Doetinchem en de Achterhoek kwamen dit jaar de eer toe koning Willem-Alexander en zijn familie te verwelkomen voor zijn verjaardag. Dat vergt vele draaiboekjes en repetities, maar ook de vlekkeloze uitvoering van een ervaren koninklijke familie.
is verslaggever van de Volkskrant.
Koningsdag in Doetinchem begint door de begrafenis van paus Franciscus een uur en een kwartier later. Dat is geen kleinigheidje volgens koning Willem-Alexander, zegt hij na afloop van inmiddels al zijn twaalfde verjaardagswandeling door een Nederlandse stad. ‘Het is niet een simpel tijdstip in een draaiboek veranderen’, aldus de koning die zondag 58 wordt. ‘Daarin moet alles dan fundamenteel worden omgegooid. Dat hebben jullie fantastisch gedaan.’
De vertraging pakt goed uit: op het oorspronkelijke begintijdstip is het nog flink bewolkt in Doetinchem, vijf kwartier later schijnt de zon volop en staat de route vijf rijen dik, vol toeschouwers. ‘Ik realiseer me heel goed dat deze dag twee gezichten heeft’, had de koning vooraf in een videoboodschap gezegd. Tussen vreugde en verdriet staat wat hem betreft de ‘verbinding’ van Koningsdag.
Met geroutineerd enthousiasme kuiert de door Willem-Alexander aangevoerde koninklijke stoet door de binnenstad van, volgens burgemeester Mark Boumans, ‘het hart van de Achterhoek’. ‘Er zijn ongeveer 300 duizend Achterhoekers’, stelt Boumans, ‘de helft daarvan is direct of indirect betrokken bij deze dag.’
In een stevig tempo voert de tocht langs, grofweg, de thema’s muziek, sport en economie. Te beginnen bij de Achterhoekse rockformatie Normaal dat de klassieker Oerend hard speelt. Daar had de koninklijke familie op moeten høken (spreek uit: heuken) – het door Normaal-zanger Bennie Jolink bedachte woord voor zoiets als ‘uit je bol gaan’.
Daarvoor is het nog wat vroeg, lijkt de koning te denken, ervaren als hij is met dit soort dagen. Hij houdt het bij hoofdwiegen en meeprevelen – ‘Tinus op de BSA.’ Van Normaal gaat de route langs de schutterij, het vaandelzwaaien (‘een Gelderse traditie om mensen welkom te heten’, aldus de burgemeester), naar de motocross, de Zündapps van het brommers kiek’n en de trommelaars van The Shuffle Percussion Group. De dansuitvoering daarna met een klassiek strijkje gaat bijna rimpelloos over in een ballet begeleid door industriële klanken à la Kraftwerk.
Steeds is daarbij het beeld: een groep doet iets en voor hen staan de koning en zijn gezin op een rijtje. Ze ondergaan het, Willem-Alexander, koningin Maxima en twee van hun dochters, Amalia en Alexia – de jongste, Ariane, moet blokken voor schoolexamens. Daarbij wekken de vier de indruk precies te weten hoe lang ze op elke plek stilhouden, al helpt daarbij dat elk gespeeld muziekstuk een niet te missen slotakkoord heeft.
Bij muziek en cultuur is kijken en luisteren het credo voor de koninklijke gasten, in de zogenoemde Sportlaan moeten ze meedoen. Als ze onder boog door zijn gegaan met de tekst ‘Achterhoek, de grootste vereniging van Nederland’, verspreidt het gezelschap zich over de verschillende sporten langs de route.
Prinsen en prinsessen klimmen op een fiets, slaan een balletje bij het tafeltennis, zitten in een rolstoel voor het rolstoelvoetbal, gooien met allerlei balsoorten en applaudisseren voor acrobatische kinderen en de in gala geklede volwassenen van het ballroom dancing voor rolstoelers. Totdat iemand in een militair uniform de prins of prinses in kwestie komt halen omdat hij of zij te ver achterop is geraakt.
Want het is tijd voor de inmiddels gebruikelijke koninklijke kwis met vragen over het dialect, de topografie van de Achterhoek en bedrijven waar de regio trots op is. Kroonprinses Amalia is opmerkelijk fanatiek, maar laat het afsluitende en beslissende penaltyschieten aan zich voorbijgaan. Willem-Alexander voorspelt dat hij een ‘Nederlandse penalty’ gaat nemen, verwijzend naar het geringe succes van het Nederlands elftal in penaltyseries. De Graafschap-keeper Ella Kers tikt de pegel van de koning inderdaad over de lat.
Na de kwis volgt het laatste deel van de wandeling; langs de massa op weg naar het grote podium met aan weerszijden twee enorme Nederlandse ‘Je maintiendrai’-leeuwen die rook uitspuwen. Daar bedankt de koning Doetinchem voor de flexibiliteit rondom de vertraging en de onvergetelijke dag. ‘Ik ga de route weer teruglopen’, grapt Willem-Alexander, ‘ik wil alles nóg een keer zien.’
Na het Wilhelmus verdwijnt de koninklijke familie in de coulissen om achter het podium, buiten ieders zicht, terug te gaan naar de bus. Het werk van tweeduizend mensen, waarvan de meeste vrijwilligers, zit er bijna op. Een beveiliger komt na een paar minuten verslag uitbrengen van wat achter het podium is gebeurd. ‘Ze zijn weg!’, roept hij. Dat is het teken waarop velen van de organisatie hebben gewacht. De beduimelde draaiboekjes gaan terug in de mapjes en her en der vallen vrijwilligers en professionals elkaar in de armen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant