is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland.
De A12 tussen Ede en Utrecht is twee weken dicht voor groot onderhoud. Dorpen langs de route vrezen voor een verkeersinfarct. Is dat terecht? Een verkenning per fiets langs de route.
Het land van de gele borden begint rond Ede en strekt zich dezer dagen uit naar het westen, tot Utrecht aan toe. Zeshonderd stuks heeft Rijkswaterstaat er laten plaatsen: zeshonderd borden om de weggebruikers er tot de vroege ochtend van maandag 19 mei op te wijzen dat de A12 in die richting momenteel is afgesloten.
Die stremming leidt tot kopzorgen. De A12 is de verkeerskundige slagader van de regio. Bij Veenendaal maken dagelijks circa 40 duizend automobilisten gebruik van dit tracé, verderop bij Utrecht zijn dat er 60 duizend. Zij moeten via een andere route op hun bestemming komen nu het asfalt wordt vervangen.
Vandaar dus die borden, die automobilisten verwijzen naar de officiële omleidingsroutes. ‘Den Haag en Utrecht, volg 1’, staat bijvoorbeeld bij een kruispunt op een bedrijventerrein in Ede. Auto’s worden vanaf hier noordwaarts gestuurd, via de A30 en de A1 richting Barneveld en Amersfoort. Elders wordt het verkeer juist via een zuidelijke route omgeleid, over de A15.
Werkt dat? Reizen automobilisten met een grote boog om de A12 heen, over snelwegen die ook zonder omleidingen geregeld vastlopen? Of kiezen ze – eigenwijs als ze misschien zijn – toch voor de binnenwegen? Op zoek naar antwoorden pakte de Volkskrant maandagochtend in alle vroegte de fiets, om tijdens de eerste ochtendspits sinds de afsluiting van de A12 poolshoogte te nemen in dorpen tussen Ede en Utrecht.
In veel van die dorpen heerst onrust sinds bekend werd dat de snelweg twee weken dicht zou zijn. Inwoners vroegen zich af hoe ze op hun werk moesten komen, bedrijven wisten niet hoe ze hun logistiek op orde moesten krijgen, een enkeling vreesde een verkeersinfarct zoals vorig jaar in Nieuwegein.
Daar ontstond in augustus chaos, toen de A2 tussen Utrecht en knooppunt Everdingen dicht was voor werkzaamheden. Automobilisten probeerden via provinciale en gemeentelijke wegen de stremming te passeren, vaak op advies van hun navigatiesysteem. Ze liepen vervolgens massaal vast in Nieuwegein. De gemeente en enkele inwoners deelden koffie, water, krentenbollen en snoep uit aan stilstaande automobilisten.
Zulke Nieuwegeinse toestanden hoopt Rijkswaterstaat nu te voorkomen. Al weken worden inwoners opgeroepen na te denken over de naderende afsluiting van de Rijksweg, die tot een extra reistijd van 60 minuten kan leiden. Kunnen ze thuiswerken? Met de elektrische fiets naar hun werk? Of buiten de spits reizen? ‘We willen op deze manier ongeveer 15 procent van de automobilisten van de weg halen’, zegt omgevingsmanager Assia Messouli van Rijkswaterstaat.
Dat is niet alles. De dienst deed ook simulaties met een dynamisch verkeersmodel, dat toont hoe het verkeer zich na de afsluiting van de snelweg over andere wegen verspreidt. ‘We zien dan welke alternatieve routes weggebruikers kiezen en waar knelpunten ontstaan’, aldus Messouli.
De resultaten bleken vaak een bevestiging van wat ze al wisten, zegt verkeersmanager René Hoogteijling van Rijkswaterstaat. Al liep het verkeer in de simulaties ook vast op plekken waar dat niet werd verwacht. Daar zijn extra maatregelen genomen om te voorkomen dat het er snel dichtslibt.
Zo werd op sommige kruispunten de instelling van verkeerslichten aangepast. Hoogteijling: ‘En we hebben landweggetjes die automobilisten als sluiproute kunnen gebruiken, preventief afgesloten. Die zijn alleen voor bestemmingsverkeer beschikbaar.’
Tot slot verzocht Rijkswaterstaat de aanbieders van navigatiesystemen om automobilisten geen routes binnendoor meer voor te schotelen. ‘Automobilisten krijgen automatisch de officiële omleidingsroute te zien’, zegt Messouli. ‘Zo hopen we de hinder in de dorpen te beperken.’
Toch is niet al het oponthoud te voorkomen. Nog voor zeven uur ’s ochtends rijden auto’s bijvoorbeeld stapvoets op de N224, even buiten Ede. Deze weg loopt parallel aan de A12 langs dorpen als Renswoude, Scherpenzeel en Woudenberg. Rijkswaterstaat ziet dit als een mogelijke sluiproute. Staat deze route nu al helemaal vast? En tot waar dan precies?
Het blijkt mee te vallen. Een paar honderd meter verderop zijn bescheiden werkzaamheden op de sluiproute zelf. Daarna zoeft het verkeer de fietsende verslaggever weer met hoge snelheid voorbij. Ook in de dorpen verderop stroomt het verkeer goed door.
Een opgewekte verkeersregelaar bij de oprit van de A12 bij Maarsbergen zegt dat de situatie op de binnenwegen in het hele gebied onder controle is. ‘Mensen weten ervan. Het staat ook al maanden op de borden aangegeven.’ Daarna vertelt hij dat momenteel het asfalt van de rijbanen van de snelweg wordt geschraapt en hoe de vrachtwagens die nieuw asfalt komen brengen het oude asfalt weer meenemen. ‘Dat scheelt weer verkeer en uitstoot.’
Verder naar Leersum, naar Doorn, naar Driebergen. En inderdaad, nergens extreme drukte. Op de grote omleidingsroutes is het beeld anders. Zowel op de A1 als op de A15 staan deze maandagochtend flinke files, al bleef volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat ‘de echte drukte’ uit. Dinsdagen zijn over het algemeen drukker.
Op de Achterdijk tussen Odijk en Bunnik verspert een hek de weg. ‘Doorgaand verkeer afgesloten’, meldt zo’n geel bord. Dit is zo’n landweggetje waar Rijkswaterstaat vreest voor sluipverkeer.
Een paar kilometer verderop, in de buurt van Fort Vechten, houden verkeersregelaars alle auto’s tegen. De raampjes gaan omlaag en automobilisten moeten vertellen waar ze heen gaan. Soms sturen de mannen mensen terug, wat rond half tien leidt tot lichte wanhoop bij een vrouwelijke automobilist.
Ze lijkt geen idee te hebben hoe ze verder moet. De verkeersregelaar houdt aanvankelijk voet bij stuk, maar komt dan tot inkeer. ‘Mevrouw, voor deze keer dan’, zegt hij.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant