De Koerdische militante beweging PKK heeft besloten zichzelf op te heffen. Dat meldt persbureau ANF, dat banden met de groepering heeft. PKK-leider Abdullah Öcalan had eerder opgeroepen tot het ontbinden van de organisatie.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
De bekendmaking volgt op een congres dat een week geleden werd gehouden in de bergen in Noord-Irak, waar de PKK zijn basis heeft. Daar werd het historische besluit genomen.
Met het opheffen van de PKK, als die inderdaad doorgaat zoals aangekondigd, kan een einde komen aan ruim veertig jaar van geweld tussen het Turkse leger en de PKK-strijders, door de Turkse regering steevast als terroristen beschreven. Ook de Europese Unie en de Verenigde Staten beschouwen de PKK als een terroristische organisatie.
De PKK, afkorting van Koerdische Arbeiderspartij, voerde sinds 1984 een gewapende strijd tegen de Turkse staat. De PKK zette zich aanvankelijk in voor een eigen Koerdische staat, en later voor meer zelfbeschikking voor de Koerden, die in Turkije en andere landen in de regio een grote minderheid vormen.
Met het besluit tot opheffing en het staken van de gewapende strijd volgt het PKK-congres een oproep daartoe van PKK-leider Abdullah Öcalan. Vanuit zijn gevangenis op het Turkse eiland Imrali, waar hij een levenslange celstraf uitzit, riep hij eind februari de door hem in 1978 opgerichte beweging op de wapens neer te leggen en zich te ontmantelen.
De PKK reageerde enkele dagen later positief en kondigde een onmiddellijk staakt-het-vuren met de Turkse strijdkrachten aan.
In eerdere vredesgezinde verklaringen van Öcalan, voor het laatst in 2013, waren altijd voorwaarden en vaagheden ingebouwd. Daarvan was nu geen sprake. Dat vergroot de kans dat de oproep daadwerkelijk resultaat zal hebben.
Wel is de vraag hoe beweging haar eigen ontmanteling voor zich ziet. Met de Turkse regering zullen nog afspraken gemaakt moeten worden over het inleveren van wapens, eventuele gratieverlening en de terugkeer van PKK-leden in de Turkse samenleving. Ook is de vraag of Öcalan op vrije voeten zal komen, zoals de PKK wil.
Door zijn gevangenschap en isolement fungeert Öcalan feitelijk niet als het hoofd van de PKK-organisatie. De andere leiders hebben zich verschanst in kampen in het Qandil-gebergte in Noord-Irak. Doordat zij decennialang de guerrilla hebben voortgezet, is de gewapende strijd voor hen bijna de reden van bestaan geworden. Voor hen zal het moeilijk zijn de historische stap naar vrede met de Turkse staat te zetten.
In de brede Koerdische beweging wordt Öcalan echter vereerd als een halve heilige. Het is voor PKK-aanhangers zo goed als onmogelijk zijn woorden in twijfel te trekken. De leiders van de beweging in Qandil zullen dit dan ook niet openlijk doen. In de fase die nu waarschijnlijk volgt, van directe of indirecte onderhandelingen met de Turkse regering, kunnen zij echter alsnog de voorwaarden inbouwen die in de brief van Öcalan ontbreken.
Het besluit tot opheffing is mede het gevolg van toenaderingspogingen van de kant van de Turkse regering. Ruim een half jaar geleden verbaasde Devlet Bahçeli, leider van de nationalistische partij MHP en coalitiegenoot van president Recep Tayyip Erdogan, vriend en vijand door te gaan praten met parlementariërs van de Koerdisch-gezinde partij DEM. Voorheen waren die voor de MHP als melaatsen.
De verbazing werd nog groter toen de MHP-voorman zei dat PKK-leider Öcalan vrij kan komen als hij naar het parlement in Ankara zou komen om te verkondigen dat de PKK de wapens neerlegt. Een delegatie van DEM kreeg vervolgens diverse malen toestemming Öcalan te bezoeken, voor het eerst sinds jaren. De partij heeft nauwe banden met de PKK.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant