NAVO-secretaris-generaal Rutte stelt volgens bronnen van persbureau Reuters voor dat lidstaten van het Atlantisch bondgenootschap hun aan defensie gerelateerde uitgaven verhogen tot 5 procent van hun bruto binnenlands product (bbp). Nu is dat nog 2 procent.
De 5 procent die Rutte voorstelt, bestaat volgens Reuters uit twee delen: 3,5 procent moet aan pure defensie-uitgaven worden besteed, 1,5 procent aan uitgaven waar defensie van meeprofiteert, zoals cyberveiligheid of de verbetering van wegen en bruggen die ook voor troepenverplaatsingen van belang zijn.
Het lijkt erop dat Rutte zo de kloof probeert te dichten tussen de wens van de Amerikaanse president Trump en wat in Europa en Canada mogelijk wordt geacht.
Trump is het zat dat veel NAVO-landen de norm van 2 procent al jarenlang niet halen, terwijl de VS het leeuwendeel van het NAVO-budget voor zijn rekening neemt.
Vanwege de Russische agressie in Oekraïne wordt binnen de NAVO al langer gepraat over verhoging van de NAVO-norm. Rutte stelde vorig jaar een verhoging van de norm "ten noorden van" 3 procent voor.
Trump ging in januari onverwachts een forse stap verder: hij eist dat de norm naar 5 procent van het bbp gaat. Voor Nederland zou dat betekenen dat de regering tientallen miljarden extra voor defensie moet uittrekken.
Met name Zuid-Europese lidstaten zeggen dat ze dit onmogelijk kunnen betalen. Ook is het de vraag of het zin heeft, omdat de defensie-industrie mogelijk niet klaar is voor een forse toename van de vraag.
Op de NAVO-top van juni in Den Haag moeten knopen worden doorgehakt. Diplomaten zeggen dat Trump dreigt weg te blijven als de andere lidstaten hun defensie-uitgaven niet fors verhogen.
Mogelijk proberen de Amerikanen hun bondgenoten zo onder druk te zetten. Als de regeringsleider van veruit de belangrijkste lidstaat verstek laat gaan, is de top bij voorbaat mislukt.
"Rutte probeert op deze manier tegemoet te komen aan Trumps eis van 5 procent. De top in Den Haag is al over minder dan twee maanden en dus zijn de onderhandelingen nu begonnen.
Diplomaten bij de NAVO denken dat het tot het allerlaatste moment spannend zal blijven of Trump ook echt in het vliegtuig naar Nederland stapt. De Amerikaanse president is immers zelf de belangrijkste troef om de niet-Amerikaanse bondgenoten onder druk te zetten hun defensie-uitgaven nu echt te verhogen.
Het wordt niet uitgesloten dat Trump zijn vicepresident Vance naar Den Haag stuurt als het hem niet bevalt. De top zou ook korter gaan duren dan eerdere edities, Trump houdt niet van lange bijeenkomsten en als er korter vergaderd wordt, is er ook minder kans op ruzie, is de hoop."
De EU biedt de Europese NAVO-landen wel wat lucht. Lidstaten mogen hun begrotingstekort vier jaar lang tot 4,5 procent van hun bbp laten oplopen. Normaal gesproken mag dat tekort maximaal 3 procent van het bbp zijn.
Die 1,5 procent extra moet dan wel aan defensie worden besteed. 16 van de 27 EU-landen willen van deze regeling gebruikmaken.
"Nederland wil zelf niet meedoen aan de Europese mogelijkheid om extra te gaan lenen voor defensie-uitgaven. Schoof zei dat ons land wel meer wil gaan uitgeven aan defensie, maar dat het kabinet afwacht wat er voor norm uit de NAVO-top komt. Pas daarna wil hij gaan kijken waar het geld vandaan moet komen.
Het gaat al gauw om tientallen miljarden euro's die dan bezuinigd zouden moeten worden, bijvoorbeeld op onderwijs of zorg. Het is dus een politiek explosief dossier dat vooruit geschoven wordt.
Opvallend, want ons land is gastland van de top in Den Haag. Je zou denken dat wij graag het goede voorbeeld willen geven aan andere landen die komen, maar voorlopig heeft Nederland dus nog geen beslissing genomen over de defensie-uitgaven."
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws