverse projecten om medegevangenen te helpen, onder andere gehandicapten. Gevangenispersoneel sprak lovend over hen en ook werden ze geprezen door een voormalig rechter die de broers leerde kennen via een project; de oud-rechter noemde de broers ‘vredestichters’.
Rechter Michael Jesic wilde zich dinsdag in Los Angeles niet branden aan het nieuwe bewijs. Wel greep hij de positieve verklaringen over het gedrag van de broers in de gevangenis aan om hun eerder opgelegde straf om te zetten.
De rechter noemde de moorden gruwelijk, maar zei ook dat de broers zich met hun gedrag tijdens hun jaren van detentie hadden gerehabiliteerd. ‘Zoiets heb ik nooit eerder gezien’, aldus Jesic.
De broers betuigden tijdens de zitting uitvoerig spijt voor de moorden. ‘Ik schaam mij diep voor wie ik was’, zei Lyle die 21 jaar was toen hij zijn ouders doodde. ‘Ik was vol woede. Ik dacht niet dat iemand mij zou geloven dat ik misbruikt was.’
Zijn jongere broer Erik, die indertijd 18 was, noemde de moorden ‘verkeerd en immoreel’. ‘Het was wreed en gemeen’, aldus Erik.
Het Openbaar Ministerie heeft inmiddels een nieuwe baas: Nathan Hochman is de opvolger van Gascón. Hochman vindt het nog te vroeg om de levenslange straf van de broers Menendez te verlagen. Hij keerde zich tegen het verzoek van zijn voorganger om opnieuw naar hun strafmaat te kijken.
Het Openbaar Ministerie heeft altijd betoogd dat Erik en Lyle Menendez het misbruikverhaal hebben verzonnen; pas wanneer de broers dit toegeven, zouden ze in aanmerking moeten komen voor een lichtere straf, vindt hoofdaanklager Hochman.
‘De Menendez-broers hebben talloze kansen gehad om eerlijk te zijn over al hun daden. Pas wanneer ze dat doen, zijn ze klaar voor een nieuwe straf’, aldus Hochman.
Rechter Jesic besloot anders. Het woord is nu aan de parole board en daarna aan gouverneur Newsom.
Luister hieronder ook naar de podcast Schaduwoorlog. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant