Met een op ouders gerichte campagne hoopt het kabinet het vapen onder jonge tieners weer onder controle te krijgen. Een op de drie 12- tot 16-jarigen vapet dagelijks, blijkt uit een onderzoek in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid.
In de hoop kinderen die nog niet vapen te bereiken, richt de campagne zich op ouders. Die spelen volgens verantwoordelijk staatssecretaris Vincent Karremans (VVD), een ‘cruciale rol’. Met ‘Nee tegen vapen’ roept Karremans ouders op om zich te laten informeren.
‘Vapes hebben bij veel ouders onterecht een imago dat ze minder schadelijk zijn dan sigaretten. Dat moeten we samen zo snel mogelijk uit de wereld helpen. Uit onderzoek weten we dat je als ouder een cruciale rol kunt spelen om te voorkomen dat je kind begint met vapen. Je hebt echt meer invloed dan je misschien denkt’, aldus de staatssecretaris.
Het aantal jongeren dat vapet is in vier jaar tijd meer dan verviervoudigd, blijkt uit recent onderzoek van het RIVM en de GGD’en. Ongeveer 9 procent van de 188 duizend ondervraagde middelbare scholieren in de tweede en vierde klas zegt minimaal één keer per week te vapen. In 2019 was dit nog 2 procent. Deskundigen vrezen een nieuwe generatie nicotineverslaafden, die de successen van het antirookbeleid deels tenietdoen.
Volgens Danielle Cohen, longpatholoog in het Leids Universitair Medisch Centrum, kan een op ouders gerichte campagne een belangrijke aanvulling zijn. Zelf bedacht zij samen met longarts Frank Brom ‘Vapen #jouwkeuze’, een lesprogramma voor kinderen uit groep 8 van de basisschool en de eerste klassen van het voortgezet onderwijs. ‘Maar we realiseren ons heel goed dat voorlichting in klassen een beperkt effect heeft, met al die vapes om iedereen heen. Groepsdruk krijg je niet zo gemakkelijk weg met voorlichting alleen.’
Sinds 1 januari 2024 geldt een verkoopverbod op vapes met smaakjes, zoals hazelnootpasta, aardbeienijs of suikerspin. Een eerste evaluatie van het RIVM laat zien dat dit verbod de aantrekkingskracht van vapes op jongeren inderdaad vermindert. Bij de 950 jongeren en (jong)volwassenen die het instituut ondervroeg, daalde het dagelijkse vapegebruik van 29 naar 18 procent. Het wekelijkse gebruik werd gehalveerd, van 30 naar 14 procent, en de resultaten voor maandelijks gebruik waren nog positiever: van 42 naar 16 procent. Wel blijft de illegale handel in dit soort smaakjesvapes floreren.
Cohen is een van de vijf experts die zich nu aan ‘Nee tegen vapes’ verbindt. Toch wijst ze ook op de olifant in de kamer: het woord ‘tabaksindustrie’ komt niet voor in de campagne, terwijl die volgens haar wel de boosdoener is. ‘Het is een illegale en misdadige industrie, die erop gericht is mensen zo vroeg mogelijk verslaafd te maken aan hun producten.’ Hoewel de longpatholoog het smaakjesverbod, het verhogen van accijnzen en het aan banden leggen van de verkoop van rook- en nicotinewaar toejuicht, benadrukt ze ook dat dit maatregelen zijn die ouders, dokters en kinderen zelf niet kunnen nemen.
Daarom wil zij ouders wier kind al wel begonnen is met vapen iets meegeven: voel je niet schuldig. ‘Het is niet jouw opvoedfout. We hebben het hier over een industrie die met een marketingbudget van 1 miljard euro jouw kind als klant probeert binnen te sleuren.’
Wel is het volgens haar van belang kinderen niet te straffen, maar te steunen bij het stoppen. Er zijn volgens de longpatholoog verschillende organisaties die ouders en kinderen daarbij kunnen helpen. Gratis, buiten het eigen zorgrisico om. ‘Er hoeft geen enkele drempel te zijn om daar hulp voor te zoeken.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant