Veel verzorgenden IG gaan gebukt onder het imago van ‘billenwassers’. Ten onrechte, constateert fotograaf John van Hamond, want het zorgstelsel kan niet zonder hen.
Door Elsbeth Stoker
Fotografie John van Hamond
Wat John van Hamond vooral raakte was het engelengeduld van verzorgenden. ‘En hoe liefdevol ze waren in de omgang. In de gehandicaptenzorg bijvoorbeeld bleven ze heel lang aan tafel zitten bij een cliënt die om onduidelijke redenen niet wilde eten. Ze bleven net zo lang zitten tot hij klaar was.’
Woonzorglocatie Meerstate in Heemskerk.
Zorgcentrum Aldenhorst in Mill.
Ook al kunnen ze niet praten, in het woonzorgpark Groot Schuylenburg in Apeldoorn krijgen de bewoners een eigen stem.
Voor het fotoboek Onzichtbaar maar Onmisbaar volgde de fotograaf verzorgenden Individuele Gezondheidszorg (IG) in onder meer de thuiszorg, verpleeghuizen en de gehandicaptenzorg. ‘Ze zien de kleinste dingen en weten meteen of het wel of niet goed gaat met de cliënt.’
Het idee voor dit fotoboek is afkomstig van wetenschappers Marieke van Wieringen en Kim van Erp van de Vrije Universiteit Amsterdam. Aanleiding was een eerder verschenen onderzoek van Van Wieringen waaruit bleek dat deze grootste groep onder zorgverleners onvoldoende gezien en gewaardeerd wordt.
Douchen in verpleeghuis Willem Drees in Amsterdam.
Nederland telt ruim 136 duizend zogenoemde verzorgenden IG. Ze vormen een onmisbare schakel in het zorgstelsel, bovendien zal hun rol in de vergrijzende samenleving alleen maar belangrijker worden.
‘In de thuiszorg zijn de verzorgenden IG in feite de ogen en de oren in de wijk. Zij weten of iemand doorgestuurd moet worden naar de huisarts of de ergotherapeut. Als ze er niet zouden zijn, zouden veel ouderen minder lang thuis kunnen blijven wonen’, aldus Van Hamond.
Gesloten afdeling van woonzorglocatie Meerstate.
Een gebit reinigen.
Veel mensen met dementie vinden aanraking fijn.
Ondanks deze ‘sleutelrol’ gaan veel verzorgenden IG gebukt onder het imago van ‘billenwassers’. Oftewel: vergeleken met andere beroepen in de zorg, staan verzorgenden relatief laag in aanzien en krijgen ze weinig erkenning voor het werk dat ze dagelijks doen.
‘Ze dienen ook medicatie toe, verzorgen wonden, werken samen met mantelzorgen, en ga zo maar door. Hun rol is echt niet gering. Met het boek willen we het bestaande beeld ontkrachten. Want zij kunnen juist het verschil maken in het leven van cliënten.’
Jaarlijks vallen 1,2 miljoen 65-plussers, met vaak grote gevolgen. Wetenschappers en artsen zoeken naar nieuwe manieren om vallen te voorkomen en om het herstel na een val te bevorderen. ‘Het domste wat je kunt doen als 65-jarige is in zo’n levensloopbestendige woning gaan wonen.’
De vader van schrijver Anne-Gine Goemans verbleef drie jaar in een verpleeghuis met alzheimer. Over het proces maakte ze het boek Dhr. weigert zorg. Na zijn overlijden regelde ze met haar zus zijn afscheid, zonder gebruik te maken van de diensten van een uitvaartondernemer.
Thomas van der Meer combineert het schrijverschap met werk als zorgverlener. Over die baan in de ouderenzorg verschijnt zijn tweede boek 'Zullen we dan maar heel lang leven'.
Source: Volkskrant