is tv-recensent van de Volkskrant.
Patatje oorlog heet de documentaire die, als zij niet zo’n gruwelijke realiteit liet zien, zou kunnen worden opgevat als de verfilming van een spannend, hartverwarmend avontuur. In de film volgen Jessica van Tijn en Pamela Sturhoofd, onder meer bekend van de mooie docu De erfenis van Els Borst, de Brabantse patatbakkers Coen en Franky.
Die trekken kort na het begin van de grootschalige aanval van Rusland op Oekraïne in 2022 naar Oost-Polen om gevluchte burgers, hongerig, koud, ontdaan, een hart onder de riem te steken. Door de vluchtelingen, heel praktisch, een gratis patatje aan te bieden vanuit de kraam die ze achter hun bestelwagen hebben meegesleept.
Zitten de Oekraïeners in hun ellende dáár op te wachten, vraag je je even af, maar dat getuigt van cynische onwetendheid. Want ja, de klanten van de (geschatte) vijftigers Franky van Hintum en Coen van Oosten kunnen hun geluk niet op – in elk geval tijdens het nuttigen van de snack. Het nagloeien bij zoveel eenvoudige en doeltreffende medemenselijkheid duurt vermoedelijk veel langer.
Over de auteur
Arno Haijtema is redacteur van de Volkskrant en tv-recensent.
Wat als een spontane actie begint, is drie jaar later uitgegroeid tot een initiatief dat veel verder reikt dan het uitdelen van patat (waarvan het duo op een dag zo’n tweeduizend porties bakt) aan de relatief veilige grens. Al snel wagen de twee zich met de frietkar in oorlogsgebied, tot vlak bij het front. Te midden van verwoeste flats bakken ze hun troostrijke snacks. Terwijl in Marioepol het luchtalarm klinkt, staat op een zomerse dag een lange rij wachtenden onverstoorbaar voor de kraam.
De twee overleven ternauwernood een raketaanval in Kramatorsk, waarbij dertien burgers worden gedood. Verbijsterd ondergaan ze de chaos, de paniek en ontreddering, en stellen elkaar, nog in shock, gerust over het lot van een gewonde baby. Heel even twijfelen ze, terwijl de rook optrekt en ambulances arriveren, of ze naar huis moeten gaan. Maar ze blijven, en serveren in de Donbas aan militairen die, bizarre aanblik, hun snackkar per tank over een modderige landweg trekken.
Bij het front treffen Franky en Coen ook weifelachtige burgers die, tegen alle dringende adviezen in, thuis zijn achtergebleven terwijl het dreunende geweld dichterbij komt. Zo ontstaat het plan om een onderkomen ver weg van het front te kopen waar evacués kunnen verblijven. Het staat in Dnipro en heet het Holland House. ‘Ik wist niet dat zulke aardige mensen bestaan’, zegt een bejaarde, door Coen en Franky geëvacueerde vrouw die een paar dagen eerder haar zoon bij een droneaanval heeft verloren. Net als die gebroken oude vrouw kon ook ik het nauwelijks geloven.
De NPO had in 2025 geen ruimte voor het aangrijpende Patatje oorlog. Wegens gevoelde urgentie zijn de filmers uitgeweken naar de streamingdienst Pathé Thuis. De opbrengst gaat nu naar de stichting van de moedige Franky en Coen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant