Toen zijn kans kwam, greep Lars Klingbeil die ten volle: als vicekanselier en minister van Financiën wordt hij de partijleider van de SPD in de nieuwe Duitse regering. Zijn grootste uitdaging zal zijn om de zwaargehavende sociaaldemocraten uit het slop te trekken.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Lars Klingbeil is op het oog een imposant figuur, een goede 1,96 meter lang. Een man die er al een kickboks- of crossfit-training op heeft zitten voordat hij aan zijn werkdag begint. Tijdens dat werk is hij vervolgens de ingetogenheid zelve, tekende Der Spiegel op uit de mond van een SPD-partijprominent.
Klingbeil geldt als een bedachtzaam en luisterend politicus. Als Philipp Türmer, de leider van SPD-jongerenclub Jusos, hem op een partijbijeenkomst aanvalt op de zeer strenge asielplannen van het nieuwe kabinet, verdedigt Klingbeil het recht van Türmer om kritiek te leveren. Der Spiegel noemt het de ‘methode-Klingbeil’: je critici zo strak omhelzen dat ze geen ruimte meer hebben om te bewegen.
Klingbeil zal die vaardigheid nodig hebben nu de gehavende sociaal-democraten met de conservatieve CDU een behoorlijk rechts regeerprogramma moeten gaan uitvoeren, met Klingbeil als vicekanselier en partijleider in de regering. De linkse vleugel van de partij, met de Jusos voorop, is nu al tegenstander van de regering die deze week pas begint.
Lars Klingbeil (47) groeide op in het dorpje Munster, Nedersaksen, waar hij nog steeds woont. Zijn vader was daar gestationeerd bij het West-Duitse leger, zijn moeder werkte als winkelbediende. In zijn jeugd werd hij fan van Bayern München, later zat hij in de raad van advies van de voetbalclub.
Als student in Hannover, waar hij politicologie, sociologie en geschiedenis studeerde, was hij de gitarist van een punkbandje, Sleeping Silence. Nog steeds heeft hij enkele gitaren in zijn kantoor staan, die hij bespeelt als hij even rustig wil nadenken. In het begin van zijn politieke loopbaan herinnerde een grote, zilveren wenkbrauwpiercing nog aan zijn wildere jaren.
Klingbeil ging als studentenvertegenwoordiger vaak de barricaden op, schrijft hij op zijn website. Voor de komst van een discobus, maar ook tegen neonazi’s.
Zijn politieke carrière begon in die periode, toen hij als 23-jarige hij het kantoor van de inmiddels verstoten sociaaldemocratische bondskanselier Gerhard Schröder binnenstapte. Hij wilde zijn campagne graag helpen en werd werkzaam op het lokale partijbureau in Hannover.
Gestaag bouwde hij aan zijn loopbaan: raadslid in Hannover, inval-Bondsdaglid op zijn 27ste en in 2017 direct gekozen namens zijn kiesdistrict Rotenburg-Heidekreis. Een puike prestatie in het conservatieve district dat doorgaans kiest voor de CDU. Klingbeil werd beloond met de functie van fractiesecretaris en vier jaar later co-fractievoorzitter.
In die hoedanigheid doet Klingbeil iets wat niet veel mensen van de ingetogen politicus verwachten: hij pleegt een machtsgreep. Na de desastreus verlopen verkiezingen eind februari – de SPD haalt met 16,4 procent de slechtste uitslag uit haar geschiedenis – maakt kanselier Olaf Scholz dezelfde avond nog zijn vertrek bekend.
Klingbeil steekt meteen zijn vinger op voor het partijleiderschap. ‘Het is tijd voor een generatiewisseling’, zegt hij op het podium bij de SPD-verkiezingsavond. De goede verstaander weet genoeg: Klingbeil heeft weinig uitgesproken standpunten, maar mag gerekend worden tot de Seeheimer Kreis, de rechtsere vleugel van de partij die minder op heeft met bijvoorbeeld progressief klimaatbeleid. Die groep probeerde voor de verkiezingen tevergeefs de populaire minister van Defensie Boris Pistorius naar voren te schuiven als kanselierskandidaat, in plaats van de linkse en impopulaire Scholz.
Als een dag later blijkt dat een kabinet van de conservatieve CDU en SPD het meest voor de hand ligt, neemt Klingbeil samen met Pistorius een prominente plek in aan de onderhandelingstafel. Daar krijgt hij veel voor elkaar: onder meer het loslaten van de schuldenrem om meer in defensie te investeren, terwijl dit wettelijke verbod op het laten oplopen van het begrotingstekort heilig leek bij de christendemocraten.
Ook komt er een fonds van 500 miljard euro om te investeren in achterstallige infrastructuur en krijgt juniorpartner SPD liefst zeven van de zeventien ministersposten, waaronder de prominente portefeuilles Defensie, Justitie en Financiën.
Klingbeil krijgt de laatstgenoemde post en wordt vicekanselier, waarmee voor iedereen duidelijk is wie de touwtjes in handen heeft. Met zijn luisterende oor zal hij de gemoederen binnen de partij wellicht weten te bedaren.
Leden maken zich ook druk over het bestaansrecht van de partij. In een open brief in maart riepen duizenden de partij op zich te herbronnen en een nieuw smoelwerk te geven. Het electoraat veroudert rap, linkse jongeren kiezen voor de klimaatbewuste Groenen of voor actiepartij Die Linke.
In juni zal een interne commissie concluderen wat de koers van de partij moet worden om nog zo’n desastreuze uitslag te voorkomen en wie er leiding moet geven aan die koers. Jongerenleider Türmer spreekt van een ‘visionair gat’. Het is de vraag of de rechtsere compromissluiter Klingbeil dát gat kan opvullen.
Dat de SPD de post op Defensie behield, betekent dat Boris Pistorius (65) zijn werk kan voortzetten. De Osnabrücker volgde begin 2023 de falende Christine Lambrecht op en ontwikkelde zich met zijn charme en daadkracht tot de populairste politicus in de impopulaire regering. Hij mag flink met geld gaan smijten: door het loslaten van de schuldenrem krijgt hij jaarlijks zo’n 40 miljard euro extra ter beschikking.
Op Justitie kiest de SPD met Stefanie Hubig voor een vertrouwde naam. Al sinds 2005 vervult de 56-jarige Frankfurter allerlei bestuursfuncties voor de sociaaldemocraten. Hubig kent het ministerie goed, want ze was tussen 2013 en 2016 al eens staatssecretaris van Justitie toen de SPD een coalitie vormde met de CDU van Angela Merkel.
De ‘generatiewisseling’ die Klingbeil aankondigde krijgt gezicht met de aanstelling van Reem Alabali-Radovan (35). De dochter van Iraakse ouders werd geboren in Moskou, maar verhuisde op haar 6de naar Duitsland. Dat zij nu minister van Ontwikkelingssamenwerking en Handel wordt, is een verrassing, omdat Klingbeils co-fractievoorzitter Saskia Esken uit zou zijn geweest op die post. Esken wordt nu hard aan de kant gezet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant