Bahrein, Saudi-Arabië en Miami: drie races die twee dingen gemeen hebben – hitte en vochtigheid. Drie Grands Prix waarin misschien onopgemerkt een van de belangrijkste innovaties van dit seizoen is geïntroduceerd: het koelvest, ontworpen om coureurs koel te houden tijdens de heetste races van het jaar.
Deze oplossing werd bedacht als reactie op de problemen tijdens de GP van Qatar 2023, toen de extreme hitte het uithoudingsvermogen van de coureurs zwaar op de proef stelde. In de daaropvolgende maanden onderzocht de FIA verschillende opties, maar koos uiteindelijk voor een koelvest waarin via buisjes, verbonden aan een hulpsysteem, een koele vloeistof circuleert. Zo blijft de lichaamstemperatuur van de coureur binnen een vooraf bepaald bereik.
Zoals bij elke innovatie in de Formule 1, waar bij alles de grenzen worden opgezocht, kende ook dit koelvest zijn ontwikkelingsproblemen. Motorsport.com sprak met Chillout Motorsports, de fabrikant van het systeem, over de ontwikkeling en wat de volgende stappen zijn.
Foto door: Lars Baron - Motorsport Images
Na de wintertests uitten sommige coureurs twijfels over het systeem: de benodigde onderdelen drukten op het lichaam bij hoge zijwaartse krachten of waren lastig te installeren door gebrek aan ruimte in de op maat gemaakte, harde koolstofvezel stoelen. De buisjes in het shirt voeren de vloeistof af naar dikkere leidingen, die weer gekoppeld zijn aan een koelunit (met compressor, verdamper en condensor) – vaak een doosvormig apparaat – die het koelmiddel op temperatuur houdt.
Teams zoals Ferrari en Aston Martin, die zich al vroeg aanpasten, hadden minder moeite. Fernando Alonso prees de effectiviteit meerdere keren. Andere teams vroegen aanpassingen voor meer comfort. Dat leidde ertoe dat Chillout Motorsports maatwerkshirts ontwikkelde voor elke coureur – net zoals bij de racepakken en stoelen. Een uitdaging, want het systeem moet ook afgestemd worden op de specifieke auto-indeling van elk team.
Foto door: Red Bull Content Pool
Afhankelijk van het team kan de koelunit op verschillende plaatsen worden gemonteerd, bijvoorbeeld bij de pedalen of in de neus. Daardoor verschillen de routes van de slangen naar het pak. Ook de gordels zijn per coureur anders afgesteld, wat invloed heeft op waar drukpunten zitten op het lichaam. "Elk team en elke coureur heeft andere behoeften. We hebben dus feitelijk een ontwerp per persoon", zegt Charles Kline, oprichter van Chillout Motorsports. "Bij sommigen verplaatsten we de aansluiting van tevoren, omdat ze wisten dat het anders problemen zou geven."
Sommige teams overwogen shirts zonder buizen op de rug, waar de meeste druk wordt ervaren, maar die bleken minder effectief in het afvoeren van warmte. De motor produceert veel hitte, die via de monocoque in de stoel doordringt. Dit maakt de rug een cruciale plek voor koeling. Chillout test nu alternatieven zoals het verplaatsen van buizen naar de schouders om de druk op de rug te verlichten. Een nieuw prototype bevat ook buizen in korte broeken – niet bedoeld voor F1-gebruik, maar als test voor toekomstige toepassingen.
Foto door: Chillout Motorsport
"We verplaatsen de koeling deels naar de bovenrug en schouders en laten de rug iets vrijer. Ook voegen we leidingen toe langs de armen tot aan de ellebogen", aldus Kline. Dit vergroot het koeloppervlak en verbetert de warmteafvoer. Er wordt ook gewerkt aan koeling voor de bovenbenen en zijkanten van de kuiten, met ontwerpen afgestemd op de stoelvorm van elke coureur. "We werken zelfs met sommige teams aan koelbroeken die focussen op dijen en benen, omdat die niet in contact komen met de stoel – wat voor het shirt juist het grootste probleem is."
Naast technische uitdagingen speelt ook het reglement een rol. De FIA stelt gebruik van het koelsysteem verplicht bij buitentemperaturen boven de 31 graden Celsius, met een verplichte gewichtscompensatie van 5 kilogram terwijl het systeem zelf minder dan 2 kilogram weegt.
Foto door: Mercedes AMG
Omdat die grens nog niet werd overschreden, is het gebruik vrijwillig. George Russell gebruikte het in Bahrein, maar andere coureurs hadden die mogelijkheid niet. Mercedes heeft met de W16 een wagen die op het minimumgewicht zit (800 kilogram), waardoor zij ballast kunnen gebruiken om het systeem zonder prestatieverlies te integreren. Andere teams hebben die luxe niet: extra gewicht betekent daar direct minder performance.
"We moeten nog even afzien tot de FIA iets verandert waardoor iedereen het systeem vrij kan gebruiken," zei Oliver Bearman, die het systeem alleen in trainingen heeft getest. "Ik probeerde het in Jeddah en vond het erg goed. Je voelt het een beetje op je rug, maar het voordeel van koel water voel je meteen – dat kan echt het verschil maken." Een oplossing zou zijn om de temperatuurdrempel te verlagen zodat het systeem eerder verplicht wordt, maar teams en FIA willen last-minute aanpassingen voor een race liever vermijden. 2025 wordt daarom als testjaar beschouwd om in 2026 snellere en bredere integratie van het systeem mogelijk te maken.
Source: Motorsport