De eindexamens in het voortgezet onderwijs zijn van start gegaan. De Volkskrant doet komende weken verslag. Programmamaker, journalist en schrijver Stijn de Vries (26) buigt zich over het examen Nederlands voor vwo.
Nog geen twintig minuten nadat het examen online staat, belt Stijn de Vries op: ‘Sorry, maar mijn concentratie is nu al weg. Wat is dit vreselijk voor die kinderen zeg.’ Toch heeft hij acht jaar geleden, net als zij, uren achter elkaar moeten ploeteren voor zijn havo-examen. ‘Er is niks meer van die spanningsboog over. Dat zal vast door TikTok komen’, zegt hij lachend, maar een beetje beschaamd.
Vanaf het moment dat hij het examen opende, voelde hij medelijden met de leerlingen. ‘Stel je voor: je slaat dat boekje open en het eerste wat je ziet is een enorme lap tekst, met woorden als ‘contraproductief’ en ‘zalige deugden’.’ Hij zucht. ‘Dat soort termen gebruik je alleen maar omdat het cool klinkt. Vermoeiend, vind ik.’
Datzelfde gevoel bekroop hem bij het zien van de bijbehorende vragen. ‘Het is echt moeilijk doen om het moeilijk doen’, zegt hij.
Vooral de meerkeuzevraag over de hoofdgedachte roept herinneringen op. ‘Dit waren van die klassieke instinkers’, zegt hij. ‘Ik zie mezelf weer helemaal twijfelen tussen twee antwoorden in die gymzaal, kauwend op een Dextro Energy met citroensmaak. Trauma’s, echt waar.’
De Vries heeft een grote liefde voor de Nederlandse taal. ‘Ik vind het prachtig. Ik lees graag Nederlandse boeken, omdat het verhaal in mijn moedertaal gewoon dieper binnenkomt’, zegt hij. Die liefde voor lezen voedde al vroeg zijn droom om ooit zelf een boek te schrijven. ‘Maar eerlijk? Daar heeft het vak Nederlands nauwelijks iets aan bijgedragen.’
Zijn docent Nederlands herinnert hij zich wel positief. ‘Hij vond dat ik schrijver of journalist moest worden, waardoor ik mijn liefde voor taal durfde te ontdekken.’
Volgens hem biedt het eindexamen juist de unieke kans om leerlingen die kracht van het Nederlands te laten ervaren. ‘Dit is een van de weinige momenten waarop je jongeren, die normaal alleen maar naar een scherm staren, kunt dwingen om echt te lezen. Maak daar dan ook gebruik van.’
Hij heeft daar wel ideeën over. ‘Misschien had je iemand kunnen enthousiasmeren voor het schrijversvak met een waanzinnig goed boekfragment, bijvoorbeeld van iemand als Lucas Rijneveld. Die vind ik ontzettend goed.’ De huidige examenteksten doen volgens hem eerder het tegenovergestelde. ‘Met dit soort teksten blijven die boeken waarschijnlijk gewoon verstoffen op de plank.’
Tip voor de examens van maandag
Maandag maken de havisten onder andere het examen geschiedenis en krijgen de vwo’ers economie voor hun kiezen. Volgens David Vestering, directeur van De Bijlesgroep, zijn dit pittige examens.
Om niet overweldigd te raken door het papierwerk op tafel, geeft hij het volgende advies: ‘Neem altijd eerst een paar minuten de tijd om het examen rustig door te lezen. Scan alle opgaven om een goed beeld te krijgen van wat je te wachten staat. Daarmee bewaar je je rust.’
Het houden van overzicht is belangrijk tot de laatste minuut, vindt Vestering. ‘Reserveer aan het eind minstens tien minuten om alles nog eens kritisch na te kijken. Daarmee houd je grip op het examen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant