De lezersbrieven, over herdenken, Gaza, Trump en de rechtsstaat, christelijke waarden, kranten bezorgen, durven luisteren, beloften, vrouwenrechten, ingrijpen als man, muzieklessen en de vraag wat meer geluk oplevert.
Het ware fraai geweest als historicus Frank van Vree die prachtige, wijze quote ‘De geschiedenis herhaalt zich nooit, ze rijmt hoogstens’ aan Mark Twain (1835-1910) gunt. Het wonderlijke is dat de Amerikaanse schrijver Mark Twain deze uitspraak deed voordat de beide Wereldoorlogen Europa tot twee keer toe in de as zouden leggen , en die de opmaat vormden voor vele vervolgconflicten, inclusief die in Gaza.
Ellis van de Bilt, Utrecht
We herdenken de mensen die in de jaren veertig door Duitsers zijn weggevoerd en vermoord. Toenmalige landgenoten stonden er bij en keken toe. We herdenken de mannen uit Srebrenica die door Serviërs weggevoerd en gedood werden. Nederlanders stonden er bij en keken toe. Israëliers bombarderen mensen in Gaza en hongeren er de bevolking uit. Voor de Gazanen geen hongerwinter maar een hongervoorjaar. Nederland kijkt toe. Het is ogenschijnlijk te vroeg onze passiviteit te herdenken. Wanneer staan we op?
Theo Duivenvoorden, Haarlem
Wij hebben besloten onze vlag ook op 5 mei halfstok te laten hangen. Dit gezien het feit dat ons land zich weigert uit te spreken tegen de massamoord door Israël op de inwoners van Gaza. Hoe kunnen we trots onze vrijheid vieren als wij anderen zelfs het fundamentele recht op leven laten ontzeggen?
Frans Kamps, Amersfoort
In de Tweede Wereldoorlog was het mogelijk om voedsel te droppen voor een hongerende bevolking. Dan moet het in internationaal verband toch ook mogelijk zijn voedsel te droppen boven Gaza, in plaats van handenwringend en jammeren aan de zijlijn te staan. Ik verwacht niet dat Israël zo stom zal zijn om deze vliegtuigen uit de lucht te schieten.
Lex Broere, Nieuwerkerk aan den IJssel
Als we kinderen niet mogen straffen voor de (wan)daden van hun ouders, waarom mag dat dan wel in Gaza?
Eduard Coblijn, Arnhem
Mooie woorden in het interview met de 100-jarige Elly Vleeschhouwer-Blocq op 28 april: ‘De directrice kwam de klas in en riep alle zeven Joodse leerlingen bij zich. Met tranen in haar ogen vertelde ze dat ze ons van school moest sturen. (…) Ze vertelde dat als ze het bevel van de Duitse bezetter niet zou opvolgen, de hele school zou worden gesloten’.
Excuses maken, zoals onlangs door de gemeente Amsterdam, is lovenswaardig. Vooral door het proces dat eraan voorafgaat: nadenken, onderzoek doen en gezamenlijk reflecteren. Maar bij excuses hoort ook respect voor en het benoemen van al degenen die zo geworsteld hebben met het ‘meewerken’ met de bezetter.
En het bescheiden besef dat niemand weet (en hopelijk ook nooit zal weten) wat hij/zij zou doen als iemand je wat vraagt en diegene een geweer vast heeft.
Karin Homan. Wijchen
Na ruim 100 dagen Donald Trump is de belangrijkste bevinding dat hij de rechtsstaat aan zijn laars lapt. Maar is het in Nederland zo anders? Onze regering negeert eveneens rechterlijke uitspraken en Geert Wilders trekt net als Trump de onafhankelijkheid van rechters in twijfel.
Grootste verschil is dat Trump hyperactief allerlei decreten uitvaardigt, terwijl ons kabinet uitblinkt in uitstellen, nader onderzoeken en nog verder uitwerken. Kortom, niets doen.
Ineke Smits, Utrecht
Korea, Vietnam, alle smerige golfoorlogen, welke brand ze ook aanstaken met leugens: niemand interesseerde het. Donald Trump lukt het! Iedereen heeft zo langzamerhand door wat een rotland Amerika is.
Benne Holwerda, Groningen
In ultrarechtse, Republikeinse kringen in Amerika (in sterke mate gedomineerd door zowel Evangelicals als conservatieve katholieken) werd paus Franciscus gezien als ‘woke’, omdat hij geloofde in waarden van barmhartigheid en empathie, zoals de zorg voor de zwakken, zieken, vreemdelingen en gevangenen.
Marjorie Taylor Greene, een immer met opzichtig katholiek halskruis behangen lid van het Republikeinse congres, meende zelfs dat met de dood van de paus ‘het Kwaad was weggenomen door de hand van God’. Op het Trumpgezinde tv-kanaal Fox News werd zelfs betwijfeld of de paus wel door God zou worden toegelaten tot zijn rijk, want eigenlijk verafschuwt God de paus, in zijn ogen een soort radicaal-linkse gek die slechts diepe minachting verdient.
In de door onversneden eigenbelang, vijanddenken en isolationisme gedreven America-First-ideologie zijn barmhartigheid en empathie verachtelijke menselijke motieven.
Ook Elon Musk deed onlangs op nieuwszender CNN een duit in dit zakje. Hij meent dat de westerse beschaving geteisterd wordt door ‘suïcidale empathie’ met migranten en andere kwetsbaren in de samenleving. Musk ziet empathie als de ‘fundamentele zwakte van de westerse beschaving’, ‘the empathy exploit’ , zoals hij het noemt. Empathie is in zijn ogen door links gepolitiseerd, ‘weaponized’ in de oorlogstaal van radicaal-rechts: oog en hart hebben voor de zwakken is de politiek foute keuze, want het gaat (letterlijk) ten koste van het eigen collectief, de eigen groep.
Daarom moest zijn hakmes in sociale zekerheidsprogramma’s, medische zorg en medische verzekeringen, internationale hulpprogramma’s, gezondheidsonderzoek en nog veel meer. Hoe het rondom de dood van de paus kan verkeren met christelijke waarden.
Aafke Komter, Amsterdam
‘Naar het Gelderse buurthuis voor een gratis krantje?’. Nee, word krantenbezorger! Per fiets bezorg ik zelf zes dagen in de week in het Limburgse Panningen kranten. Daar bezorg ik in twee wijken. Naast inkomsten heb ik daardoor twee kranten die ik kan lezen, de Volkskrant en De Limburger (met regionaal nieuws uit mijn regio) . Naast de financiële vergoeding en de gratis papieren kranten krijg je ook nog lichaamsbeweging. Dat is beter dan in je nest blijven liggen tot de krantenbezorger is langsgeweest.
Leon Gielen, Egchel
Beste mensen, zullen we machtsevenwicht even niet verwarren met vrede?
Ad Seelt, Lexmond
Europa lijkt steeds meer te verdwalen in belangen, meningen en starheid. Terwijl Amerika en Rusland ieder als één stem opereren, is Europa versnipperd: 27 landen, 27 ego’s, 27 angsten. En dus 27 kansen op miscommunicatie en verlamming. Het schiet niet op!
Ik pleit voor een radicale, maar ook simpele stap: loskomen van de automatische Amerikaanse reflex en de relatie met Rusland opnieuw vormgeven. Door te luisteren naar elkaars geschiedenis, angsten en ambities. Niet via eindeloze diplomatie, maar via onafhankelijke, door burgers gekozen onderhandelaars die eerst leren begrijpen, en pas daarna praten. Europa kan zo zijn eigen koers bepalen: vrede en samenwerking als bewuste keuze.
Rusland is óók Europa. Samen kunnen we verder komen dan tegen elkaar in blijven organiseren. Ik ben ervan overtuigd: echte oplossingen beginnen bij echt durven luisteren. En als we samen optrekken, dan mag Amerika (na ook eerst geluisterd te hebben).
Franck Verhoeks, Pouques-Lormes (Frankrijk)
Zwevende onlusten
staan onder druk
dodelijke wapens vertonen
een duidelijke stijging
massagraven sinds gisteren
enkele punten gestegen
lekkende kernreactoren
hebben een absoluut
dieptepunt bereikt
vervuilde oceanen
trokken zich onlangs
van de beurs terug
het marktaandeel
kindersterfte door honger
vertoont een stabiel beeld
de notering
voor verkeersdoden
zal naar verwachting
de komende tijd met
enkele punten stijgen
Winstwaarschuwing :
dat de menselijkheid
afstevent op een faillisement
tekent zich nu reeds af
er rest weinig tijd
om in een betere toekomst
te beleggen.
Dirk Willem Mathijsen, Amsterdam
Hoe kan het dat wij Nederlanders vaak niet meer weten hoe de Molukkers hier zijn gekomen? Het antwoord op de in de column van Ana van Es gestelde vraag is simpel en hetzelfde als het antwoord op de volgende twee vragen:
Hoe kan het dat wij niet meer weten hoe het land Timor-Leste na jaren van Indonesische bezetting toch een vrij land geworden is?
Hoe kan het dat wij niet meer weten wat onze rol is geweest bij de roep om onafhankelijkheid in het door Nederlandse zending gedreven Papua?
Wij leren onze kinderen dat Nederlands kolonialisme niet helemaal pluis geweest is. Wat wij de toekomstige generaties op school echter nog onvoldoende onderwijzen is zelf kritisch na te denken over de gevolgen van onze beloftes over vrijheid en onafhankelijkheid.
Als wij de toekomstige generatie beter kritisch leren reflecteren op geschiedenis, dan zouden wij niet alleen beter weten hoe de Molukkers hier zijn gekomen. We zouden ook zien dat een generaal die Indonesische studenten en voor onafhankelijkheid strijdende Timorezen deed verdwijnen, inmiddels doodleuk de democratisch gekozen president is van een land waar het hijsen van de morgenster in Papua verboden is.
Wat doen wij als voormalige kolonisator en handelsnatie in ons dagelijks handelen daarmee?
Ypie Boersma, Reduzum
Bij het lezen van de brief van Eric Corton over het uithollen van vrouwenrechten in de VS en Europa, dacht ik meteen aan de stille ramp die zich voltrekt in landen als Zuid-Afrika. Ook daar is abortus legaal. Maar wetgeving alleen betekent weinig als armoede en ongelijkheid de toegang tot zorg onmogelijk maken.
Miljoenen vrouwen zijn daarom afhankelijk van organisaties als MSI en lokale klinieken voor zorg. Die sluiten nu massaal hun deuren, doordat het kabinet- Schoof ontwikkelingssamenwerking terugdraait, en Trump geen cent meer besteedt aan zorg die niet strookt met ‘christelijke waarden’.
Maar het ontbreken van toegang betekent niet dat nood verdwijnt. Meisjes raken onbedoeld zwanger, vaak door dwang of geweld, en zoeken dan hun toevlucht tot gevaarlijke, illegale methodes. Methodes die levens kosten.
Wat hier een politieke keuze lijkt, is elders een levenslijn die wordt doorgesneden. Terwijl wij ons druk maken over het uithollen van vrouwenrechten, verdwijnen ze elders stilletjes, zonder debat, zonder krantenkop. En daar dragen wij, bewust of onbewust, aan bij.
Dus als we ons hier zorgen maken om vrouwenrechten, durven we dan ook te kijken naar waar ze het eerst verdwijnen – ver van onze ogen, maar niet van onze invloed?
Ilse Puper, Amsterdam
Een man en vrouw hadden op Koningsdag seks tussen auto’s in Amsterdam. Al snel was er verontwaardiging waarom mensen niet ingrepen. Of laat, door een aantal vrouwen, blijkt.
Wel, het volgende schrijf ik met aarzeling: ik zat laatst op een station en ik zag een vervelende, dronken man naar een vrouw lopen. Een seconde dacht ik: ingrijpen! Daarna verwierp ik die gedachte. Straks grijp je in en vindt die vrouw die man juist leuk of geil. Ik bepaal zelf wat ik leuk vind, mannen gaan niet over mijn seksualiteit, laat me in mijn waarde, is het adagium.
Uiteindelijk maakte de vrouw een afwerende beweging naar de dronken man en liep weg. Ik was niet laf. Seks, met het toestemmingsverhaal, is inmiddels een mijnenveld. Voor mannen.
Ik weet ook nu niet of ik me in de openbare seks tussen twee mensen ga mengen. ‘Nee, nee’ kan een onderdeel van hun spel zijn en voor je het weet sta je als man in de beklaagdenbank.
Renzo Verwer, Amsterdam
Wat jammer dat Bertine Klappe tijdens haar Koningsdagbezoek aan Amsterdam geen kinderstraatmuzikanten meer tegenkwam. En toch wel merkwaardig: op de foto-impressie die het nieuwsblad van buurgemeente Amstelveen online heeft gezet, zag ik een vioolspelend meisje en twee jeugdige klarinettistes!.
Zou dat komen omdat Amstelveen een (nog steeds) goed functionerende muziekschool heeft? Of omdat ouders in Amstelveen wat welgestelder zijn en zich die muzieklessen financieel kunnen veroorloven? Of zijn diezelfde ouders er meer van doordrongen dat (samen) muziek maken uiteindelijk veel meer voldoening oplevert dan het eindeloos roffelen op telefoontje of tablet?
Wie het weet, mag het zeggen.
Peter Stöve. Kralendijk, Bonaire
Meerdere keren per week rijd ik voor mijn werk van Broek in Waterland naar Haarlemmermeer. Over de ring A10, door de Coentunnel en over de A5 door het Westelijk Havengebied.
Altijd zie ik dan de scheepswerf waar jachten worden afgebouwd. Geen doorsnee plezierbootjes, maar superjachten van tientallen meters lang en meerdere verdiepingen hoog. Deze week liggen er zelfs drie naast elkaar.
Even later doorkruis ik het landingsbanenlandschap van Schiphol, waar in een permanente stroom het ene na het andere vliegtuig landt of opstijgt. Honderdduizenden vluchten per jaar is een abstract begrip, totdat je voor je ziet wat dat enorme aantal in de praktijk betekent.
Uiteindelijk bereik ik mijn bestemming: een wijkcentrum in Nieuw-Vennep of een dorpshuis in Vijfhuizen. Want dat is mijn werk, het beheren van ‘community centers’ voor jong en oud. Daar zijn de sjoelbakken of de bridgekaarten tevoorschijn gehaald. Daar bereiden vrijwilligers de soep voor de lunch die eenzame ouderen samenbrengt, worden de stoelen in een kring gezet voor de gespreksgroep van mensen met psychische problemen en wordt de studioapparatuur aangezet voor jongeren die hun muziek willen opnemen. Koffie of thee 1,50 euro.
Het contrast tussen de beide werelden is immens. Het miljoenenjacht symboliseert voor mij verkwisting en opschepperij. De intensieve luchtvaart staat voor mij steeds nadrukkelijker voor een middelvinger naar onze leefomgeving.
Eerlijk gezegd fantaseer ik ook weleens over die cocktail op het achterdek in de Cariben en de firstclassvlucht naar Bali.
Maar per saldo ben ik toch blij dat mijn collega’s en ik kunnen bijdragen aan het welzijn van veel medeburgers in hun directe leefomgeving. Omdat ik geloof en ervaar dat in een dorpshuis het geluk eerder te vinden is dan in de businessclass.
Robert Zaal, Broek in Waterland