De film bespaart niet op onderzeese tragedies, maar gelukkig biedt de Engelse oerverteller tóch nog hoop.
Die stem alleen al: ‘All life began... in the deep, blue sea.’ De cadans, dat vertrouwde timbre, waardoor je meteen al wordt ondergedompeld ín die zee, nog voor de dolfijnen, walvissen en reuzenmanta’s in beeld verschijnen. Vanaf deze donderdag verblijft de bezitter van die stem – Sir David Attenborough – al 99 jaar op deze planeet.
Ocean, vanaf deze week wereldwijd in de bioscopen, zal niet de laatste documentaire zijn van de bioloog en natuurfilmvader, daarvoor zit er nog te veel leven in de Engelsman.
Zie de oerverteller staan, tussen de robuuste paalhoofden bij de vloedlijn: de schitterend verweerde kop in de wind, sprekend tot zijn kijkers. Al in de herfst van zijn machtige filmersbestaan maakte Attenborough wéér een revolutie mee in zijn vak, dat van alle filmgenres wellicht het meest profiteerde van de technische innovaties van de camera’s én de beeldschermen: nooit kon de natuur van zo dichtbij en zo scherp in beeld worden gebracht als de laatste decennia, getuige ook zijn Life en Planet Earth-films en series. Maar déze film zou, als we Attenborough geloven (en wie zou deze man niet geloven?), wel eens een van zijn allerbelangrijkste kunnen zijn.
Ocean brengt het leven in en om de oceaan wederom op magnifieke wijze in beeld. Een beetje vluchtig misschien, in de wetenschap dat we zulke beelden al kennen. Om daarna te kunnen getuigen van de verwoesting ervan. Wie die gigantische sleepnetten ziet ploegen door de zeebodem zal het niet meer vergeten. Álles wordt vermorzeld, kapotgeslagen, platgewalst. Nadien is er niets over: een post-nucleaire dode en kleurloze vlakte. Eeuwenoude schelpenvelden in luttele minuten weggevaagd.
Ocean bespaart evenmin op al die andere onderzeese tragedies: de haaien, dolfijnen en schildpadden, als nevenschade bungelend aan vislijnen en in netten. De mega-trawlers, die zelfs bij Antarctica midden tussen de scholen walvissen alle krill weghappen. Varende fabrieken die de oogst aan boord koken en verwerken; voor al uw kattenbrokken. Of de toestand van dat opgewarmde koraal: de grootste verbleking ooit, momenteel gaande.
En dan, net als je de moed volledig zou verliezen, biedt Attenborough toch nog hoop. Want zie dat miraculeuze herstel bij dat ene eilandengroepje voor de kust van Los Angeles, waar niet meer mocht worden gevist. En laten de Verenigde Naties nou net in juni bijeenkomen in Nice, tijdens de Oceaan Conferentie, om het plan te bespreken om een derde van de oceaan tot beschermd gebied te verklaren.
Meer dan een natuurfilm is Ocean een pamflet. Een oproep tot actie.
Documentaire
★★★★☆
Regie Toby Nowlan, Keith Scholey, Colin Butfield
Met David Attenborough
98 min., in 153 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant