Premier Schoof telt zijn zegeningen: ‘Geen stappen zetten zou slechter zijn dan de stappen die we nu hebben gezet.’
Vrijdag kondigde minister Femke Wiersma aan dat het kabinet nu dan toch echt begint met concreet stikstofbeleid. Voor Wiersma staan ‘haalbare, houdbare en realistische plannen voorop’. Ze heeft grofweg drie prioriteiten: andere reken- en meetmethoden, uitstel van de deadline, en zo snel mogelijk ingrijpen nabij de kwetsbaarste natuurgebieden.
Om met de meetmethoden te beginnen: sinds haar aantreden streeft Wiersma naar aanpassing van de ‘rekenkundige ondergrens’ die bepaalt hoeveel stikstof er vergunningsvrij mag worden geproduceerd. Daar is wetgeving voor nodig. Het probleem is alleen dat de Raad van State de ondergrens in het roemruchte stikstofvonnis van 2019 feitelijk op nul heeft gelegd: eerst moet de overheid concreet aantonen dat de stikstofdepositie op de Natura 2000-gebieden daalt, pas daarna komt er ruimte vrij om elders weer wat meer stikstof te produceren, bijvoorbeeld voor bouwprojecten.
Dat is een principiële uitspraak die weinig ruimte laat voor gerommel met de normen. Een nationale wetswijziging helpt daar weinig aan, want de Raad baseerde zich op Europese milieuafspraken en uitspraken van het Europese Hof van Justitie.
Dan het uitstel. De afgelopen jaren streefden opeenvolgende kabinetten ernaar om minstens 50 procent van de natuur in 2030 te hebben gevrijwaard van overbelasting met stikstof. De vorige regeringscoalitie begon daar al aan te morrelen, dit kabinet verschuift de deadline gemakshalve naar 2035.
Dat zou inderdaad lucht scheppen, ware het niet dat de Haagse rechtbank onlangs heeft bepaald dat in 2030 toch echt de streep ligt. Het kabinet is daartegen in hoger beroep gegaan, maar ook de eigen juristen vrezen dat Wiersma zwak staat.
Iets concreter wordt de minister ten slotte waar het gaat om de Veluwe en het hoogveen van de Peel. Daar wil ze in een bufferzone de stikstofproductie drastisch afremmen. Dwang is onbespreekbaar, maar premier Dick Schoof sprak vrijdag toch van drang: ‘Dat je de mensen een duwtje in de goede richting geeft.’ Concrete maatregelen moeten echter nog worden uitgewerkt.
Terwijl Schoof sprak, kwamen de sceptische reacties binnen van lagere overheden en andere direct betrokken partijen. De landsadvocaat waarschuwt Wiersma dat met dit pakket ‘geen sprake is van het door u gewenste perspectief op juridisch houdbare vergunningverlening’.
Let vooral ook op de ondernemers, de bouwers en de natuurorganisaties die in een zeldzame uiting van eensgezindheid een gezamenlijke verklaring naar buiten brachten waarin zij stellen dat het kabinet de juridische werkelijkheid nog altijd ontkent: ‘Door het uitstellen van noodzakelijke politieke keuzes, wordt de rekening nu gelegd bij de natuur, woningzoekenden en ondernemers.’
Schoof toonde begrip voor die reactie, maar vroeg om wat meer waardering: ‘Geen stappen zetten zou slechter zijn dan de stappen die we nu hebben gezet.’
Dat is wel waar, maar het zegt veel over het ambitieniveau. En toen moest de reactie van Geert Wilders nog komen. ‘Nou, er is weinig tot geen klimaat- en stikstofbeleid te vinden in de brieven van het kabinet’, analyseerde de leider van de grootste regeringspartij. ‘Complimenten van de PVV.’
De kern van het probleem met dit dossier is dat Wiersma dat waarschijnlijk, als ze eerlijk is, daadwerkelijk als een compliment beschouwt.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant