Minister Veldkamp lijkt zijn geloof in de kracht van stille diplomatie dan toch te verliezen. Israël doet ook weinig om dat geloof overeind te houden.
Vlak na de aanval van Hamas op Israël, nu negentien maanden geleden, was voormalig diplomaat Berber van der Woude een van de eersten die zich hardop afvroeg of het verstandig was dat het vierde kabinet-Rutte zich zo onvoorwaardelijk achter Israël schaarde. Het argument dat Nederland de zo lang gekoesterde relatie met Israël goed wilde houden om daarmee maximale invloed uit te oefenen op de regering-Netanyahu, vond zij niet overtuigend.
Ze kreeg bijval van een groeiend kamp van (oud)-diplomaten toen in de maanden daarna duidelijk werd dat Israël op grote schaal de mensenrechten schond en zich van niemand iets aantrok. Sindsdien waren er tientallen debatten en antwoorden op Kamervragen waarin minister Bruins Slot (CDA) en haar opvolger Caspar Veldkamp (NSC) consequent hun uiterst behoedzame koers verdedigden tegenover een Tweede Kamer die langzaam maar zeker steeds kritischer werd.
Ja, er waren heus ‘zorgen’ over het Israëlisch optreden, maar oud-diplomaat Veldkamp bleef betogen dat hij binnenskamers met subtiele oproepen en stille, tactvolle diplomatie meer zou kunnen bereiken dan met krachtige publieke veroordelingen. Pas vorige maand stond hij zichzelf in een Kamerdebat wat openlijke twijfel toe: ‘Je kunt je afvragen: biedt dat voldoende resultaat? Levert dat voldoende op om het maatschappelijk ongenoegen in Nederland te adresseren?’
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Zijn eigen antwoord op die vraag kwam woensdag: in zijn krachtigste veroordeling van het Israëlische optreden tot nu toe spreekt Veldkamp van schending van het internationaal humanitair recht en dringt hij binnen de EU aan op maatregelen om Israël onder druk te zetten.
Dat is erg laat en erg weinig, reageert de oppositie, en inderdaad lijkt Veldkamp gewacht te hebben tot het moment dat hij niet meer anders kon. Met Donald Trump in het Witte Huis is alle hoop vervlogen dat de Amerikanen zich nog zullen inspannen om Israël tot de orde te roepen. Als Nederland nog iets wil betekenen zal het via Brussel moeten gebeuren. De EU zou de regering-Netanyahu, als belangrijkste handelspartner, onder veel grotere druk kunnen zetten.
Daarnaast doet Israël, nu het gewoon openlijk dreigt de Gazastrook volledig te bezetten, niet eens meer pogingen om de indruk te wekken dat het voornaamste doel de bevrijding van de gijzelaars is. Niemand kan volhouden dat de reactie op de gruweldaden van Hamas nog proportioneel is.
Bovendien kan Veldkamp ook gewoon tellen. Bij de altijd al zeer kritische linkse oppositie voegde zich onlangs het CDA, dat het ‘stilzwijgen over oorlogsmisdaden’ niet meer wil verdedigen. In Veldkamps eigen coalitie kondigde de VVD enige tijd geleden al aan ‘dat het moment wel heel erg nadert om van strategie te gaan veranderen’. En dan zijn er nog de peilingen waaruit blijkt dat de Nederlandse bevolking het kabinetsstandpunt steeds minder goed kan volgen.
Voor het eerst telt dat alles voor Veldkamp kennelijk zwaarder dan de onvermijdelijke toorn van PVV-leider Wilders, die nog juichend achter Israël zal staan als de laatste Palestijn is gedood of uit Gaza is verdreven. Dat is dan toch de winst van deze week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant