is econoom en publicist.
Net als je denkt dat het wel goed zal komen met de Nederlandse economie meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag: inflatie in april 4,1 procent. Het is een voorlopig cijfer, dus het kan nog lager uitvallen (ook hoger natuurlijk) maar die 4,1 procent is op zichzelf genomen een vieze tegenvaller.
Hoge inflatie is schadelijk voor de economie. Daarom zijn centrale banken onafhankelijk van de politiek zodat ze inflatie kunnen bestrijden met renteverhogingen, ook als die regeringen slecht uitkomen. Hoge inflatie is extra schadelijk als een land deel uitmaakt van een muntunie en de economie ‘uit de pas loopt’ met de andere leden. Dat geldt nu voor Nederland.
De Europese Centrale Bank (ECB) moet rentebeleid maken voor het hele eurogebied. En de gemiddelde inflatie in het hele gebied is door een reeks renteverhogingen in de afgelopen jaren gestaag aan het dalen. De inflatiepiek was 11 procent in november 2022. De meest recente stand uit maart is: 2,5 procent. Bravo.
Maar achter dat gemiddelde gaan grote verschillen schuil. In grote Europese economieën (Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië) is de inflatie nu lager dan gemiddeld. In veel Oost-Europese landen ligt die juist hoger. En in Nederland dus ook.
Als land met een bovengemiddeld hoge inflatie hoop je op afkoeling van de economie. En daarin leek Nederland zo aardig op weg. De economische groei in het eerste kwartaal bedroeg een magere 0,1 procent. Het consumentenvertrouwen was al zeven maanden op rij gedaald. Investeringen waren gekrompen. Het aantal gewerkte uren daalde in het eerste kwartaal. De werkloosheid liep op. Het CBS gebruikt dertien van zulke indicatoren om te kijken hoe het gaat met de conjunctuur in de economie en stelde deze week vast dat ‘12 van de 13 indicatoren slechter zijn dan hun langjarige trend’. Kortom, er was allemaal ‘slecht nieuws’ dat in een toestand van uit de pas lopende hoge inflatie dus verandert in ‘goed nieuws’.
Maar dan moet, door die afkoeling van de economie, de voortdurende stijging van prijzen dus wel afremmen. Maar dit zijn de maandcijfers gedurende dat afkoelkwartaal. Januari: 3,3 procent. Februari: 3,8. Maart: 3,7. April: 4,1 (voorlopig). Dat is met de beste wil van de wereld geen trend omlaag.
Dus: de economie remt af, terwijl tegelijkertijd de inflatie stijgt. De term die economen gebruiken voor zo’n toestand is ‘stagflatie’, een samentrekking van stagnatie en inflatie. De jaren zeventig van de vorige eeuw zijn hiervan het (trieste) schoolvoorbeeld. Keihard saneren van de economie was destijds de enige uitweg.
Zover hoeft het nu niet te komen, gelukkig. Het definitieve inflatiecijfer over april kan meevallen. De inflatie kan iets meer tijd nodig hebben om te gaan dalen richting het Europese gemiddelde. Maar in de tussentijd is het wel jammer dat het kabinet de Voorjaarsnota niet heeft gebruikt om een bijdrage te leveren aan het afkoelen van de economie en daarmee aan het omlaag brengen van de inflatie. In plaats van de meevallers in de uitgaven in de koelkast te zetten, besloot de coalitie dat geld fluks uit te geven aan andere dingen. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) loopt het overheidstekort zelfs op door de Voorjaarsnota! Dat is dus macro-economisch onverstandig.
Laten we de komende tijd hopen op slecht economisch nieuws. Behalve dan over de inflatie.
Frank Kalshoven is econoom en publicist. Reageren? E-mail: frank@frankkalshoven.nl.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Reageren?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns