Tegen wie moet Claude het opnemen in Basel? De Volkskrantredactie luisterde naar alle 37 liedjes van het (opnieuw zeer politiek geladen) Songfestival en geeft haar deskundige oordeel.
Door Gidi Heesakkers, Robert van Gijssel, Els de Grefte, Corto Blommaert, Chris Buur en Paul Onkenhout
Louane (doordeweeks Anne Peichert) zingt in Maman over het verlies, op jonge leeftijd, van haar moeder en hoe ze terugkijkt op dat verlies nu ze zelf moeder is geworden. Dat doet ze met een stem die soms raspt en schuurt als een ingewerkte vijzel – een compliment hoor. Met deze ingrediënten zet Louane een fijnbesnaard gerecht voor je neus, jammer alleen van de klodders muffe tromaccenten.
6,2
Duitsland heeft de bedenkelijke eer om in de finale van het Songfestival vaak op of rond de laatste plek te eindigen. Dit jaar gaat dat zeker niet gebeuren. Broer en zus Abor en Tynna zijn cool. Ze leveren zelfgebakken beats en een springerig, dansbaar nummer over mooi niet teruggaan naar die ex – vanzelfsprekend in het Duits. Meezingen is nog een hele opgave (‘Ich ballalalalalalaler Löcher in die Nacht’) maar gelukkig geen vereiste om een van onze favorieten te zijn.
8,2
Een glamrocker die met veel expressie een liedje zingt waarvan iedereen, ondanks een eventuele taalbarrière, op zijn klompen kan aanvoelen dat het een gevoelig onderwerp betreft: Lucio Corsi verkoopt zichzelf prima. Dit is oldskool Italië, maar is het ook genoeg voor een plek in het linkerrijtje? De aanloop is traag en het suikergehalte is zelfs voor Italiaanse begrippen hoog. Twijfelgeval
6,0
Spanje bracht vaker flamenco-pop naar het festival, wat het land ook aan de eigen muziekcultuur verplicht is. Esa diva maakt de bassen en de beats nog wat zwaarder en wordt eerder een soort flamenco-trance, mét castagnetten, maar dan wel verdronken in diepe echo’s. De kelige, ook erg Spaanse zang heeft nogal wat volume. Maar zangeres Melody, die 25 jaar geleden (!) een enorme Spaanse zomerhit had, wordt in de choreografie overdreven vaak opgetild en rondgezwiept, dus het is de vraag of ze het refrein, over rozen en doornen, zonder ademnood van het podium krijgt.
6,2
Titelverdediger Zwitserland staat automatisch in de finale. Gelukkig maar, want dit is best een mooi liedje, dat het anders misschien net niet gehaald zou hebben. Met een prettig zachthese stem zingt Zoë Më op een lieve melodie over de overeenkomsten tussen mensen en bloemen. De aanzwellende violen zijn gek genoeg op deze manier best te doen. Een verrassende bridge redt Voyage ternauwernood van de saaiheid.
7,3
Bezorgt je eenzelfde soort goed humeur als een Spice Girls-coveract op een all-inclusivevakantie. Het liedje leent muzikaal wat patronen van Billy Joels My Life en vooral ook van Queens Breakthru, met rockoperette-achtige tempowisselingen en jachtige jarentachtiginstrumentatie. Dat laatste maakt het klassiek Brits en op geen enkele manier hedendaags, of het moet de gen-Z-zangersmanier zijn waarop ze ‘just’ en ‘happened’ uitspreken (‘joyyyst’ en ‘happoyyynd’). Hoe dan ook sympathieker dan Katy Perry de laatste tijd, die met Last Friday Night het oernummer schreef in dit wat-was-het-toch-een-wilde-nacht-hihi-genre. En leuke harmonietjes!.
7,1
Het nummer Róa is een melanjolige piratenbeuker. En wie ooit carnaval heeft gevierd, weet dat de groepjes mannen die dezelfde kostuums dragen (allemaal ‘swat’ of ‘leger’) eigenlijk hoogstverlegen zijn. Het IJslandse duo Vaeb, met hun identieke zonnebrillen en zilveren pakjes, weet te charmeren noch te raken, noch te vermaken. Deze duoverpakking huismerk-Joost laten we dus lekker uit ons mandje.
4
Gaia, moeder aarde in de Griekse mythologie, is vaker bezongen in de popmuziek, met nota bene het exuberante Nederlandse onehitwonder Valensia als beroemdste voorbeeld. Vanaf eind jaren zeventig raakte de Griekse godin, gek genoeg, onlosmakelijk verbonden met een soort newage- en fantasy-esthetiek en daar bouwt Steczkowska op voort, in latex gehuld en omgeven door vuur en draken en diverse andere dingen die ‘oer’ zijn. Het nummer komt er op karakter: op een best aanstekelijk ritmisch bed wordt er vooral heel hard gewerkt, gedanst, gesaltoot, aangeroepen en gezongen met lange lange uithalen, met een rockrandje.
7,3
Zanger Klemen bewijst dat je ook hangend op je kop kunt zingen. Of nou ja, hij bewijst dat je dat eigenlijk beter niet kunt doen. De zéér trieste pianoballade, over de naderende dood van een geliefde, ontspoort in de tweede helft, als Klemen overschakelt naar zijn op-de-kopstem
5,2
Ah, daar hebben we de grappig bedoelde clownsact van dit jaar. Inspiraties: Windows95man, de Finse kandidaat van vorig jaar die zichzelf belachelijk dacht te maken bij wijze van grap, en Sabrina Carpenter, die afgelopen zomer een wereldhit te pakken had met haar cafeïne-lofzang. Maar Tommy Cash voegt ook een eigen touch toe: een soort roast van de Italiaanse cultuur. Erg geestig is het resultaat niet, maar het liedje is ontegenzeggelijk catchy.
6,1
Het huis van een van de zangeressen van Ziferblat werd begin mei gebombardeerd, maar intussen lijkt, afgaande op de stand bij de bookmakers, van een sympathiebonus voor Oekraïne geen sprake meer. Het nummer is vakwerk, stevig geworteld in jarenzeventigrelirock, en hoogstens een beetje saai, ondanks flink wat vernuftige wendingen en een leuke vondst hier en daar (de afgeknepen stiltes tegen het eind). De tekst lijkt weinig reli, tot je je realiseert dat de titel een woordspeling is: ‘bird of prey’ betekent roofvogel, ‘pray’ is bidden. En циферблат betekent trouwens ‘wijzerplaat’.
6,8
Zevenvoudig winnaar Zweden, gewoonlijk stijlvol en ernstig, gooit het over een compleet andere boeg. De getapte jongens van de Fins-Zweedse muzikale comedygroep Kaj brengen – ironie-alarm – een malle ode aan de sauna. Dat zal in de geschiedenis van de populaire muziek niet eerder zijn voorgekomen, laat staan dat de wervende tekst wordt gezongen in een dialect uit de Finse stad Vörå.
De vrolijke melodie en het herhaalde ‘Oh-weo-weo’ hakken er stevig in, zozeer zelfs dat het goedgeklede trio geinponems uit de Finse regio Österbotten de huizenhoge favoriet voor de eindzege is. Even weg uit de bittere realiteit, even lekker ontspannen in het van origine Finse badhuisje.
8,2
Portugal zorgt voor een rustpunt, met een dromerige, relaxte indievibe. Fijne stem ook. Deslocado is een en al saudade. Wat je meteen voor je ziet: dit nummer na de zoveelste luisterbeurt shazammen in de Portugese huurauto omdat je het als een soort vakantie-anthem bent gaan beschouwen. Wat niet: Portugal als gastheer van het Eurovisiesongfestival 2026. Daarvoor blijft deze inzending toch te veel een kabbelend beekje.
7,5
Een robuuste ballad over in je eigen kracht staan, je eigen koers bepalen en je door helemaal niemand laten vertellen wat je moet doen. Toch getuigt de opbouw van het nummer nou niet per se van die zelfstandigheid en eigenwijsheid. Het is voorspelbaar en weinig creatief, maar de choreografie in maliënkolder maakt wel wat goed.
5,9
Eurovisiekwaliteitsrave die om de een of andere reden heel erg België is. In de videoclip van Strobe Lights stapt Red Sebastian (Seppe Herreman, doorgaans van kruin tot kleine teen in het rood, en jarig in Basel) in een lift vol wilde dansers op weg naar ‘bright new dimensions/ where no words are needed to feel the connection/ where clocks never tick and where love is the ending’. Klinkt goed. ‘Ik krijg best wel zin om in die lift te staan’, aldus een meekijker. Red Sebastian heeft een paar extreem hoge noten te halen, en in liveversies lukt hem dat tot nu toe gewoon. Kanshebber!
8,5
Soms vraag je je af wat er zou zijn gebeurd als Pharrell Williams een andere afslag had genomen in zijn leven en nooit met Nile Rodgers en Daft Punk in de studio was beland voor Get Lucky. Nou, die gedachteoefening wordt bewaarheid in het fletse aftreksel Run With U van de Azerbeidzjaanse inzending Mamagama. De enige plek waar we tijdens dit nummer heen rennen is de koelkast en snacklade.
5
Wat de circa dertigduizend inwoners ervan vinden is niet bekend, maar San Marino werpt dit jaar een ode in de strijd aan het land dat het dwergstaatje omringt. Kan allemaal, op het Songfestival. In Tutta l’Italia slaagt dj Gabry Ponte erin mannenvriendschap, spaghetti, wijn, het Onzevader, de Mona Lisa, mode, voetbal en – nou moe – de corrupte politicus Bettino Craxi in één pan te gooien.
Roerend ontstaat een dansbare, vrolijke bedoening, een opkikker voor in de late uurtjes met een drankje erbij. Dat is de man uit Turijn wel toevertrouwd. Ponte (52) is een grote jongen. We volstaan met het noemen van Blue (Da Ba Dee), de hit waarmee hij in 1999 met danceact Eiffel 65 de wereld veroverde.
7,0
Van meet af aan herkenbaar Oost-Europees en toch ook origineel geluid dat gegarandeerd opvalt tussen de rest, vooral vanwege een prettig praatzingstuk. ‘Zjerm’ betekent vuur in het Albanees. Naarmate het nummer vordert, beland je in gedachten dan toch bij een cliché als ‘maar dooft naar het einde toe helaas wel een beetje uit’..
7,1
Met zijn goedlachse charisma en de meertalige opgewektheid van deze inzending moet Claude ver kunnen komen. In eigen land kunnen we C’est la vie dromen, zo hardnekkig komt het voorbij op radio en afspeellijsten. Maar het lied zal na een weekje Basel bij iedere festivalvolger tussen de oren zitten, zo geslepen is het refrein en zo subtiel die bijzondere mix van enerverende dancepop en een tikje weemoedig en vooral zeer Frans chanson. En ‘la la la’, dat snapt heel Europa.
7,6
Bošnjak richt zijn wraakliedje tot iemand die hem slecht heeft behandeld, ‘als een slaaf’ (verder komen we er weinig over te weten). Hij contrasteert zijn duister bedoelde moordfantasie met zoete kinderliedjeselementen, een beetje zoals een Amerikaans alt-popsterretje dat zou doen, een tikje clichématig wel. En hij zingt erg onvast, dus gaat het hoogstwaarschijnlijk niet redden.
4
De Cypriotische inzending zit productioneel prima in elkaar, met een prettige beat in de Faithless-sfeer. Dat zal komen doordat Theo Evan alumnus is van het prestigieuze Berklee College of Music in Boston. Die opleiding kon hem helaas niet helpen met zijn stemgeluid, dat niet altijd even prettig in het gehoor ligt. Evan doet nogal raadselachtig over de identiteit van het personage dat hij speelt, maar zal dat tijdens de eerste halve finale spectaculair onthullen, is ons verteld.
6,8
Is de Australische TikTok-gigant Marty Zambotto, ‘Go-Jo’, de goedgemutste verkoper van een zoet en koud zuivelproduct, onder meer in de smaken vanille, chocola, karamel-banaan, mango en zelfs crème brûlée? Of schuilt er meer achter zijn wervende, met synthesizers ondersteunde verkooppraatje? Gaat Milkshake Man niet gewoon over seks (en in het bijzonder ejaculeren), zoals diverse tekstonderzoekers met rode wangen interpreteerden?
Met het romige nummer komt Australië in elk geval leuk voor de dag. Verkoper van de maand zal Marty niet worden, maar de fors besnorde zoon van een Franse vader (vandaar de Franse zin over de aankoop van melk) en een Australische moeder weet dondersgoed hoe hij zijn product aan de man moet brengen.
6,5
Soms sta je voor je kledingkast en denk je: die trui ligt al zeker vijftien jaar uit de mode te wezen, wanneer is de cyclus voltooid en wordt dit hip? Dobrodošli is een nummer dat zo hopeloos gedateerd aanvoelt – klokkenspel, heftige galmzang, hartslagtrommels – dat het eigenlijk wel wat heeft. Is het nostalgie? Totale zinsbegoocheling? Een recalcitrante recensent? Who cares? Als Von Dutch-petten uit de dood mogen herrijzen, dan mag de muziek van Nina Žižić dat ook.
7
Jarennegentigeurodance, inclusief kinderstemmetje en geinige bijrol van een man met zonnebril. Op zich niet heel opmerkelijk, maar de opvallende keus om een ode te brengen aan het beroemde Russische ruimtehondje dat in 1957 in een baan om de aarde stierf aan hittestress, geeft het nummer een gek verdrietige ondertoon.
5,9
We veren op bij deze bijzondere mix van Bulgaarse samenzang en Baltische Vikingcultuur, met ritueel en misschien wat té opzwepend trommelwerk. Maar Bur man laimi, van een aanstekelijk en gewoon erg vrolijkstemmend vrouwenkoor – dat ook zelf de percussie heeft ingespeeld – is op zijn minst smaakvol. En dus lekker anders, maar toch heel erg Europees. Als het niet had ontbroken aan een refrein, was Letland een gevaarlijke outsider geweest en in ieder geval een kandidaat voor de finale. Zet hem op, Tautumeitas
7,5
We kunnen het favoriete Kanye West-nummer van Parg wel raden. Zeker het eerste refrein lijkt een moderne, witte (onnodige) herinterpretatie van Black Skinhead. Maar in het refrein nemen we plots een afslag richting bombastisch Imagine Dragons-geluid, compleet met het scanderen van één woord (‘survivor’). Flauw natuurlijk, die vergelijkingen, maar ze dringen zich hier wel heel erg op. Weinig eigen inbreng vanuit Armenië, helaas.
5
De vocalen van de Oostenrijks-Filipijnse Johannes Pietsch, artiestennaam JJ, spelen de hoofdrol in dit bombastische maar erg originele Wasted Love. Het gevaar dreigt een beetje dat de hele wereld straks bij de live-uitvoering alleen maar wil horen of de countertenor de onmenselijk hoge noten haalt. Dat trekt de aandacht misschien wat weg van de inhoud, de fijne instrumentaties en de kunstige opbouw van dit lied, dat niet klaar is tot het einde is gehaald. De finale is spectaculair, als de stemmen van JJ en het koor ineens worden gedragen door pompende, bijna Joost-achtige hardcore. Een van de favorieten, en terecht.
8,4
Claudia Papadopoulou, Klavdia voor de Grieken, komt met zware kost op de proppen en snijdt (versluierd) een eigentijds thema aan. Kort door de bocht: Asteromata gaat over migratie en ontheemding.
Het zal erom hangen of ze haar land met deze door en door Griekse ballade naar de laatste ronde zal loodsen, maar haar stem is dik in orde. Met haar forse bril en lange zwarte haren heeft Klavdia trouwens veel weg van een landgenote die in de vorige eeuw de ene hit na de andere scoorde, maar wie kent Nana Mouskouri nog?
6,3
Reminder: sinds 1998 is alleen de zang live tijdens het songfestival. Als iemand op het podium staat te trommelen, gitaren of klavieren, dan is dat dus allemaal ter uwer vermaak. (Denk aan een accordeonist met bandana die met zes espresso’s achter de kiezen op zijn penspiano staat te hengsten – u weet wie ik bedoel.) Kan iemand uitleggen waarom de Litouwers van Katarsis erbij staan alsof ze net uit een lijkzak zijn gegrist? De drummer houdt zijn stokken zelfs vast als een jazzdrummer (of zoals wijlen Charlie Watts). Een algehele grafstemming die niet thuishoort op dit festival.
4,2
De Maltese inzending Serving had oorspronkelijk de titel Kant. In het refrein zong Miriana Conte over ‘serving kant’. ‘Kant’ betekent zingen in het Maltees, maar de European Broadcasting Union (EBU) hoorde ‘cunt’ en een vulgaire verwijzing naar ‘serving cunt’. Cunt is kut in het Engels, serving cunt is drag slang voor een bak (vrouwelijk) zelfvertrouwen over de mensen uitstorten – zie Miriana Conte.
Lang, tuttig verhaal kort: organisator EBU droeg Malta op om de tekst aan te passen. Nu zingt Conte ‘ah’ op de plek van ‘kant’ en gaat iedere meezinger in Basel daar natuurlijk alsnog ‘cunt’ invullen.
Serving is een generieke fun banger rondom het compromisloze Eurovisie-/André Hazes-stokpaard ‘Ik leef m’n leven zoals ik dat wil’ en heeft de potentie om eenmaal in de Zwitserse draaikolk alsnog richting de top 5 door te stoten
7,7
In Freedom hangt aanvankelijk een wat schimmige, strijdlustige sfeer van antieke muziekcultuur uit de Kaukasus. Maar de trommels – en de choreografie – worden hier versneden met het soort dramatische powerballads dat het in de jaren zeventig misschien wel goed had gedaan. Maar nu niet meer.
4,0
Ook de winderige Faeröereilanden zijn in Basel van de partij, dankzij een zangeres die, zoals zo veel landgenoten, haar heil zocht in Denemarken. Met een moddervet staaltje Eurovisiepop neemt Sissal Jóhanna Norðberg Niclasen, kortweg Sissal, nogal wat hooi op haar vork – te veel – maar zingen kan ze en aan energie ontbreekt het haar niet. Veel haar ook, en emoties op de koop toe.
5,4
Dramatische drums, een zangstem die een beetje gaat trillen als ze laag gaat, een onheilspellend koortje, veel tactische tempowisselingen: dit is een goed Songfestivalnummer. Bovendien kan Adonxs zo goed dansen dat er speciaal voor hem een dansmoment in het nummer is geschreven. Dat haalt de flow misschien een beetje uit het nummer, maar het gaat knallen op het podium in Basel.
7,5
Vorig jaar maakte Luxemburg na 31 jaar afwezigheid nou niet bepaald een onvergetelijke comeback. De inzending van dit jaar is iets beter, maar wederom geen klapper. Het is een ode aan het nummer Poupée de cire, poupée de son, waarmee France Gall precies zestig jaar geleden voor Luxemburg het Songfestival won. Leuk idee, maar zangeres Laura Thorn is niet zo toonvast én moet een paar keer flink uithalen, wat de kans op de omgekeerde uitkomst des te groter maakt.
5,8
Dat de EBU als reactie op de beslissing tot Israëlische deelname blijft volhouden dat het festival de politieke realiteit graag negeert en slechts positiviteit, verbinding en inclusie wil uitstralen, is absurdistisch theater. De deelname van Israël is onontkoombaar politiek, tot en met dat je nu al weet wie er gaan roepen dat dit het beste lied ooit gemaakt is.
Dat is het niet; trek je een moreel vacuüm op om het nummer op louter artistieke merites te beoordelen, dan hoor je een degelijke, vlekkeloos uitgevoerde ballad met een fikse scheut Ne me quitte pas, eindigend in bombast.
Om de vraag te beantwoorden óf je een moreel vacuüm op kunt trekken, halen we de gezaghebbende criticus Claire Dederer en haar boek Monster er nog maar eens bij: je kunt de morele context zien als een onuitwisbare vlek op het kunstwerk, waarmee je de kunst an sich én die context beide onder ogen moet zien. En dan hoogstpersoonlijk oordelen.
Voor nog meer context: het stuk over de Israëlcontroverse van Loes Reijmer.
6,5 (in moreel vacuüm) / Geen cijfer te geven (in context)
Potdorie, dan arriveer je na een lange busreis eindelijk in je hotel in Servië en dimt het licht in de lobby. Je kijkt op en ziet een grote maan bungelen met erop een geblondeerde tattoobonk die Princ blijkt te heten. Dit is waarom het Eurovisiesongfestival zo leuk is om naar te kijken: het nummer Mila klinkt als driesterrenhotelmuziek, maar resoneert ook ergens – daarvoor hoef je niet eens te weten waarover deze Jason Momoa van de Xenos het heeft. Akelig vertrouwd, akelig… akelig?!
6,5
Wat als de muziek van Rammstein niet door een vermeend seksueel roofdier, maar door een vrouw zou worden gezongen? Het resultaat moet ongeveer Erika Vikman zijn, die eenzelfde soort lompe, bombastische rock met veel vuur en seksuele lading naar het Songfestival brengt. Haar stem is helaas net wat te wankel voor de exercitie, waardoor het wat van de kracht mist die het nummer nodig heeft.
6,8
Voor Claude verliep 2024 uitstekend. De zanger verwierf bekendheid op tv, bracht zijn debuutalbum uit en is de Nederlandse inzending voor het Songfestival van 2025
S10 maakte haar nieuwe album samen met haar jeugdheld Jordan Fish, producer en oud-toetsenist van emometalband Bring Me the Horizon. Ze raakten tijdens de opnamen goed bevriend en daarom klinkt de plaat anders dan hun eerdere werk: hoopvol en licht.
Source: Volkskrant