De aanval op het diversiteitsbeleid is onder aanvoering van Donald Trump in volle gang. Volgens hem worden minderheden niet gediscrimineerd, maar juist de ‘gewone witte man’.
is voormalig Amerika-correspondent en commentator van de Volkskrant.
Het is een van de fundamentele paradoxen van de Verenigde Staten. De kans om sociaal-economisch vooruit te komen, is stukken lager dan in andere westerse landen, maar het geloof om vooruit te komen, is juist stukken groter. Deze mythe van de meritocratische Amerikaanse Droom houdt de ongelijkheid in het land in stand.
Op een ranglijst van sociale mobiliteit, in 2020 opgesteld door het World Economic Forum, staan de VS op de 27ste plaats (Nederland staat zesde). Voor veel Amerikanen bepaalt de plek waar ze geboren worden de plek waar ze kunnen eindigen. Anderen worden in hun mogelijkheden beperkt door vooroordelen en discriminatie. Beide hebben diepe historische wortels in de Amerikaanse samenleving, waar de burgerrechten uit de jaren zestig niet genoeg aan hebben veranderd.
Vandaar de diversiteitsprogramma’s die in Amerikaanse universiteiten en bedrijven de afgelopen jaren een grote vlucht namen. Het nationale zelfonderzoek na de dood van George Floyd, een zwarte Amerikaan die stierf door politiegeweld, leidde tot een breed gedeeld besef dat institutioneel racisme en systemische ongelijkheid nog steeds tot veel onrechtvaardigheid leiden. DEI (diversiteit, gelijkwaardigheid, inclusie) was een paardenmiddel: wie de oorzaken niet kan wegnemen, moet het met symptoombestrijding doen.
Maar toen kwam Donald Trump terug. Het is geen toeval dat twee van de eerste decreten die de nieuwe president in januari tekende dit diversiteitsbeleid aanvallen. Hij wil daarmee ‘illegale discriminatie beëindigen’ en ‘de meritocratie herstellen’. Dat is een typisch trumpistische omkering. Volgens hem worden niet minderheden gediscrimineerd, maar de witte mannen die door de DEI-maatregelen iets minder voordeel van hun positie hebben. En volgens hem is de Amerikaanse Droom geen eeuwenoude fictie, maar iets dat ‘hersteld’ moet worden.
Veel Amerikaanse bedrijven zijn met de gedraaide wind meegewaaid. Niet alleen conservatieve bedrijven als Ford en McDonald’s, maar ook ‘moderne’ giganten als Google en Meta laten zich gretig van hun ouderwetse kant zien. Mark Zuckerberg, die tien jaar geleden nog in een Pride-parade in San Francisco meereed, wil nu meer ‘masculiene energie’ in het bedrijfsleven.
Ook in Nederland zijn de rimpelingen aangekomen. Amerikaanse bedrijven met een Nederlandse vestiging, zoals adviesbureau Accenture, hebben aan hun medewerkers laten weten dat ze diversiteitsdoelen gaan sunsetten. Sommige ondernemingen kiezen ervoor om woorden als diversiteit en inclusie niet meer te gebruiken.
Anderen houden hun rug recht. Afgelopen maanden spraken Apple, McKinsey en Heineken zich juist expliciet uit als voorvechters van deze waarden. Kennelijk zijn deze bedrijven zich wel bewust van de macht die zij hebben, en de rol die zij in de samenleving vervullen.
In Nederland zijn discriminatie en kansenongelijkheid minder ernstig dan in de VS, maar ook hier kunnen bedrijven en instellingen met hun aanname- en promotiebeleid iets herstellen van de achterstanden die sommige groepen door vooroordelen en tegenwerking oplopen. Juist in tijden dat politici de status quo proberen te beschermen door de mythe van de meritocratie te omarmen, kunnen bedrijven met een anti-cyclisch beleid laten zien dat diversiteit meer is dan pr-lippenstift.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant