In een tijd waarin vanuit het Witte Huis een ‘anti-woke’ cultuuroorlog wordt gevoerd, komt het Metropolitan Museum met een – onbedoeld – politiek relevante modetentoosteling. Maar Superfine: Tailoring Black Style is bovenal een tentoonstelling over een boeiend en tot nu toe onderbelicht onderwerp.
De timing van de grote modetentoonstelling in het Metropolitan Museum of Art in New York had niet actueler kunnen zijn. Superfine: Tailoring Black Style is een ‘cultureel en historisch onderzoek naar 300 jaar (mannelijke) zwarte stijl belicht vanuit het oogpunt van het dandyisme’.
Het is de eerste modetentoonstelling in het museum waarbij ‘zwarte stijl’ expliciet centraal staat en hoewel het bijna lijkt alsof dit onderwerp expres is uitgekozen om president Donald Trump te ergeren, zat het al vijf jaar in de planning. Het is onderdeel van het streven van het Costume Institute van het museum om inclusievere verhalen te vertellen en hun collecties te diversifiëren.
Dat is vloeken in de Maga-kerk! Want een dergelijke visie staat lijnrecht tegenover die van de president, zoals onlangs beschreven in een van zijn decreten, waarbij ‘restoring truth and sanity to American history’ in musea vooropstaat. En daar bedoelt hij vast geen onderzoek mee naar de rol die de slavernij heeft gespeeld in de vorming van de zwarte identiteit en het ontstaan en belang van zwarte stijl. Het Costume Institute, nooit bekend om zijn activistische programmering, is daarmee ineens – onbedoeld - politiek relevant geworden. En kan dat zich ook veroorloven, omdat het volledig door private donaties wordt gefinancierd.
Ten grondslag aan de tentoonstelling ligt Slaves to Fashion: Black Dandyism and the Styling of the Black Diasporic Identity, een publicatie uit 2009 van Monica Miller, professor Africana Studies aan Columbia University, die ook gastcurator van de tentoonstelling is. Het toont hoe zwart dandyisme in de 18de eeuw oorspronkelijk werd opgelegd aan tot slaaf gemaakte mannen en hoe dat vervolgens door zwarte mannen juist is ingezet als manier van empowerment en het ontwikkelen van een eigen, zelfbewuste identiteit. De Black Dandy is inmiddels een mode-archetype dat in de moderne popcultuur wordt verpersoonlijkt door artiesten als A$AP Rocky en Pharrell Williams, misschien wel de belangrijkste trendsetters van dit moment.
Twaalf thema’s vertellen het verhaal van de evolutie van zwart dandyisme met behulp van kleding, schilderijen, foto’s en film, waarbij elk onderdeel begint met een historisch object en eindigt met een eigentijds ontwerp van een ontwerper van kleur. Er wordt ingezoomd op heel specifieke historische verhalen en Miller is de emotionele impact van die verhalen niet uit de weg gegaan. Integendeel, zei ze in een interview met Hube Magazine: ‘We vertellen een historisch verhaal dat momenten van bevrijding en onderdrukking bevat. Sommige daarvan zijn ongelooflijk moeilijk, hard histories worden die door African-American historici genoemd.’
Ze benadrukt dat er daarnaast ook momenten van vreugde zijn, maar dat de bedoeling van de tentoonstelling nadrukkelijk is dat ze aanzet tot nadenken over het gehele spectrum van zwarte stijl.
De dresscode van het Met Gala, de feestelijke opening van de tentoonstelling, was dit jaar het - ietwat veilige - Tailored for you. Dat leidde uiteraard tot veel dandywaardige pakken, van voorspelbaar tot fantasievol (Whoopi Goldberg en Janelle Monae in Thom Browne, Tracee Ellis Ross en Teyana Taylor in Marc Jacobs sprongen eruit).
Acteur en mede-voorzitter van het gala Colman Domingo had zich misschien wel het meest verdiept in het thema. Bij aankomst droeg hij een koningsblauwe, geplisseerde cape met daarover een grote, witte kraag van Valentino, een verwijzing naar een gelijksoortige look die André Leon Talley (de legendarische, in 2022 overleden Vogue-redacteur die bekendstond om zijn grootse stijl) droeg naar het Gala in 2011. Zijn andere inspiratiebronnen: Othello, en de kleur blauw. ‘Tijdens de research vertelde Monica Miller over een tot slaaf gemaakte man die zichzelf had vrijgekocht en daarna zijn mooiste, superfine blauwe wollen pak wilde dragen.’
Het Valentinopak dat hij onder de cape droeg was dan weer een hommage aan de Harlem Renaissance uit de jaren twintig en dertig. En daarmee wist Domingo de pijn én de vreugde van het thema perfect in kleding te vangen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant