REGIO - Het is dodenherdenking. Nederland herdenkt vandaag de slachtoffers van oorlogsgeweld. Het laatste nieuws rondom de vele verschillende plechtigheden in onze regio kun je volgen in ons liveblog.
'Voor mij is het een Godswonder dat er al 80 jaar geen oorlog is in Nederland', zei de Goudse burgemeester Pieter Verhoeve zondagavond bij de dodenherdenking. '80 jaar geen frontlinies tussen de lidstaten van de huidige Europese Unie. Hoewel, Kiev is dichterbij dan Athene. Het kan snel gaan.'
Benieuwd naar de toespraken van andere gemeenten? Klik dan hier. Daarmee sluiten wij dit liveblog af. Maandag zijn wij er weer, met een liveblog over Bevrijdingsdag. Tot dan!
Net iets voor 20.00 uur verzorgde de 10-jarige Wouter, als jongste trompettist van de kinderherdenking tot nu toe, de Taptoe vanaf de vuurtoren in Madurodam. Daarna was iedereen twee minuten stil en volgde een stille tocht.
Bij de herdenking op de Waalsdorpervlakte maakt de zware bourdonklok diepe indruk. 'Wij zijn hier voor de eerste keer, en het is fantastisch om een keer mee te maken', zegt een van de aanwezigen.
'Normaal zitten wij voor de televisie, maar nu zijn wij hier op uitnodiging. De inzet van de mensen, de klok, het totaalplaatje maakt het compleet. Het is allemaal erg indrukwekkend.' In het duingebied zijn in de Tweede Wereldoorlog meer dan 250 verzetsmensen gefusilleerd.
Op het Rabbijn Maarsenplein in Den Haag hebben ruim honderd mensen twee minuten stilte in acht genomen. Hier staat het joods monument, waar eerder bloemen zijn vernield.
Even verderop, om 20.30 uur, begint in het Theater aan het Spui de voorstelling The making of Berlin. Dit is een voorstelling met filmbeelden en live hoornmuziek.
In aanloop naar 4 en 5 mei heeft Omroep West meerdere artikelen over de Tweede Wereldoorlog gebracht. Zo zijn in het Westland unieke foto's opgedoken van de Duitse aftocht in mei 1945. Ook vertelde 's-Gravenzander Gerrit van der Ende (98) uitgebreid over die tijd.
Marry de Vrij-van Staalduinen sprak over de inkwartiering van Duitse militairen thuis in Benthuizen, terwijl verderop in de boerderij onderduikers zaten. En in een woning in Katwijk zit een bunker.
Klik hier voor meer verhalen rond 80 jaar vrijheid.
'Best wat emoties bij de mensen om mij heen', zegt een verslaggever over de alternatieve dodenherdenking in Den Haag. 'Een vrouw voor mij hield het niet droog, ze kreeg een arm om haar heen van iemand naast haar.
'Vervolgens kwam iemand een zakdoek brengen. En een derde persoon gaf deze vrouw haar bloem.' Oud-politica Hedy d'Ancona was een van de sprekers. Ze herdacht haar vader, die tijdens de oorlog omkwam in een concentratiekamp. Ook waarschuwde ze voor populistisch leiderschap, 'toen en ook nu'.
Normaal gesproken zijn er op de 4 mei-herdenking in het christelijke Waarder zo'n vierhonderd mensen. Dit jaar, voor het eerst op een zondag, kwamen tweehonderd belangstellenden naar de Nederlands Hervormde kerk.
Er werden vijfhonderd mensen verwacht, maar er zijn op de alternatieve herdenking in Den Haag drieduizend mensen afgekomen. Dat meldt de organisatie.
Het initiatief is naar aanleiding van de oorlog in Gaza. 'Wat betekent 'nooit meer' nog als het heden pijnlijke en confronterende parallellen vertoont met het verleden?', werd afgevraagd bij de start van de herdenking.
Voor het eerst in tachtig jaar worden in Waarder op zondag de oorlogsslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog herdacht. In het gelovige dorp is de zondagsrust belangrijk, maar na overleg is besloten toch een bijeenkomst te organiseren.
Zo'n 200 mensen hebben zich rondom de kerk verzameld, ziet een verslaggever van Omroep West. 'Een aardige groep, maar normaal zijn het er rond de 400.'
Bij de alternatieve 4 mei-herdenking bij het Malieveld in Den Haag is het erg druk, zien verslaggevers van Omroep West. Honderden mensen zijn op de bijeenkomst, aan de rand van het hertenkamp, afgekomen. 'Binnen een mum van tijd kwamen er honderden bij, er staan nu zelfs mensen op het fietspad', vertelt een verslaggever.
Op initiatief van ambtenaren en oud-diplomaten wordt stilgestaan bij 'alle mensen die slachtoffer waren of zijn van genocide, oorlog, vervolging en onderdrukking, mede door toedoen of nalaten van de Nederlandse overheid'.
Het initiatief kwam tot stand naar aanleiding van de oorlog in Gaza. Een van de initiatiefnemers schatte eerder deze week dat er rond de vijfhonderd mensen op de herdenking zullen afkomen.
De organisatie van de Nationale Kinderherdenking verwacht duizenden kinderen bij de tiende editie van de herdenking in Madurodam in Den Haag. De 11-jarige kinderreporter en podcastmaker Adit opent de kinderherdenking zondag om 19.15 uur.
De kinderen staan tijdens de herdenking stil bij het feit dat ze in vrijheid kunnen leven en dat dat niet vanzelfsprekend is. 'Nog elke dag worden kinderen ergens op de wereld slachtoffer van oorlogsgeweld en onderdrukking', aldus de organisatie.
Kijk hier live naar de Nationale Kinderherdenking in Madurodam.
'Ik vind het heel bijzonder dat soldaten 80 jaar geleden hebben gevochten om ervoor te zorgen dat onze generatie in 2025 in vrijheid kan leven, dat is heel speciaal', vertelt Tim (10) aan het begin van de herdenking.
'Tijdens de twee minuten stilte denk ik vooral aan de Amerikanen en Canadezen die voor ons land gestreden hebben', zegt Jaimy. 'Ik mag straks ook een roos leggen, dat vind ik heel mooi om te doen', voegt Tim toe.
Bij de Waalsdorpervlakte op de grens van Den Haag en Wassenaar hebben zich rond 18.00 uur al honderden mensen verzameld. Zij vormen een lange rij richting het herdenkingsmonument in de duinen.
De route langs het monument op de Waalsdorpervlakte is ongeveer 3,5 kilometer en gaat ook langs het Pieter Kuijtpad. 'Pieter Kuijt was een verzetsman en plantte helmgras op de plek waar mensen werden gefusilleerd zodat de lichamen later teruggevonden konden worden', vertelt een verslaggever van Omroep West. 'Daarom is het fietspad naar hem vernoemd.'
Overal in onze regio hangen vlaggen halfstok. Alle inwoners van Nederland worden opgeroepen om op 4 mei de gehele dag de vlag halfstok te hangen, van zonsopgang tot zonsondergang. Er is overigens geen wet die vlaggen verbiedt of bepaalt hoe er gevlagd moet worden.
Voor rijksgebouwen gelden iets andere regels, zij kennen een vlaginstructie. Daarin wordt opgeroepen om op 4 mei van 18.00 uur tot zonsondergang de Nederlandse driekleur halfstok te hangen. Zonder wimpel.
Wie om 20.00 uur onderweg is en wil deelnemen aan de herdenking, moet op tijd een parkeerplaats zoeken. Dat zegt Rijkswaterstaat. Wachten op de vluchtstrook is verboden, waarschuwt de wegbeheerder.
Sinds 2008 zet Rijkswaterstaat elektronische borden boven en langs wegen in om weggebruikers te attenderen op veilig herdenken. Dit gebeurt op verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.
Op zeker 480 plekken in Nederland kunnen mensen zondag op enige wijze stilstaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. In 350 gevallen gaat het om een herdenking of stille tocht, laat een woordvoerder van het Nationaal Comité 4 en 5 mei weten.
Op een kaart van het Nationaal Comité 4 en 5 mei is te zien waar en hoe laat de aangemelde lokale activiteiten plaatsvinden. Vorig jaar hadden zich 410 organisatoren aangemeld voor deze zogeheten herdenkingskaart.
Tijdens dodenherdenking op 4 mei loopt een stoet mensen langs het monument op de Waalsdorpervlakte in Wassenaar. De stoet bestaat uit familie, nabestaanden en belangstellenden.
Vanaf 18.00 uur zijn mensen welkom om aan te sluiten. Het erepeloton luidt de bourdonklok tijdens de hele stoet. Even voor 20.00 uur stopt de klok met luiden en klinkt het taptoesignaal. Hierna volgen twee minuten stilte met aansluitend het Wilhelmus. Er zijn geen toespraken.
'Loop langs het monument en breng op uw wijze een eerbetoon aan alle geëxecuteerde verzetsstrijders tijdens de oorlog. Leg bijvoorbeeld een bloemstuk of krans neer bij de Nederlandse driekleur', is de oproep.
'Iedereen, ongeacht rang of stand, bezoekt de herdenking op persoonlijke titel. Er zijn daarom geen toespraken en er is geen volgorde van wie wanneer een krans legt. Erepeloton Waalsdorp probeert de oorspronkelijke gedachte van de herdenking, die spontaan na de oorlog op de Waalsdorpervlakte is ontstaan, in stand te houden.'
Driebruggen en Waarder, twee dorpen in de gemeente Bodegraven-Reeuwijk, is dodenherdenking dit jaar voor het eerst op zondag. Normaliter werden de plechtigheden verschoven naar zaterdag indien 4 mei op een zondag viel.
Wel is dodenherdenking in beide christelijke dorpen in afgeslankte vorm. Twee kinderen leggen één krans neer in plaats van dat meerdere kinderen diverse kransen plaatsen en de muziekvereniging komt in een kleinere samenstelling dan gebruikelijk de herdenking muzikaal begeleiden.
Source: Omroep West Den Haag