Zoë Tauran (28), een popzangeres in opkomst, is een van de ‘ambassadeurs van de vrijheid’ die op Bevrijdingsdag optreden én iets te vertellen hebben. Waar kunnen we haar zien, en wat is haar verhaal? ‘Voor mij betekent vrijheid dat je je familie kunt zien.’
is redacteur popmuziek van de Volkskrant. Hij schrijft ook over gamecultuur.
Je speelt maandag op vier festivals, in één dag. Hoe gaat zoiets in zijn werk?
‘Ik heb geprobeerd me nog niet te veel in te leven, want ik vind dit best spannend. Maar ik slaap vannacht ergens in de buurt van waar een helikopter staat die de artiesten de volgende dag gaat rondvliegen. Voor optredens ben ik normaal gesproken niet echt zenuwachtig, maar die helikopter…. Ik hoorde van Claude, die dit vorig jaar deed en dus rondvloog in zo’n legerhelikopter, dat het wel een ervaring is. Maar ik wil er niet te veel over nadenken. Ik wil nog één nacht rustig slapen.’
Is een optreden op Bevrijdingsdag ook spannend, anders dan een gewone festivalshow?
‘Je staat daar toch, ik wil niet zeggen met een boodschap, maar wel met een reden. Om iets te vieren natuurlijk maar ook om stil te staan bij het feit dat vrijheid niet voor iedereen is. Ik denk daar wel echt over na. Al is het ook niet zo dat je daar op het podium dan allemaal belangrijke dingen over moet gaan zeggen.’
Jouw liedjes zijn vaak best opgewekt, je zingt graag over de liefde. Maar ook over serieuze onderwerpen. Spelen thema’s als vrijheid of bevrijding een rol in jouw muziek?
‘Mijn liedjes gaan vaak over zaken waar veel jonge vrouwen doorheen gaan. Ik praat veel met mijn zussen en met vriendinnen natuurlijk: ik hoor genoeg en maak zelf ook dingen mee. Van die gesprekken probeer ik vaak een liedje te maken. En de boodschap is dan vaak dat een vrouw niet alleen staat. Dat ook in de liefde sprake van vrijheid moet zijn. Dat je voor jezelf moet blijven kiezen.’
In je liedje De laatste keer dat ik huil zing je over persoonlijke problemen, en dat je die nu eindelijk eens wilt benoemen.
‘Ja, dat is ook een vorm van vrijheid nemen: je problemen onder ogen zien en kiezen voor jezelf.’
In een korte documentaire die je maakte voor Bevrijdingsdag, spreek je over je Molukse afkomst, en hoe die je heeft gevormd.
‘Ten tijde van de oorlog tegen Indonesië werkte mijn Molukse opa bij de militaire politie in Sorong, in Papoea-Nieuw-Guinea. Toen de oorlog ten einde kwam, vertrokken veel Molukse mensen plotseling naar Nederland, voor de veiligheid. Maar mijn opa wist nog niet wat er allemaal aan de hand was; toen hij thuiskwam, zag hij dat zijn vrouw en gezin weg waren.
‘Mijn oom had een briefje voor hem achtergelaten, dat ze naar Nederland waren vertrokken. Ja, zo ging dat toen, hij kon niet even met ze facetimen. Maar daarna vertrok mijn opa dus ook naar Nederland en moest hij hier op zoek naar zijn familie. Je kunt het je bijna niet voorstellen.’
Veel Molukse mensen dachten dat ze zouden terugkeren naar hun land, wat de Nederlandse regering ze ook had beloofd. Daar kwam niet veel van terecht.
‘Nee, dat kon toen toch niet meer, en mijn opa was daar zeer teleurgesteld over. Veel Molukkers waren verbitterd. Dat was hij niet: hij was een van de positiefste mensen die ik ooit heb gekend. Maar veel Molukkers geloofden in een terugkeer binnen een halfjaar naar hun eigen land, wat de Nederlandse regering ook had beloofd.
‘Maar mijn opa en oma dachten: we zijn nu hier en zullen de Nederlandse mensen kennis laten maken met de Molukkers en onze geschiedenis. Maar stel je voor dat je ineens weg bent uit je land, weg van veel van je familieleden, van je vrienden, uit je omgeving. En je denkt dat je nog wel terug kan keren, maar dat gebeurt dan gewoon niet. Ik vind dat onvoorstelbaar. Ik ben al teleurgesteld als iemand zijn belofte niet nakomt over iets kleins. Moet je nagaan wat je voelt als je je hele land bent kwijtgeraakt.’
Je zegt in de documentaire dat je familie zo belangrijk vindt. Komt dat ook door deze geschiedenis?
‘Ja, dat komt daar zeker vandaan. Ik groeide op tussen mijn familie, tussen ooms en tantes en neefjes en nichtjes, ze woonden allemaal op de hoek. Dan stapte ik op mijn fietsje en riep: mama, ik ga even naar mijn neef. Ik had de vrijheid ze allemaal op te zoeken, wanneer ik maar wilde. Ik ging mij later realiseren hoe belangrijk dat was.’
Deze verhalen dreigen soms wat te worden vergeten, naarmate er generaties overheen gaan. Wilde je daarom ook meedoen aan deze Bevrijdingsdag?
‘Mijn opa at vroeger op vaste dagen bij ons. En dan vertelde hij veel familieverhalen. Soms, als ik dan moe van school kwam, dacht ik: oeh, ik wil die verhalen nu eigenlijk even niet horen. Maar naarmate je ouder wordt, worden deze verhalen toch belangrijker. Mijn opa is overleden, en nu denk ik vaak: kon ik nog maar dingen aan hem vragen.’
‘Ik voel me ook betrokken bij het Molukse volk. Ja, ik voel me echt een Molukker. Maar als ik soms tegen iemand zeg dat ik van Molukse afkomst ben, dan weten ze totaal niet wat dat inhoudt. Ook daarom is een dag als deze belangrijk. Je kunt het verhaal weer eens vertellen, en zorgen dat de Molukse geschiedenis niet vergeten wordt. Het is ook goed dat dit deel van de Nederlandse geschiedenis, over wat er gebeurt is met het Molukse volk, nu een vast onderdeel van Bevrijdingsdag is geworden.’
Aan het einde van de documentaire zing je met familieleden het Molukse volkslied, bij het graf van je opa en oma. Dat moet erg aangrijpend zijn geweest.
‘Ja, dat was mooi, maar heel raar was het ook niet voor ons: wij maken áltijd muziek. En dat volkslied zingen we ook best vaak, op verjaardagen of andere feesten. Ik weet niet precies hoe dit komt, maar Molukse mensen zijn vaak nogal muzikaal. En dit is ook een onderdeel van wie ik ben: zonder al die muziek, die je als kind al meekrijgt in je familie, was mijn liefde voor muziek nooit zo groot geworden.’
Op welke Bevrijdingsfestivals zien we jou straks muziek maken?
‘Oef, dan moet ik het lijstje er toch weer even bijpakken. Wacht even… O ja: Den Bosch, Wageningen, Zwolle en Groningen. Misschien moet ik het toch nog uit mijn hoofd leren.’
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant