is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Jaarlijks sterven zo’n zevenhonderd dassen in het verkeer. Kennelijk is dat sommigen niet genoeg.
Op zonnige momenten zou je kunnen denken dat de menselijke beschaving zich ontwikkelt in een stijgende lijn. In ten minste één opzicht zijn we toch weer terug in de middeleeuwen. Dat constateerde de toezichthouder natuur van de provincie Gelderland begin dit jaar, nadat een 32-jarige man uit Ede was aangehouden die met drie honden enkele dassen in hun burcht had gedood.
Het was weer eens ‘het topje van de ijsberg’, een journalistiek cliché dat in dit geval betekent dat in de Nederlandse natuur ‘dingen gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen’, zoals een ecoloog van de organisatie Das & Boom tegen de NOS zei. ‘Wel vaker doden mensen dassen, vernielen hun burchten. Die hebben veel ingangen en zijn makkelijk te vinden. Ze steken een stok erin, gieten gier in het gat of vergassen de dassen.’
Middeleeuwse rituelen: ‘Vroeger werden hondengevechten met dassen gehouden. Dan werden dassen in hun burcht verwond door honden. Eenmaal verzwakt, werden de dassen uitgegraven en meegenomen naar de arena. Mensen wedden op de vechthonden, kijken hoelang de das het uithoudt.’
Afgelopen Goede Vrijdag was er nieuw lijden. Een boswachter vond in natuurgebied Maasheggen, op de grens van Noord-Brabant en Gelderland, wit poeder bij de ingangen van vijf dassenburchten. Waarschijnlijk carbid, zo vertelde de boswachter aan NRC, vermengd met vismeel voor de geur. Als dat gif in aanraking komt met (regen)water, produceert het brandbaar gas dat kan leiden tot ademnood voor de dassen in de burcht.
Schrale troost voor de geschokte natuurliefhebber: er zijn geen dode dassen gevonden. Wel verse sporen bij andere ingangen, die erop zouden duiden dat de dieren de gifhoopjes hebben omzeild.
Wat hebben sommige mensen toch tegen dassen? Rond 1900 leefden er volgens de Zoogdiervereniging nog zo’n twaalfduizend in Nederland. Door vervolging was dat aantal in 1960 nog maar twaalfhonderd. Andere tijden: ‘In Zuid-Limburg waren tot 1960 dassenvlees en potjes dassenvet nog op straat te koop omdat werd gedacht dat dassenvet een geneeskrachtige werking had bij allerlei mijnwerkerskwalen.’
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Na beschermingsplannen groeide de populatie sinds de jaren tachtig weer tot ruim zevenduizend. Jaarlijks sterven er zo’n zevenhonderd in het verkeer. Kennelijk is dat laatste sommigen niet genoeg.
Volgens berichten zijn het nu vaak boeren die last hebben van oogstschade door de das. Vergiftigen is voor hen niet gangbaar: ‘Vaker dichten ze de dassentunnels met een shovel. Stenen erin, stukken boom erop.’ De aardappelboer in Maasheggen, die naast de plek des onheils boert, staat buiten verdenking: de das is geen aardappeleter, de boer leeft al twintig jaar vreedzaam samen met de marterachtige.
Intussen wordt de arme das al voldoende gestraft. Het dier eet veel regenwormen, en daar treft hij het ook al niet mee. Eieren van hobbykippen bevatten, zo bleek vorige week, te veel pfas omdat ook zij regenwormen eten, waarin het chemisch goedje zich ophoopt. Het is wachten op de eerste erkende pfas-das.
Na berichten over misdadige dierendodingen hoor je zelden over de afloop. De politie gaat een getuigenoproep plaatsen op de socialemediakanalen van de dierenpolitie Oost-Brabant, zo schreef NRC.
Dat schiet lekker op, maar niet heus. Daders kunnen hun gang gaan in de natuur, want toezichthoudende instanties zijn ingekrompen of wegbezuinigd. Het bos is een jungle geworden. Nu de bossen volhangen met wildcamera’s, zou het harder opschieten de beelden daarvan goed te bekijken (en meer camera’s op te hangen).
Nu de middeleeuwen terug zijn, moet het strafbeleid misschien meebewegen: de brandstapel, gedwongen castratie, of verwurgen – met een eigentijdse stropdas.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns