Het ministerie van Defensie heeft voor miljarden euro's aan nieuwe wapensystemen besteld. Maar experts zetten vraagtekens bij deze koopdrift. De aangeschafte wapens passen mogelijk niet goed bij de dreigingen die er nu voor ons land zijn.
Door de dreiging vanuit Rusland en de twijfel of Europa nog kan rekenen op Amerikaanse steun, staat defensie in heel Europa weer hoog op de agenda. De meeste lidstaten van de Europese Unie, waaronder Nederland, hebben hun defensie-uitgaven flink verhoogd. Maar er is discussie hoe die extra euro's het beste besteed kunnen worden.
Het Nederlandse leger investeert bijvoorbeeld in een eigen tankbataljon. Daarvoor heeft het ministerie van Defensie vorig jaar ongeveer vijftig tanks aangeschaft. Daarnaast heeft Defensie voor miljarden euro's extra F-35-gevechtsvliegtuigen, nieuwe helikopters en onderzeebootjagers besteld.
"Maar tanks en gevechtsvliegtuigen zijn nutteloos bij een cyberaanval op bijvoorbeeld het stroomnet of de watervoorziening", zegt projectleider wapenhandel Frank Slijper van vredesorganisatie PAX. "Als je kijkt wat Nederland de afgelopen drie jaar aan wapens heeft besteld, kun je je afvragen of dat precies is wat we nodig hebben."
Nederland ziet Rusland nu als grootste bedreiging. "Maar de kans is vrij klein dat Rusland met tanks bij onze grenzen aanklopt", stelt Slijper. "De kans op sabotage van kabels en leidingen op de Noordzee acht ik veel groter. Het is logischer om je daarop voor te bereiden."
De wapensystemen die Defensie aanschaft zijn geen antwoord op cyberaanvallen, spionage of desinformatiecampagnes. Maar ze zijn wel nodig voor de verdediging van ons grondgebied en dat van NAVO-bondgenoten, onderstreept een woordvoerder van Defensie.
"Als het NAVO-verdragsgebied wordt aangevallen en de NAVO 'artikel 5' afkondigt, zal de NAVO bondgenootschappelijk verdedigen. Dit betekent dat de NAVO dan ook Nederland kan vragen de vooraf aangeboden schepen, landeenheden en straaljagers in te zetten", zegt de woordvoerder.
De oorlog in Oekraïne laat daarnaast zien dat traditionele wapensystemen zoals tanks erg kwetsbaar zijn voor aanvallen met drones, ziet Marijn Hoijtink. Zij is universitair hoofddocent aan de Universiteit Antwerpen en gespecialiseerd in de impact van nieuwe technologieën zoals AI, drones en autonome wapens op oorlogsvoering.
Het is de indruk van zowel Slijper als Hoijtink dat de strijd in Oekraïne de laatste tijd vooral een droneoorlog is. Daarbij gaat het met name om grote aantallen drones om elkaars verdediging te overrompelen. Maar ook over het ontwikkelen van systemen om grote droneaanvallen te kunnen tegenhouden.
Voor de toekomst worden systemen tegen droneaanvallen daarom steeds belangrijker. Maar de hoofddocent ziet dat de focus nu vooral ligt op het produceren van zoveel mogelijk aanvalsdrones. "Aantallen lijken belangrijker te zijn."
De defensiewoordvoerder benadrukt daarentegen dat Defensie juist ook investeert in luchtverdediging en counterdrone-capaciteit.
Een veelgemaakte fout is volgens de Defensiewoordvoerder dat naar de "oorlog van de toekomst" alleen wordt gekeken op basis van de oorlog van vandaag. "We moeten leren van hoe de Oekraïense strijdkrachten vechten tegen de Russen en op basis daarvan innoveren."
"Maar we moeten tegelijkertijd beseffen dat een eventueel militair conflict tussen Rusland en de NAVO deels op een andere manier gevoerd kan worden", vervolgt de woordvoerder. "Juist ook conventionele militaire capaciteiten zullen daar een belangrijke rol in blijven spelen, want hiermee kun je bijvoorbeeld militair overwicht creëren en/of fysiek terrein bezetten."
Dat bijvoorbeeld tanks kwetsbaar kunnen zijn voor droneaanvallen is volgens de woordvoerder geen reden om dan maar geen tanks meer te kopen. "Ieder militair wapensysteem kent kwetsbaarheden. De nieuwe tanks beschikken over antidronetechnologie, en die verdediging blijft innoveren", legt hij uit. "Juist door het 'gevecht van verbonden wapens' te voeren vanaf zee, land, lucht, ruimte en online maken we het geheel sterk."
Je kunt dit volgens hem vergelijken met muziekinstrumenten: "Ieder muziekinstrument kent beperkingen over wat voor muziek je ermee kunt maken, terwijl een heel orkest juist de kracht van alle muziekinstrumenten samenbrengt. Zo gaat dat ook bij het gevecht van verbonden wapens."
Source: Nu.nl economisch