is verslaggever en columnist van de Volkskrant en schrijft veel over (sociale) media en emancipatie.
In eerste instantie vond ik de tekst wat wap-esk aandoen: Extinction Rebellion gaat eind mei het Mediapark bezetten bij het NOS-gebouw, en lanceert de website NOSweeseerlijk.nl. Daarop staat dat de NOS gebruikmaakt van ‘misleidende frames’, en dat klinkt een beetje alsof daar bij de publieke een stel snoodaards samenschoolt om planmatig de klimaatcrisis te ontkennen. Wap-esk, omdat complottheoristen ook altijd een hoog niveau van organisatie veronderstellen bij de ‘elite’. Wáren al die redacties maar zo eenduidig georganiseerd, denk ik dan.
In grote lijnen ben ik het met XR eens: het lukt de NOS niet om de urgentie van het urgentste over te brengen. De laatste tijd ging het aardig, dacht ik: Peter Kuipers Munneke geeft bij teringheet weer inmiddels een kattenbelletje: dat ligt aan ons. Maar als ik deze week NOS.nl erop nasla, blijkt het journalistieke klimaatbeleid wisselvallig. Verblekend koraal bijvoorbeeld heeft te maken met klimaatverandering (nooit: klimaatcrisis), maar een reeks bosbranden wordt beschreven als losse toevalligheden, en Canarisch paasweer ging vergezeld van een plaatje van een park. Barbecueën, baby. Het lijkt mij geen kwade opzet, maar een mengeling van haast, een gebrek aan beleid, angst voor schoolsheid en onklikbaarheid, en een dwalende zoektocht naar neutraliteit.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nu kun je weinig tegen hebben op feitelijke klimaatverslaggeving, maar er zit soms een vreemde afstandelijkheid in: je voelt de angst voor het verwijt van drammerij, die bijna resulteert in apathie. Mijn eigen krant is ook geen klimaatkoploper, hooguit een meeloper. Zulke terughoudendheid wordt mogelijk gevoed door een vertekend beeld, las ik deze week in The Guardian: uit een groot onderzoek blijkt dat mensen, ook Nederlanders, in groten getale klaar zijn voor klimaatactie, maar ten onrechte denken dat ánderen dat niet zijn. Dat resulteert in stilte en inertie, omdat mensen meelopers zijn. Als je denkt dat niemand wil bijdragen (die Chinezen doen niets aan hun CO2-uitstoot!) ga jij dat ook niet doen, en als je die mythe doorbreekt (de Chinese bevolking is namelijk extreem actiebereid) kan dat tot een tippingpoint leiden.
Het lijkt mij dat ook journalisten rekening houden met een groep die kleiner is dan gedacht, die ze erbij willen betrekken en vooral niet voor het hoofd willen stoten, terwijl de meeste mensen thuis al ontzettend gealarmeerd zitten te zijn. Ik denk overigens ook dat dit probleem speelt rondom de oorlog in Gaza: een meerderheid van de Nederlanders is inmiddels kritisch op het kabinetsbeleid inzake Israël, en toch zie je in de media nog maar traag de toon veranderen.
Ja, er ís een substantiële minderheid klimaatergeraars, die hun irritainment uit XR-acties haalt (‘Rij ze van de weg!’). Het SCP schrijft dat de afstand tot die groep ‘overbrugd moet worden’. Maar, denk ik dan, ten koste van wat gaat dat overbruggen eigenlijk? Kunnen degenen die zich ergeren aan mensen die wél wat doen niet zelf over de brug lopen naar de realiteit, of anders gewoon aan hun kant van het ravijn blijven staan? In je ijver de ene groep ter wille te zijn, kun je namelijk ook een andere groep (gen Z, bijvoorbeeld) van je vervreemden. Een groep die vindt dat klimaat een prominente afdeling op elke nieuwssite verdient, en een chef klimaat.
Ik denk niet dat het makkelijk is: onvermoeibaar informeren, nooit apocalyptisch, altijd hoopvol. Maar totale neutraliteit vind ik een valse belofte, als het om het klimaat gaat. Als je weer zo’n reportage ziet over klimaatbewuste lui die hun eigen tiny house hebben getimmerd of zo, dan is die gemaakt met een agenda, en dat is een prima agenda. Dat is geloof ik wat ik mis: dat redacties erkennen dat ze ook een gevoelstemperatuur hebben, zonder dat het de feitelijke verslaggeving kleurt – omdat dat iedereen helpt. Dat Peter Kuipers Munneke mij zegt hoe hij zich voelt, en wat ik moet doen, want ik ben net als iedereen een meeloper, een meeloper die klaar is om de weigeraars achter te laten.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant