Demonstranten voor betaalbare huisvesting riepen zaterdag in Utrecht om oplossingen voor de woningcrisis, van kraken tot de aanpak van pandjesbazen. ‘Mensen radicaliseren door het gebrek aan woonperspectief.’
is economieredacteur voor de Volkskrant en schrijft regelmatig over de woningmarkt.
‘Niemand een paleis, iedereen een woning’, staat er op de ene kant van het protestbord van Ben van Impelen. Hij sluit zich zaterdag aan bij de landelijke demonstratie voor huurverlaging, bij vertrek vanaf het Domplein in het hart van Utrecht. Omstanders zien in de stralende middagzon ook zijn woordspeling op de andere kant van zijn bord: ‘Krijg de investering, dit is ónze stad.’
Zelf woont hij redelijk goed in een kleine studio van een woonstichting in Utrecht. Maar hij ziet dat de wooncrisis zijn stad hard heeft geraakt. Met de hoge huizenprijzen en de peperdure huren verwordt het centrum tot een speelplaats voor miljonairs en welgestelden. Het echte Utrechts hoor je alleen nog als de onderhoudsploeg binnenkomt in zijn wooncomplex, merkt hij. Maar die monteurs kunnen zelf allang niet meer in de stad wonen.
De stoet van enkele honderden mensen slaat de Domstraat in. Van Impelen doet nog een voorstel voor meer woonrechtvaardigheid. Zet een streep door belastingheffing op sociale huur. De woningcorporaties moeten weer ruim baan krijgen voor woningbouw, ook op de beste plekken van de stad.
Bij het ingaan van de Korte Jansstraat spreekt hij nóg een wens uit. Bind álle huurprijzen aan een maximum. Begrens niet alleen de prijzen in de sociale huur en middenhuur, zoals nu het geval is. Reguleer ook de prijzen in de vrije sector, met hun wildgroei op basis van vraag en aanbod.
Op het Janskerkhof voegt Van Impelen daar nog een suggestie aan toe. Als kattenoppasser van beroep is hij een mild mens, maar toch. Wie groot woont, moet worden gedwongen om de woning te delen met een paar kamerhuurders, vindt hij. Zoals vroeger ook al eens is gebeurd, zoals tijdens de wooncrisis na de Tweede Wereldoorlog.
Op weg naar Vredenburg roept Van Impelen een bekende van hem dichterbij, Melissa Romani. Terwijl zij haar pas versnelt voor de twee politievrouwen te paard achter de stoet, zet de winkelmedewerker uiteen dat er grotere belangen op het spel staan dan wonen alleen. ‘Ik zie mensen om mij heen radicaliseren door het gebrek aan woonperspectief. Ze zijn in de handen gevallen van populisten die zeggen dat zij geen huis kunnen vinden door de toewijzing van woningen aan statushouders. De echte reden is dat we ons mooie systeem van volkshuisvesting hebben verkwanseld. Het is weer tijd voor grote investeringen in de sociale sector.’
Op Vredenburg, nabij de Oudegracht, slaat de geboren Utrechter Alex Schinkel de stoet gade, samen met zijn vrouw en dochter. Heel begrijpelijk, vindt hij de roep om betaalbaar wonen. Zelf bewoont hij met zijn gezin inmiddels een koophuis in het nabijgelegen Maarssen, maar hij is kritisch op de hoge huurprijzen van de private huisbazen. ‘Mensen met geld maken meer geld’, concludeert hij. ‘En de mensen daaronder betalen dat.’
Lopend langs de Catharijnesingel vraagt student Bor van Zeeland, beleidsmedewerker studentenhuisvesting bij de Landelijke Studentenvakbond, zich af hoe de ‘woonbeweging’ meer impact kan hebben. Hij kan zich vinden in de slogans van de demonstratie, zoals ‘Huizen voor mensen, niet voor winst’ en ‘Door de markt uitgewoond, volkshuisvesting nu’. Maar hij ziet ook dat de beweging moeilijk een vuist kan maken. De opkomst vandaag is ook wat mager vergeleken bij de duizenden mensen bij een eerder woonprotest in Amsterdam. ‘Het woondebat wordt al snel een technische discussie’, weet Van Zeeland. ‘Bovendien worden partijen heel makkelijk tegen elkaar uitgespeeld. Nu zijn sociale huurders bijvoorbeeld weer boos op de corporaties, die roepen om verhoging van hun huren om hun nieuwbouw te kunnen betalen. Hoezo moeten de corporaties hun eigen broek ophouden, financieel gezien? Dat vraag je toch ook niet aan defensie? Wonen is een grondrecht.’
Uit een bovenhuis in de Mariastraat kringelt wat rook omhoog. Gemaskerde actievoerders trekken een spandoek op de gevel recht: ‘Kraak de wooncrisis’. Er gaat gejuich op onder de toeschouwers, zoals achter het protestbord ‘Moeten slapen op straat, is moord door de staat’.
Kraken is een van de oplossingen, zo werd al eerder geroepen op het podium op het Domplein. ‘Wat niet mag, kan nog steeds.’ Net als: ‘Hoezo werken wij voor de portemonnees van de pandjesbazen? Het is tijd voor escalatie. Organiseer een huurstaking. Samen kunnen we de woningmarkt helemaal kapot huurstaken. Dit systeem kan kapot, dus organiseer je!’
Op de Mariaplaats staat IT-ondernemer Derk Kreijkes naast zijn BMW te wachten tot de stoet verder trekt. ‘Zorg ervoor dat je meer verdient of ga ergens anders wonen dan in het centrum van Utrecht’, is zijn advies. Hij begrijpt de demonstranten overigens wel, ‘vanuit hun perspectief dan’. Door het gebrek aan woonbeleid is volgens hem de basis gelegd voor ‘de klassenstrijd die je hier nu langs ziet lopen. En die strijd is voor deze mensen niet meer te winnen.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant