is journalist en columnist voor de Volkskrant.
Israël heeft zijn hegemonie gevestigd in het Midden-Oosten, las ik in een opinieartikel in The New York Times. Het deelde vernietigende klappen uit aan Hamas, Hezbollah en Iran. Het nam Gaza in de wurggreep, stuurde tanks naar de Westelijke Jordaanoever en bezette grondgebied in Libanon en Syrië. Wat Hamas ook mag hebben beoogd met het bloedbad van 7 oktober 2023, dit kan onmogelijk zijn bedoeling zijn geweest.
Israël toonde zich de sterkste en heeft inmiddels ook de rugdekking van Donald Trump, de president van ‘s werelds machtigste land. Hegemonie is natuurlijk een groot woord, maar gezien de feiten op de grond valt er veel voor de term te zeggen. De cruciale vraag is wat de Israëliërs met die overmacht gaan doen.
‘Tijd voor Israël om te stoppen met de Gaza-oorlog’, schreef ik afgelopen december. Het heeft de machtsbalans in het Midden-Oosten naar zijn kant doen doorslaan en nieuwe verhoudingen geschapen. Dat biedt ruimte om samen met Arabische bondgenoten en gematigde Palestijnen werk te maken van een duurzame oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Leg de wapens neer, terug naar de politiek.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Maar helaas, die wens voelt als luchtfietserij. De oorlog gaat door. Nog meer onschuldige doden, nog meer verwoesting, honger en ziekte, nog meer onzekerheid over de Israëlische gijzelaars, nog meer kans op oorlogsmisdaden, nog meer cynisme over de vermeende privéredenen van premier Netanyahu om de oorlog te laten voortduren, nog meer frustratie over het opportunisme waarmee hij zich heeft overgeleverd aan ultrarechtse coalitiepartners die geen vrede maar gebiedsuitbreiding willen, nog meer aantasting van Israëls morele statuur.
Netanyahu zit daar niet mee, lijkt het. Hij zet alles op de kaart van de macht en is kennelijk van zins Israëls hegemonie maximaal uit te buiten. Voor aspecten als de proportionaliteit van het militaire optreden en het menselijk leed heeft hij weinig oog. Andersom bezien veel van zijn tegenstanders de oorlog uitsluitend door een morele bril. Zij zijn gefixeerd op wat Israël doet en zwijgen over wat er moet gebeuren met Hamas, de aanstichter van de oorlog. Zoals Israël niet bij macht alleen kan leven, kunnen zijn critici niet leven bij moraal alleen.
Zij zouden moeten inzien dat het voor iedereen beter is als er een eind komt aan de macht van Hamas over Gaza. Sinds 2007 voert de terreurorganisatie een zogeheten asymmetrische oorlog tegen Israël. Als zwakkere partij verschuilt zij zich achter de bevolking om zo de sterkere tegenstander ervan te weerhouden voluit te gaan. Iedere burgerdode is een pion in de strijd om de wereldopinie. Wie niet de sterkste is, moet slim zijn. Maar de manier waarop hier burgers ondergeschikt worden gemaakt aan oorlogsdoelen, maakt Hamas niet minder cynisch dan Netanyahu.
Een deel van de Gazanen is het zat, gezien een protest eind maart. In de Volkskrant viel te lezen dat zij niet langer willen dat Hamas hen in gevaar brengt door aanvallen vanuit woonwijken uit te voeren en tunnels onder appartementencomplexen te graven. Als ze raketten en kogels afvuren vanuit een gebied waar zich veel burgers bevinden, dan geven ze niets om die burgers, aldus een van hen. Wie zich bekommert om de Gazanen moet het dus niet alleen over Israël hebben, maar ook over Hamas.
Een terugkeer naar de status quo ante, de situatie van voor de oorlog, met Hamas aan de macht in Gaza, is even onwaarschijnlijk als onverstandig. Maar wat er dan wel moet gebeuren? Netanyahu werkt aan het instellen van bufferzones en corridors om te voorkomen dat er ooit nog dreiging van Gaza uitgaat. Zelfs spoort hij de Gazanen aan te vertrekken naar Arabische landen. Dat is een etnische zuivering. Onaanvaardbaar. Hij moet niet alles willen oplossen met geweld.
Dat Israël hecht aan een sterk leger is gezien het verleden en de regio noodzakelijk. Maar het moet niet de bully van het Midden-Oosten worden. Dat het de beste hamer heeft, betekent niet dat elk probleem een spijker is, om Obama te parafraseren. Het heeft eerder gedacht dat het de Palestijnse kwestie kon ‘managen’ door alleen op zijn militaire kracht te vertrouwen. Dat bleek een illusie op 7 oktober.
Israël moet die denkfout niet herhalen, het moet zijn overmacht gebruiken voor het creëren van politieke openingen. De hegemonie mag Israël niet naar het hoofd stijgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant