DEN HAAG - Den Haag heeft over het jaar 2024 zwarte cijfers geschreven. Het stadsbestuur houdt bijna vijftig miljoen euro over, onder meer doordat projecten niet zijn uitgevoerd en sommige rijksbijdragen hoger zijn uitgevallen. Tegelijkertijd blijven de tekorten binnen jeugdzorg oplopen en dat baart het stadsbestuur zorgen.
In 2024 is het tekort binnen jeugdzorg uitgekomen op 15,2 miljoen euro. Dat blijkt uit de programmarekening 2024 die wethouder Saskia Bruines (D66) heeft gepresenteerd. Maar eigenlijk waren de tekorten bijna het dubbele, 29 miljoen euro. Door het spaarpotje van de gemeente aan te spreken, is het bedrag naar beneden bijgesteld.
De tekorten komen door bezuinigingen van het Rijk, zegt Bruines. De rijksoverheid wil het jeugdzorgstelsel veranderen om het financieel houdbaar te maken voor de toekomst, maar een deel van de maatregelen die gemeenten zouden moeten nemen zijn niet realistisch, zo concludeerde Deskundigencommissie Van Ark onlangs.
De commissie adviseerde om gemeenten extra te compenseren. Bruines: 'Dit heeft ertoe geleid dat het Rijk in haar voorjaarsnota incidenteel extra geld beschikbaar heeft gesteld voor jeugdhulp. Maar hiermee zijn de structurele problemen nog niet opgelost.'
De tekorten zijn zorgelijk, vindt Bruines. 'Je ziet dat het beroep op de jeugdzorg toeneemt', zegt ze. 'Van alle jongeren zit 1 op de 7 in een jeugdtraject.'
Het gaat om jeugd met zware problematiek, maar ook om jongeren die last hebben van bijvoorbeeld dyslexie of faalangst. Bruines: 'Zij komen allemaal bij jeugdzorg terecht, waardoor de wachtlijsten en de kosten oplopen.'
De wethouder vindt de reikwijdte van de jeugdhulp te breed. 'Jongeren die hulp het hardst nodig hebben, worden hetzelfde behandeld als jongeren die het minder hard nodig hebben. Waarom moet alles uit hetzelfde budget betaald worden?'
Uit de programmarekening blijkt verder dat er een tekort van 11,4 miljoen is ontstaan op het uitgeven van omgevingsvergunningen. De inkomsten uit bouwleges vielen tegen, omdat er minder aanvragen waren van grote bouwvergunningen.
Ook hebben de veranderingen die de omgevingswet met zich mee heeft gebracht een negatief effect gehad. Bruines: 'De invoering hiervan kostte veel tijd en inspanning. Er is hard gewerkt om de bijbehorende systemen en applicaties op orde te krijgen, maar het gewenste effect is hierin nog niet bereikt. Dit heeft ook de doorlooptijd van vergunningaanvragen vertraagd.'
Tegenover deze tekorten staan een meerdere meevallers. Zo was de rijksbijdrage voor bijstandsuitkeringen hoger dan verwacht, net als de inkomsten uit het gemeentefonds. Ook leverden grondexploitaties de gemeente meer geld op dan begroot, omdat de prijsstijgingen 'meer in lijn' waren met de verwachtingen.
Daarnaast bleef er geld op de plank liggen, omdat projecten niet doorgingen door tekorten op de arbeidsmarkt en leveringsproblemen van materialen.
PvdA-raadslid Samir Ahraui is kritisch. 'Een positief resultaat van bijna vijftig miljoen klinkt goed, maar in een stad waar kinderen wachten op jeugdzorg, mensen hun rekeningen niet kunnen betalen en jongeren geen woning kunnen vinden, voelt het als een papieren overwinning', zegt hij.
Tegelijkertijd wijst Ahraui naar het 'stuntelende kabinet'. 'Daardoor blijven de onzekerheden groot', zegt hij. 'Of het nu gaat om jeugdzorg, de bijstand of kansengelijkheid, het is onbestaanbaar dat gemeenten meer met minder moeten doen.'
GroenLinks-fractievoorzitter Maarten De Vuyst maakt zich zorgen over de tekorten op de jeugdzorg. 'Het is aan de gemeente om het slappe koord te belopen tussen aan de ene kant Haagse inwoners goede zorg geven die ze nodig hebben en het beheersen van kosten anderzijds', zegt hij.
'Dat doen we nu in Den Haag door 14 miljoen uit de eigen reserves te betalen. Het Rijk moet hier zijn verantwoordelijkheid nemen en de conclusies van de commissie Van Ark opvolgen. Klaar met dat getreuzel.'
Volgens De Vuyst is het positieve resultaat alleen op het eerste gezicht goed te noemen. 'We zien toch echt dat een groot deel van dit 'voordeel' komt door niet uitgevoerde of vertraagde plannen', zegt hij.
De Vuyst vreest het ravijnjaar, waarin het Rijk minder geld aan gemeenten wil gaan geven. 'Juist in de financieel onzekere tijd die we tegemoet gaan, met ravijnjaar 2026 voor de deur, is dat toch niet wat we willen.’
Source: Omroep West Den Haag