Het Eurovisiesongfestival moet een feest van verbroedering zijn, maar is niet immuun voor de politieke spanningen in de wereld. Dat is niets nieuws. Toen Teach-In 50 jaar geleden namens Nederland het liedjesfestival won, werd voor aanslagen gevreesd.
is verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over populaire cultuur, media en muziek.
Zangeres Getty Kaspers heeft op zaterdag 22 maart 1975 samen met de vijf mannen van Teach-In de zege binnengesleept met het opbeurende nummer Ding-a-dong als ze in Stockholm gebruik wil maken van een groot buffet. Het is opgediend voor de deelnemers aan het Eurovisiesongfestival. Ze barst van de trek, het is inmiddels na middernacht.
‘Met een gulzige blik en een volledig van slag geraakte suikerspiegel liep ik linea recta op de verse zalm en het rendiervlees af, maar tijdens mijn loopje werd ik hardhandig tegengehouden door een van de aanwezige agenten. Who are you and where are you going?’ Kaspers is haar accreditatie vergeten, ze mag niet naar binnen, ook niet als ze zegt dat ze de ‘entire competition’ heeft gewonnen. De agent is bewapend met een geweer en een pistool.
In de rubriek Toen duiken historici en specialisten van de Volkskrant in het verleden om de actualiteit beter te kunnen begrijpen.
Nog steeds enigszins verbaasd vertelde Kaspers het voorval in 2019 aan Dave Boomkens, de schrijver van haar biografie Een leven lang geleden. Congrescentrum Stockholmsmässan zag eruit als een ‘vesting die elke belegering kon weerstaan’, aldus Kaspers. Gewapende mannen met stenguns, bomexperts, speurhonden, overvalwagens: achter de schermen van het twintigste Eurovisiesongfestival liep de spanning net zo hoog op als in de zaal.
Mogelijke gevolgen van het Israëlisch-Palestijnse conflict bepaalden de stemming, evenals een boycot door Griekenland vanwege de deelname van Turkije. De terroristen van de Rote Armee Fraktion (RAF), ook Baader-Meinhof Gruppe genoemd, hadden gedreigd met een aanslag, en ook voor de Japanse terreurgroep het Rode Leger en Kroatische opstandelingen werd gevreesd. De man die Israël vertegenwoordigde, zanger Shlomo Artzi, werd dag en nacht bewaakt. Controversieel was zijn deelname destijds niet.
Het ESF was zijn laatste restje onschuld kwijtgeraakt. Nadrukkelijker dan ooit was het festival, opgezet als een naoorlogs feest der verbroedering, een spiegel van de toestand in Europa. Anno 2025 is de sfeer net zo grimmig, grotendeels om andere redenen. De protesten tegen de deelname van Israël zwollen de afgelopen weken aan, deelnemer Oekraïne is verwikkeld in een oorlog, en een verbod van organisator EBU op het tonen van de regenboogvlag lokte talloze protesten uit.
In 1975 hingen overal bewakingscamera’s, ook in de stad. Vanwege de angst voor een aanslag werden tijdens de optredens op zaterdagavond alleen genodigden en de zevenhonderd journalisten (onder wie 28 Nederlanders) tot de tribunes toegelaten. ‘Terrorisme is in’, schreef verslaggever Ben Dull van Het Parool laconiek in een voorbeschouwing.
Met de deelname van Israël is de spanning rond het ‘apolitieke’ Eurovisiesongfestival om te snijden. Wat zijn de controverses?
Claude (21) vertegenwoordigt Nederland dit jaar. ‘Ik vind het heel fijn dat mensen mijn stem soms ervaren als een warme deken.’
Zweden en Oostenrijk zijn de geduchte concurrenten; tegen wie moet Claude het nog meer opnemen? De Volkskrantredactie luistert naar alle 37 liedjes en geeft ze een rapportcijfer.
Hij maakte melding van ‘krioelende Zweedse politiemannen’ en voortdurende controles op wapens en explosieven. En melig, na een opsomming van diverse terreurgroepen die in Stockholm mogelijk wilden toeslaan: ‘Hoe is het met onze eigen Friese Onafhankelijkheids Beweging?’
Het probate tegengif was van Nederlandse makelij. Met Ding-a-dong, de Engelse versie van het Nederlandstalige origineel Dinge-dong, zette Teach-In het festival naar zijn hand. De internationale jury’s vielen voor een vlot en vrolijk liedje met een onzintekst en – het beslissende element – een aanstekelijke melodie. Drie mannen die in de muziekwereld al jaren meedraaiden, radio-dj en tekstschrijver Will Luikinga, producent Eddy Ouwens en componist Dick Bakker, hadden de handen met succes ineengeslagen. De band uit Enschede maakte de klus overtuigend af.
De voornaamste concurrent kwam uit Engeland. De voormalige begeleidingsband van Cliff Richard, The Shadows, presenteerde zich in Stockholm met een beatles-esk nummer, Let Me Be the One. De beslissing viel in de voorlaatste stemronde. De Zweedse jury gaf Ding-a-dong twaalf punten/twelve points/douze points – het stemsysteem dat nog steeds wordt gehanteerd, was geïntroduceerd – en The Shadows werden op een beslissende achterstand gezet.
Cruciaal was de rol van een zangeres die een jeugd vol turbulentie overwon. Getty Kaspers werd geboren in Oostenrijk, groeide op in een pleeggezin en kwam op haar 15de in Enschede terecht.
In de Stockholmsmässan weerstond ze de druk. Voor een miljoenenpubliek steeg ze boven zichzelf uit, flirtend met de camera’s en schijnbaar zonder een spoor van nervositeit. ‘Ding-a-dong every hour / When you pick a flower / Even when your lover is gone, gone, gone’ Wég was de grimmigheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant