Patiënten met postcovid kunnen binnenkort in meer Nederlandse ziekenhuizen terecht. De komende maanden openen nog eens vier academische ziekenhuizen een expertisecentrum waar artsen op zoek gaan naar mogelijke behandelingen.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Alle kennis over postcovid die in deze expertisecentra wordt vergaard, moet ten dienste komen van huisartsen en andere ziekenhuizen.
Een half jaar geleden openden de academische ziekenhuizen in Amsterdam, Rotterdam en Maastricht hun deuren voor de eerste groep patiënten. Nu volgen het LUMC in Leiden (juni), het UMC Groningen (juli), het UMC Utrecht en het Radboudumc in Nijmegen (beide in september).
De verwachting is dat in die zeven centra enkele duizenden volwassen patiënten zullen worden onderzocht. De drie postcovidcentra voor kinderen krijgen geen uitbreiding. Daardoor zou de kennis van artsen vermoedelijk te veel versnipperen.
Nederland telt naar schatting 90 duizend mensen die kampen met ernstige en langdurige gevolgen van een infectie met het coronavirus. Meer dan tienduizend van hen zijn inmiddels arbeidsongeschikt verklaard. De oorzaak van hun ziektebeeld, dat tweehonderd klachten kan omvatten, is nog altijd onduidelijk.
In de expertisecentra gaan artsen op zoek naar patronen in het ziektebeeld en bekijken ze of er bestaande medicijnen zijn waarmee symptomen kunnen worden bestreden of verlicht.
Artsen beproeven er bestaande medicijnen, van antidepressiva en nicotinepleisters tot bètablokkers en allergiemedicatie. In Canada, Oostenrijk en Duitsland hebben artsen al op een rij gezet welke experimentele medicijnen effectief kunnen zijn om symptomen aan te pakken. De expertisecentra gebruiken die overzichten als handleiding, zegt hoogleraar en postcovid-deskundige Michèle van Vugt, die in het Amsterdam UMC veel patiënten ziet.
Verreweg de meeste patiënten hebben last van vermoeidheid na inspanning (PEM), vertelt ze. Na de geringste fysieke of mentale inspanning storten ze in, of krijgen ze hersenmist. Patiënten hebben er baat bij om hun grenzen te leren kennen en op tijd te stoppen door bijvoorbeeld een hartslagmeter te gebruiken. Ook medicijnen kunnen soms helpen, merken de artsen: een lage dosis van het ontwenningsmedicijn naltrexon bijvoorbeeld.
Internist-infectioloog Van Vugt ziet ook veel patiënten met POTS, een aandoening waarbij patiënten duizelig en slap worden en een veel hogere hartslag krijgen zodra ze vanuit een liggende positie overeind komen.
‘Die groep is veel groter dan ik vooraf had gedacht’, zegt Van Vugt. Water drinken, meer zout eten en steunkousen dragen: dat is het eerste advies dat artsen geven en daarmee blijken de ernstigste klachten soms te verminderen. Ook bestaande medicijnen kunnen effectief zijn, bijvoorbeeld middelen om het hartritme te verlagen. ‘Het zijn kleine stapjes’, zegt Van Vugt, ‘van genezing is nog geen sprake.’
De drie huidige expertisecentra bundelen de komende tijd hun ervaringen zodat er een uniform onderzoeks- en behandeltraject ontstaat. Daarmee gaan ook de andere vier centra aan de slag. De informatie die wordt vergaard, komt in een richtlijn te staan.
Officieel onderzoek wordt in de expertisecentra niet gedaan, benadrukt Van Vugt. Patiënten vullen vragenlijsten in waarmee ze bijhouden hoe ze zich voelen. En ze worden regelmatig door artsen gebeld. Daarnaast doen artsen gezamenlijk wetenschappelijk onderzoek naar onder meer de oorzaak van postcovid en beloftevolle behandelingen.
Tot nu toe kwamen alleen patiënten uit de buurt van de drie expertisecentra in aanmerking voor een plek, maar dat gaat veranderen. Vanaf deze maand kunnen patiënten uit het hele land zich aanmelden, via hun huisarts.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant