Israël dreigt de Gazastrook volledig te bezetten als er niet snel een deal komt. Een onzalig plan, vinden humanitaire organisaties en militaire experts, die hopen op een ‘wonder’ om dit scenario af te wenden.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Alles wat Israël de afgelopen twee maanden heeft gedaan – het hervatten van de bombardementen op Gaza, de volledige blokkade van hulpgoederen waardoor twee miljoen mensen honger lijden en nu ook nog eens het dreigement de hele Gazastrook ‘voor onbepaalde duur’ te gaan bezetten – is nodig, zegt premier Benjamin Netanyahu, om Hamas te dwingen de gijzelaars vrij te laten.
Hamas heeft nog één kans om die ‘volledige bezetting’ te voorkomen: er moet een deal zijn voordat Donald Trump zijn bezoek aan het Midden-Oosten afrondt. De Amerikaanse president reist volgende week naar Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, en Israël eist dat er in die periode spijkers met koppen worden geslagen.
De druk lijkt averechts te werken, want Hamas liet dinsdag weten niet meer geïnteresseerd te zijn in verdere onderhandelingen. ‘Het heeft geen enkele zin om te praten of nieuwe voorstellen te overwegen zolang de bevolking van Gaza wordt uitgehongerd en vernietigd’, aldus Basem Naim, een topfunctionaris van Hamas.
Het standpunt is geen verrassing: Hamas stelt constant dat de gijzelaars pas naar huis kunnen als Israël garanties geeft voor een permanent einde aan de oorlog en offert de Gazaanse bevolking daar zonder blikken of blozen voor op. Het is dan ook de vraag of het jongste dreigement van Israël een ultieme poging is om een bestand af te dwingen of een plan dat Netanyahu zo snel mogelijk wil uitvoeren.
De handen van de extreemrechtse Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich lijken in elk geval te jeuken. ‘We zullen de Gazastrook eindelijk bezetten’, zei hij maandag. ‘We zullen niet langer bang zijn voor het woord ‘bezetting’.’ Wat Smotrich betreft zal Israël zich vervolgens ‘niet meer terugtrekken uit de veroverde gebieden, zelfs niet in ruil voor de gijzelaars’.
Netanyahu lijkt dezelfde intenties te hebben. Grondgebied dat wordt ingenomen, zal later niet worden opgegeven, zei hij in een filmpje dat op zijn sociale media is geplaatst. ‘Het leger zal niet binnenvallen om zich later weer terug te trekken. Daar zijn we niet voor. Het doel is het tegenovergestelde.’
Het Israëlische leger heeft ondertussen alvast tienduizenden reservisten opgeroepen. Of die allemaal komen opdagen is niet zeker: uiterst rechts juicht een nieuw offensief weliswaar toe, maar tegelijkertijd wordt er in Israël steeds feller geprotesteerd tegen de oorlog. Tegenstanders geloven dat de gijzelaars alleen maar zullen terugkomen als er een deal wordt gesloten met Hamas. Bovendien beginnen veel Israëliërs, die al anderhalf jaar lang als reservist dienen, oorlogsmoe te worden.
Ook binnen de strijdkrachten klinkt twijfel. Sommige commandanten stellen dat het leger niet genoeg manschappen heeft om de volledige Gazastrook te veroveren en onder controle te houden. ‘Het is bijna onmogelijk om Hamas met louter militaire kracht te elimineren’, zegt Tamir Hayman, die vier jaar aan het hoofd van de Israëlische militaire inlichtingendienst heeft gestaan, in The New York Times.
‘Israël koerst af op een volgende ramp in Gaza’, schrijft militair analist Amos Harel in de Israëlische krant Haaretz. ‘De chefs van staven lijken te bidden voor een wonder en hopen dat dit van Trump komt. Dat hij een deal aan de partijen kan opleggen en een einde maakt aan de allesomvattende oorlog waarvan het einde maar niet in zicht komt.’
Als Trump dat wonder niet levert, wil Israël de volledige bevolking van Gaza verdrijven naar een zone rond de stad Rafah in het zuiden van het gebied, waarvandaan de Palestijnen enkele weken geleden juist zijn verjaagd. Twee miljoen mensen zouden dan opeen worden gepropt in tentenkampen die nog moeten worden opgebouwd op een stukje grond dat nog geen 20 procent van de totale Gazastrook beslaat.
Op deze locatie zouden gezinnen elke week een voedselpakket kunnen ophalen, dat moet worden uitgedeeld door Amerikaanse en internationale bedrijven die momenteel zouden worden gepolst over de klus. Israël zegt dagelijks zestig vrachtwagens met voedsel en andere hulpgoederen toe te willen laten, wat nog geen tiende is van het aantal trucks dat tijdens het staakt-het-vuren werd binnengelaten.
Terwijl internationale hulporganisaties het plan krachtig afwijzen, wordt het door Trump omarmd. ‘Wij gaan het regelen’, zei hij maandag. ‘Mensen lijden honger en hebben dringend voedsel en medicijnen nodig, en wij zullen dat gaan leveren.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant