Hij moet de knoop nog doorhakken, zei president Trump deze week over zijn voornemen om de Perzische Golf een andere naam te geven. Wetten staan hem niet in de weg, praktische bezwaren zijn er daarentegen volop.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Volkerenrechtdeskundigen zijn kort over de wens van de Amerikaanse president om de Perzische Golf voortaan de Arabische Golf te noemen: hij gaat zijn gang maar. Diplomatiek is het misschien knap onhandig en voor atlasmakers een crime. Maar er is geen enkel internationaal gebod of verbod dat Donald Trump kan weerhouden van het hernoemen van het water.
Persbureau AP ving dinsdag in kringen rond de president op dat Trump speelde met het idee dat zijn regering voortaan zou spreken van de ‘Arabische’ Golf in plaats van de ‘Perzische’ Golf, zoals de binnenzee tussen Iran en het Arabisch Schiereiland sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw wordt genoemd.
‘Ik moet er nog een beslissing over nemen’, zei de president woensdag in het Witte Huis. ‘Ik wil niemand kwetsen. Ik weet of niet of mensen zich gekwetst gaan voelen.’ Of dat het geval is kan Trump de komende week peilen: hij begint dinsdag aan een rondreis door het Midden-Oosten.
Er zijn mensen genoeg die zich op hun tenen getrapt voelen, zoals de regering van Iran die eerdere pogingen om de naam van ‘hun’ Perzische Golf te veranderen woedend veroordeelde. Zelfs de zoon van de wijlen verdreven sjah van Perzië en groot Trump-aanhanger, Reza Pahlavi, is ontzet. ‘President Trumps besluit om de geschiedenis te herschrijven is een belediging voor het Iraanse volk en onze grote beschaving.’ Iran werd tot 1934 in Nederland aangeduid als Perzië.
Maar experts in het internationaal recht laten juridisch geen traan over het eenzijdige besluit van de Amerikaanse president, die eerder dit jaar zijn overheid al beval om de Golf van Mexico voortaan aan te duiden als de Golf van Amerika.
Er bestaan wel internationale afspraken over de standaardisatie van geografische namen, vooral van zeeën en grensoverschrijdende gebieden. Zo vallen internationale wateren vaak onder verdragen als het VN-Zeerechtverdrag (UNCLOS), en namen die in deze context worden genoemd zijn internationaal overeengekomen.
Maar UNCLOS noch de Verenigde Naties Groep van Experts inzake Geografische Namen (UNGEGN) of de Internationale Hydrografische Organisatie (IHO) hebben de macht of de middelen om af te dwingen dat voor een zee of gebied te gebruiken dezelfde naam wordt gebruikt.
Wel zou een naamsverandering een hoofdpijndossier zijn voor de makers van atlassen en navigatie-instrumenten en -apps als Google Maps en uitgevers van bijvoorbeeld schoolboeken. Die laatste zouden, mits zij vanuit de VS opereren, allemaal hun teksten moeten herschrijven.
In elk geval in de VS: want verder reikt de macht van de president niet. Tenzij Trump zou besluiten om bijvoorbeeld handelscontracten of vredesverdragen van de clausule te voorzien dat de medeondertekenaar de geografische aanduidingen gebruikt zoals de VS die hanteert. Toen persbureau AP het vertikte in zijn berichten en infographics voortaan te spreken van de Golf van Amerika, ontzegde de president het persbureau toegang tot de perskamer van het Witte Huis.
Overigens staat Trump niet alleen met zijn wens om voortaan te spreken van de Arabische Golf. De Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten, een samenwerkingsverband van Saoedi-Arabië, Qatar, Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Koeweit en Oman bijvoorbeeld, hanteert deze naam al in al zijn verklaringen.
Helemaal zonder precedent is de presidentiële bevlieging ook niet. Zo gebruikt Zuid-Korea hardnekkig de naam ‘Oostzee’, waar de rest van de wereld spreekt van de ‘Japanse Zee’. De regering van Israël spreekt nooit van ‘Palestina’, maar vrijwel altijd van de Palestijnse gebieden of de Gazastrook en de bezette Westelijke Jordaanoever.
De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum heeft afgelopen week aangekondigd dat haar land Google zal aanklagen, omdat de in de VS gevestigde techgigant zich heeft neergelegd bij Trumps beslissing en de Golf van Mexico heeft weggepoetst in haar kaarten- en navigatie-toepassingen.
Luister naar je president, zei Sheinbaum verwijzend naar Trumps decreet. Daarin staat dat de Amerikaanse regering het recht heeft om zijn territoriale wateren aan te duiden als ‘Golf van Amerika’. Washington, dat door de inheemse bevolking Nacotchtanck werd genoemd, heeft niets te zeggen over de delen van de zee die tot Mexico of Cuba behoren.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant