De Verenigde Staten, Oekraïne en andere Europese landen roepen Rusland gezamenlijk op tot een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren van dertig dagen – op straffe van verdere sancties. Dit weekend bespreekt de zogeheten Europese coalitie van bereidwilligen dit verder in Kyiv.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
De afgelopen dagen weerklonk voor het eerst sinds het aantreden van president Donald Trump dezelfde oproep aan Rusland vanuit Washington en diverse Europese hoofdsteden, waarin het Amerikaanse voorstel voor een staakt-het-vuren van een maand (dat eerder al op tafel lag tijdens besprekingen in Saoedi-Arabië) gekoppeld wordt aan ‘verdere sancties’ als Rusland niet op de oproep ingaat.
Of die sancties er ook werkelijk komen, kan niet worden gezegd vanwege de onvoorspelbaarheid van het buitenlandbeleid van president Donald Trump. Maar Trump kondigde donderdag op sociale media aan dat de gesprekken met Rusland en Oekraïne, in weerwil van eerdere dreigementen om de handdoek in de ring te gooien, zullen doorgaan.
Trump schreef op TruthSocial: ‘De VS roepen op tot, idealiter, een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren van dertig dagen. (...) Als dit staakt-het-vuren niet wordt gerespecteerd, zullen de VS en haar partners verdere sancties opleggen.’
Trump verklaarde ook dat hij uit blijft, nu ‘samen met de Europeanen’, op een duurzame vrede. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verklaarde na een volgens Kyiv ‘goed verlopen’ telefoontje met Trump donderdag (opnieuw) ‘direct’ bereid te zijn tot zo’n langer staakt-het-vuren ‘dat een echte indicator kan zijn van beweging richting vrede’.
In Europese hoofdsteden is de afgelopen weken het optimisme gegroeid dat de kloof tussen Amerika en zijn bondgenoten inzake de weg naar duurzame vrede overbrugd kan worden. Daarbij helpt dat Ruslands president Vladimir Poetin, ondanks Trumps ongekende charmeoffensief en eenzijdige concessies, allerminst van plan lijkt te stoppen met de oorlog – en de frequentie van luchtaanvallen op burgerdoelen in Oekraïne eerder heeft opgevoerd.
De urgente roep om een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren weerklonk vrijdag ook in Oslo, Brussel en Parijs. Na een bijeenkomst van de tien vooral Noordse en Baltische landen en Nederland die militair samenwerken in de door het VK geleide Joint Expeditionary Force (JEF), zei de Noorse premier Jonas Gahr Store dat behoefte is aan een snel en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren.
‘Dit is nu een gecoördineerde aanpak van de VS, de Europeanen en Oekraïne’, zei Store. De JEF-leiders hebben donderdag contact gehad met Trump en Zelensky.
Op zijn beurt liet de Franse president Emmanuel Macron op X weten dat hij ‘verschillende keren’ met Trump heeft gesproken en dat nu ‘zonder uitstel, valse pretenties of vertragingstactieken’ gewerkt moet worden aan een staakt-het-vuren van dertig dagen. Als Rusland daarmee niet instemt, ‘staan we klaar om te reageren’, aldus Macron, ‘samen met alle Europeanen en in nauwe afstemming met de Verenigde Staten’.
In Brussel, op bezoek bij de EU en de Navo, onderstreepte de Duitse bondskanselier Friedrich Merz zijn steun voor een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren. Nadat Merz in februari publiekelijk twijfels had geuit over het voortbestaan van de Navo, toonde hij zich vrijdag optimistischer over de aankomende Navo-top in Den Haag, deels ‘omdat de Amerikanen nu de Europese inspanningen erkennen’.
In februari, na controversiële uitspraken van vice-president JD Vance op een grote veiligheidsconferentie in München, zei Merz dat hij Europa zo snel mogelijk wilde versterken om ‘onafhankelijkheid’ van de VS te bereiken, vrijdag op het Navo-hoofdkwartier noemde hij de VS ‘onmisbaar’ voor de veiligheid in Europa.
Vrijdag werd bekend dat de Europese ‘coalitie van bereidwilligen’ die Oekraïne zoveel mogelijk wil ondersteunen, ook door te onderzoeken welke militaire macht ontplooid kan worden na een eventuele vredesovereenkomst, zaterdag voor het eerst in Kyiv vergadert – deels online, maar naar verwachting zullen sommige leiders ook naar Kyiv komen. Merz liet deze week weten snel zijn eerste reis als bondskanselier naar Kyiv te willen ondernemen.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant