Paus Franciscus is maandagochtend op 88-jarige leeftijd overleden in Rome. De Argentijn, geboren als Jorge Mario Bergoglio, stond sinds 2013 aan het hoofd van de katholieke kerk.
De paus wordt zaterdag in Rome begraven in een ondergrondse ruimte van zijn favoriete kerk Santa Maria Maggiore. De ceremonie begint om 10.00 uur op het plein voor de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad.
In dit dossier vindt u alle stukken over het overlijden van de paus.
Paus Franciscus is in besloten kring begraven in de Basiliek van Santa Maria Maggiore. Dat heeft het Vaticaan bekendgemaakt. De begrafenis vond plaats in het bijzijn van een selecte groep geestelijken, medewerkers van het Vaticaan en naasten.
Het graf is vanaf zondagochtend toegankelijk voor het publiek. Volgens het Vaticaan namen eerder deze week ongeveer een kwart miljoen mensen afscheid bij de open kist in de Sint-Pietersbasiliek. De uitvaartmis van zaterdag, die ongeveer twee uur duurde, zou een vergelijkbaar aantal mensen hebben getrokken.
Langs de route die de kist aflegde naar de Basiliek van Santa Maria Maggiore, stonden volgens het Vaticaan 150 duizend mensen. De begrafenisstoet deed ongeveer een half uur over de route van bijna 6 kilometer.
De traditionele rouwperiode van negen dagen is zaterdag begonnen. Hierna komt de focus op de verkiezing van een paus. Het is nog niet bekend wanneer het zogeheten conclaaf begint. Tijdens deze bijeenkomst kiezen kardinalen de nieuwe leider van 1,4 miljard katholieken wereldwijd.
ANP
Lees ook deze analyse van Volkskrant-verslaggever Nick Vink: Van het sluiten van de kist en zijn eenvoudige graf tot het conclaaf in mei
‘De grootsheid van paus Franciscus schuilde in zijn eenvoud en medemenselijkheid’, schrijft minister-president Dick Schoof op X na de uitvaart van de paus in Vaticaanstad. ‘Die levensinstelling was ook vandaag bij zijn uitvaart duidelijk te zien en te horen.’
Volgens de premier was het ‘een bijzondere en indrukwekkende bijeenkomst’. ‘Alle mensen die afscheid namen van paus Franciscus, hier in Rome of thuis voor de televisie, voelden zich juist door zijn eenvoud met hem verbonden.’
Namens Nederland was ook minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken ook aanwezig bij de ceremonie op het Sint-Pietersplein. ‘Talloze mensen en nationaliteiten - een indrukwekkend eerbetoon aan zijn oproep tot eenheid en gezamenlijkheid’, schreef hij na afloop op X. De paus was volgens NSC-minister Veldkamp een ‘moreel kompas van de wereld’. ‘Hij sprak zich uit, zette dingen in beweging en bracht mensen samen. We zullen hem met veel warmte herinneren.’
ANP/Redactie
Twitter bericht wordt geladen...
De kist met het lichaam van paus Franciscus is aangekomen bij de Santa Maria Maggiore, waar de overleden paus begraven zal worden. Al tijdens de ceremonie op het Sint-Pietersplein eerder vandaag hadden zich daar duizenden mensen verzameld.
Bij aankomst waren er speciale plekken gereserveerd voor onder meer daklozen en gevangenen die op speciaal verlof zijn. Paus Franciscus had speciale aandacht voor kwetsbare groepen in de samenleving. Hij bezocht regelmatig gevangenissen om de voeten van gedetineerden te wassen.
De begrafenis van Franciscus in de kerk zal niet worden uitgezonden, zo maakte het Vaticaan eerder al bekend. De basiliek zal worden afgesloten voor het publiek, dat vanaf zondag het graf kan bezoeken.
Thom Canters
Langs de route die de kist van paus Franciscus door Rome aflegt naar de Santa Maria Maggiore staat het rijen dik. De kist ligt in een speciaal voor de begrafenis aangepaste pausmobiel. Langs de hele route wordt geklapt als de stoet met de kist van Franciscus voorbijkomt.
Thom Canters
Paus Franciscus heeft altijd aangedrongen op het beëindigen van conflicten in de wereld ‘met rede en met eerlijke onderhandelingen’. Dat zei kardinaal Giovanni Battista Re, die de ceremonie op het Sint-Pietersplein leidde, over de op 88-jarige leeftijd overleden Argentijnse paus.
Bij de ceremonie waren zo’n 170 internationale delegaties aanwezig, onder meer uit Oekraïne en Rusland. Namens Kyiv reisde president Volodymyr Zelensky af naar Vaticaanstad. Rusland stuurde vanwege het internationale arrestatiebevel tegen president Vladimir Poetin zijn minister van Cultuur, Olga Lyubimova.
Franciscus werd volgens Battista Re geconfronteerd ‘met de oorlogen met onmenselijke gruwelen en ontelbaar veel doden en verwoestingen’. Franciscus heeft zich daar vaak tegen uitgesproken. Tegelijkertijd haalde hij zich wel de woede van Oekraïners op de hals omdat hij weigerde Rusland expliciet aan te wijzen als agressor.
Battista Re zei in zijn preek dat Franciscus ook de harten van mensen heeft geraakt door zijn inspanningen om armen en noodlijdenden te helpen. ‘Ontelbaar zijn bijvoorbeeld zijn vermaningen geweest om het lot van vluchtelingen en verdrevenen te verbeteren. De paus heeft altijd betoogd dat er bruggen moeten worden gebouwd en geen muren.’ Zo bekritiseerde Franciscus in 2016 de plannen van toenmalig presidentskandidaat Donald Trump, nu als president aanwezig bij de uitvaartceremonie, om een muur op de grens met Mexico te bouwen.
Thom Canters
De ceremonie op het Sint-Pietersplein is ten einde gekomen. Onder begeleiding van een orgel en koorzang gaan de kardinalen terug de basiliek in. De kist van paus Franciscus is ook naar binnen gedragen. Dat gebeurde onder luid applaus van de aanwezigen. Vanaf de Sint-Pietersbasiliek zal de kist naar de Santa Marria Maggiore in Rome worden gebracht. Paus Franciscus wilde daar begraven worden.
De processie naar de Basiliek van Santa Maria Maggiore, die door Rome leidt, zal ongeveer anderhalf uur duren. Op de trappen bij de Santa Maria Maggiore is ruimte gereserveerd voor onder meer daklozen en gedetineerden met speciaal verlof, groepen waar Franciscus speciale aandacht voor had. De overleden paus zal begraven worden in besloten kring.
Thom Canters
Bij de Romeinse basiliek Santa Maria Maggiore, waar paus Franciscus zaterdagmiddag wordt begraven, hebben zich al mensen verzameld. De mis op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad, waar de kist met het lichaam van Franciscus nu ligt, is nog aan de gang.
Franciscus bezocht Santa Maria Maggiore veelvuldig. Hij wilde als eerste paus in ruim honderd jaar niet in de Sint-Pietersbasiliek maar in deze historische kerk in het centrum van Rome begraven worden. Hij zal komen te liggen in de buurt van een zijkapel, de Cappella Paolina, waar hij vaak bad.
Na het einde van de ceremonie op het Sint-Pietersplein begint de tocht naar de laatste rustplaats van de paus. Volgens de planning komt de stoet rond 13.00 uur bij de laatste rustplaats aan. Op de trappen bij de Santa Maria Maggiore is ruimte gereserveerd voor onder meer daklozen en gedetineerden met speciaal verlof. Franciscus had tijdens zijn pontificaat speciale aandacht voor kwetsbare groepen in de samenleving. De begrafenis vindt daarna in besloten kring plaats.
Thom Canters
‘Laat ons bidden’ zei kardinaal Giovanni Battista Re aan het begin van de ceremonie. Als decaan van het College van Kardinalen gaat de 91-jarige Battista Re voor in de ceremonie, waarin veel Gregoriaanse koorzang te horen is. Volgens het Vaticaan zijn er 200 duizend mensen aanwezig op het plein voor de Sint-Pietersbasiliek.
Meermaals werd er door aanwezigen geapplaudiseerd tijdens de homilie (preek) van Battista Re. Dat gebeurde onder meer toen hij sprak over het bezoek van Franciscus in 2013 aan het Italiaanse eiland Lampedusa, waar veel migranten en vluchtelingen arriveren op hun reis naar het Europese vasteland. Franciscus heeft zich tijdens zijn pontificaat altijd hard gemaakt voor de humane behandeling van migranten.
Tijdens de ceremonie wordt er uit drie delen van de Bijbel voorgelezen. De eerste daarvan, uit het boek Handelingen, werd voorgelezen door Kielce Gussie. Zij is een Amerikaanse journalist voor Vatican News, het officiële nieuwsplatform van de Heilige Stoel.
Thom Canters
Rond 10.00 uur is de uitvaartceremonie van paus Franciscus van start gegaan op het plein voor de Sint-Pietersbasiliek in Rome. De voorganger van de mis is de 91-jarige Italiaanse kardinaal Giovanni Battista Re.
Na het luiden van de klokken van de Sint-Pieter werd de houten kist met het lichaam van de paus naar buiten gedragen. Aan weerszijden van de processie stonden kardinalen opgesteld. Regeringsleiders, onder wie president Donald Trump, namen daarvoor al afscheid bij de kist.
Op het Sint-Pietersplein werd er luid geapplaudiseerd aan het begin van de processie. Tienduizenden mensen hebben zich daar verzameld om de ceremonie bij te wonen. Aan weerszijden van het bordes voor de basiliek zitten de kardinalen en wereldleiders en staatshoofden.
Na een mis van zo’n twee uur zal de kist met het lichaam van Franciscus in een stoet door Rome worden verplaatst naar de basiliek van Santa Maria Maggiore. Er worden duizenden mensen langs de route verwacht.
Thom Canters
Paus Franciscus wordt zaterdagochtend begraven in de basiliek van Santa Maria Maggiore, in het bijzijn van honderden hoogwaardigheidsbekleders.
Lees hier vijf vragen en antwoorden over de uitvaart.
De maandag overleden paus Franciscus lag van woensdag tot en met vrijdag opgebaard in de Sint-Pietersbasiliek. Terwijl katholieken afscheid nemen van hun leider, begint het Vaticaan ook warm te draaien voor het conclaaf.
Lees hier de reportage van correspondent Rosa van Gool.
Verschillende hoogwaardigheidsbekleders zijn in Rome aangekomen voor de begrafenisceremonie van de overleden paus Franciscus. Zo is de Oekraïense president Volodymyr Zelensky inmiddels gearriveerd. De Amerikaanse president Donald Trump kwam gisteren al aan in Rome.
Volgens het Vaticaan komen in totaal zo’n 170 buitenlandse delegaties naar de uitvaart. Ook Javier Milei, president van Franciscus’ geboorteland Argentinië, reist af naar Vaticaanstad. De Braziliaanse president Lula da Silva is als leider van het land met de meeste katholieke inwoners ter wereld eveneens aanwezig.
Namens Nederland zullen premier Dick Schoof en minister Caspar Veldkamp van Buitenlandse Zaken aanwezig zijn. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima, die net als Franciscus van origine Argentijns en katholiek is, zijn in Doetinchem voor de viering van Koningsdag.
Thom Canters
Op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad verzamelen mensen zich voor de begrafenis van paus Franciscus. Het afscheid van overleden kerkvorst begint om 10.00 uur. Na een uitvaartmis van ongeveer ongeveer tweeënhalf uur zal de kist met het lichaam van de paus worden verplaatst naar de basiliek van Santa Maria Maggiore. Franciscus wilde daar begraven worden, als eerste paus in ruim honderd jaar.
Het Vaticaan heeft gezegd zo’n 200 duizend mensen te verwachten bij de uitvaart. Er wordt ook rekening gehouden met tienduizenden mensen die aanwezig zijn langs de route die de kist aflegt. Deze route is ongeveer 6 kilometer lang en gaat dwars door Rome, langs bekende herkenningspunten zoals Piazza Venezia en het Colosseum.
Het lichaam van de paus ligt sinds woensdag in de Sint-Pietersbasiliek aan het plein. Ongeveer 250 duizend belangstellenden zijn de afgelopen drie dagen langs de open kist gelopen. De kist is vrijdag in een besloten ceremonie gesloten.
Thom Canters
Lees hier alles over de begrafenis van paus Franciscus.
De overleden paus Franciscus is naar de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad overgebracht. Daar blijft zijn lichaam opgebaard tot de uitvaart zaterdag.
De paus overleed maandag in zijn woning in Casa Santa Marta, waar de kardinalen binnenkort ook in conclaaf gaan. Daarna werd zijn lichaam naar de kapel in Santa Marta gebracht. Vanochtend begon een processie om het lichaam via het Santa Martaplein naar het Sint-Pietersplein te brengen. Er waren veel gelovigen samengekomen om de processie te bekijken.
De basiliek is vandaag tussen 23.00 uur en middernacht open voor belangstellenden. Morgen en vrijdag zijn de deuren ook geopend.
Voor de begrafenis zal het lichaam van de paus nogmaals verplaatst moeten worden. Franciscus wilde in zijn favoriete kerk worden begraven, de Santa Maria Maggiore in Rome. Normaliter is de Sint-Pieterskerk de laatste rustplaats voor pausen. Uit het testament van de paus blijkt echter dat Franciscus zijn uitvaart soberder had voorzien: hij wordt in een normale houten kist begraven en hij wilde geen verdere versiering rondom zijn graf.
Frank Rensen
Het Nederlandse Koninklijk Huis zal niet aanwezig zijn bij de uitvaart van de paus, aanstaande zaterdag. Dat meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Namens Nederland zullen premier Dick Schoof en minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp de plechtigheid bijwonen.
De uitvaart van paus Franciscus valt samen met Koningsdag, die dit jaar een dag eerder wordt gevierd. De koninklijke familie brengt Koningsdag door in Doetinchem. De viering zal een uur later beginnen dan oorspronkelijk het plan was, vermoedelijk om te voorkomen dat de ceremonie in Vaticaanstad samenvalt met de feestelijkheden in Nederland.
Redactie
De uitvaart van de op tweede Paasdag overleden paus Franciscus staat gepland voor aankomende zaterdag. Dat heeft het Vaticaan vandaag bekendgemaakt. Verschillende wereldleiders, onder wie de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, hebben aangegeven bij de dienst aanwezig te zullen zijn.
De paus zal in een ondergrondse ruimte van zijn favoriete kerk Santa Maria Maggiore, gevestigd in Rome, worden begraven. Dat is opmerkelijk: traditiegetrouw worden pausen bijgezet in de Sint-Pietersbasiliek in het Vaticaan. Ook zal de paus op eigen verzoek in een sobere houten kist komen te liggen. Hij wil daarnaast, zo blijkt uit het testament, dat er geen versiering rondom zijn graf komt te staan.
Het lichaam van geestelijk katholiek leider ligt momenteel in de kapel van Casa Santa Marta, het gastenverblijf van het Vaticaan. Daar nam de paus bij zijn aantreden in 2013 zijn intrek. Op beelden die maandagochtend van zijn lichaam werden vrijgegeven, is een vredig ogende Franciscus in de pauselijke gewaden te zien.
Yassin Boutayeb
Paus Franciscus is overleden aan een hersenbloeding en onomkeerbaar hartfalen, aldus de Vaticaanse arts Andrea Arcangeli in een overlijdensakte die maandag is vrijgegeven.
In de akte, die door het Vaticaan is gepubliceerd, staat dat de 88-jarige paus in coma was geraakt voordat hij maandagochtend overleed. (ANP)
Nadat paus Franciscus meer dan vijf weken in het ziekenhuis had doorgebracht met een dubbele longontsteking, was hij gisteren aan het werk. Dokters hadden hem geadviseerd om twee maanden rust te houden, meldt persbureau Reuters. In plaats daarvan ontving hij de Amerikaanse vicepresident, sprak hij zijn Paaszegen uit, en maakte hij een ronde in de pausmobiel.
Het Vaticaan heeft de doodsoorzaak van de paus nog niet bekendgemaakt. Tijdens zijn ziekbed werd al gevreesd voor zijn overlijden, maar na enkele weken leek hij toch op te krabbelen.
Sinds zijn ontslag uit het ziekenhuis werd de paus 24 uur per dag verzorgd door een verpleegkundige, liet het Vaticaan eerder weten. ‘s Nachts kreeg hij extra zuurstof toegediend. Het Italiaanse persbureau ANSA meldde op basis van ingewijden dat de doodsoorzaak een hersenbloeding zou zijn, en niet de gevolgen van zijn longontsteking. Die berichten zijn echter niet bevestigd.
Volgens kenners was paus Franciscus zeer gewijd aan zijn rol. Biograaf Austen Ivereigh, die in 2020 een boek met de paus schreef, zei dat de paus ‘aandachtig naar het advies van zijn artsen luisterde’, maar dat zijn aanwezigheid voor de katholieke gemeenschap zijn prioriteit had.
Dana Holscher
Het Vaticaan houdt op het Sint-Pietersplein een openbare gebedsdienst na het overlijden van de paus. Die staat gepland voor 19.30 uur vanavond, meldt het Vaticaan.
Na de plotselinge dood van de paus waren al veel mensen naar het grote plein in Vaticaanstad getrokken. Het was enorm druk in de straten richting het Sint-Pietersplein.
Na de gebedsdienst wordt het lichaam van de paus opgebaard in de Sint-Pietersbasiliek, zoals gebruikelijk is. Gelovigen kunnen daar afscheid van hem nemen. In tegenstelling tot zijn voorgangers wilde paus Franciscus niet bijgezet worden in de Sint-Pieter maar in de Santa Maria Maggiore-kerk, zijn favoriet. Wanneer dat zal gebeuren, is nog niet bekend.
ANP/Redactie
Lees ook: Paus Franciscus overleden: hoe zien de komende dagen in Rome eruit?
Argentinië heeft zeven dagen van nationale rouw afgekondigd na het overlijden van paus Franciscus, die in Argentinië werd geboren als Jorge Mario Bergoglio. Hij werd de eerste Argentijnse en tevens eerste Latijns-Amerikaanse paus.
In de kathedraal van Buenos Aires is een grote mis gehouden om de paus te gedenken. De huidige aartsbisschop, Jorge Garcia Cuerva, noemde hem ‘de paus van de armen en onderdrukten’.
De Argentijnse president Javier Milei zegt met ‘grote bedroefdheid’ kennis te hebben genomen van het overlijden van Franciscus. ‘Ondanks onze verschillen, die vandaag misschien minder groot lijken, was het voor mij een ware eer hem te leren kennen als vriendelijk en wijs’, schrijft hij op X.
ANP/Redactie
Het lichaam van de overleden paus Franciscus wordt mogelijk woensdag verplaatst naar de Sint-Pietersbasiliek. Dat heeft een woordvoerder van het Vaticaan verklaard. Morgen zal een groep kardinalen daar formeel een besluit over nemen.
In de Sint-Pietersbasiliek kunnen gelovigen afscheid nemen van Franciscus, die daar in een open kist zal worden opgebaard. In het verleden lieten pausen hun gebalsemde lichaam op een verhoging plaatsen. Voor zijn dood was al bekend dat Franciscus daarvan af zou zien.
Bovendien heeft Franciscus ervoor gekozen dat hij wordt begraven in één kist van hout (met een zinken voering). Eerdere pausen werden begraven in drie kisten: één van cederhout, een andere van lood en een derde iepenhout.
Wanneer de uitvaart van Franciscus plaatsvindt is eveneens nog onbekend. Normaliter vindt de ceremonie plaats binnen vier tot zes dagen na het overlijden van een paus.
Thom Canters
De Braziliaanse president Lula heeft zeven dagen van nationale rouw aangekondigd, na het overlijden van paus Franciscus. In een verklaring schrijft Lula dat de mensheid vandaag ‘een stem van respect en verbondenheid met de medemens’ heeft verloren. In Brazilië woont het grootste aantal christenen ter wereld.
Ook Spanje heeft drie dagen van nationale rouw aangekondigd. Volgens minister Félix Bolaños van Justitie heeft de Spaanse regering zich altijd nauw verbonden gevoeld met het werk en de normen en waarden van Franciscus. ‘Een groot paus is gestorven’, aldus Bolaños. Een groot deel van de Spaanse bevolking identificeert zichzelf als katholiek.
Thom Canters
Donald Trump heeft in een korte boodschap op zijn sociale medium Truth Social gereageerd op het overlijden van de paus. ‘Rust in vrede paus Franciscus!’, schrijft de Amerikaanse president. ‘Moge God hem en allen die van hem hielden zegenen!’
Franciscus uitte begin dit jaar nog stevige kritiek op de voorgenomen ‘massadeportaties’ van Trump. De Amerikaanse regering reageerde destijds dat de paus zich beter kon focussen op het besturen van de kerk.
Ook toen Trump in 2016 voor het eerst werd verkozen als president was de paus kritisch. ‘Iedereen, wie hij ook is, die alleen maar muren wil bouwen en geen bruggen, is geen christen’, zei Franciscus toen over Trumps plannen om een muur te bouwen op de Amerikaanse grens met Mexico.
In zijn laatste officiële verklaring nam Franciscus het opnieuw op voor migranten wereldwijd. ‘Wat worden kwetsbaren, gemarginaliseerden en migranten soms met verachting behandeld’, schreef hij in zijn paasboodschap, die door een medewerker van het Vaticaan werd voorgelezen aan een menigte op het Sint-Pietersplein.
‘Laten we op deze dag hoop nieuw leven inblazen en ons vertrouwen in anderen herstellen — ook in mensen die anders zijn dan wij, uit verre oorden komen, en gewoonten, levensstijlen of ideeën meebrengen die we niet kennen’, aldus Franciscus.
Oud-president Joe Biden heeft Franciscus omschreven een ‘paus van het volk’. ‘Hij riep ons op om te strijden voor vrede en onze planeet te beschermen tegen een klimaatcrisis’, aldus Biden, zelf katholiek. ‘Hij kwam op voor mensen die niet worden gehoord en voor de machtelozen.’
Thom Canters
Het Vaticaan heeft de heiligverklaring van Carlo Acutis opgeschort vanwege het overlijden van de paus. De plechtigheid stond gepland voor 27 april.
Acutis, een in Londen geboren Italiaan, overleed in 2006 op 15-jarige leeftijd aan leukemie. Hij bouwde websites voor katholieke organisaties en een website die wonderen over de hele wereld documenteerde.
Paus Franciscus schreef vorig jaar de genezing van een 21-jarige vrouw uit Costa Rica, die een zwaar fietsongeluk had gehad in Florence, toe aan Acutis. De moeder van de vrouw zou tot hem hebben gebeden. Twee jaar eerder werd de genezing van een 7-jarige jongen uit Brazilië al aan Acutis toegeschreven De jongen zou zijn hersteld van een zeldzame aandoening aan de alvleesklier, nadat hij een van Acutis’ T-shirts zou hebben aangeraakt.
Omdat Acutis daarmee twee wonderen op zijn naam had staan, kon hij heilig worden verklaard. Het zou hem eerste ‘millennialheilige’ maken.
Thom Canters
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt samen met christenen van over de hele wereld te rouwen om de dood van paus Franciscus. ‘Hij wist hoe hij hoop kon geven, lijden kon verlichten door gebed, en eenheid kon bevorderen’, schrijft Zelensky in een bericht op X.
Franciscus sprak zich regelmatig uit tegen de oorlog in Oekraïne. Hij noemde het dit jaar nog ‘pijnlijk en beschamend’ voor de mensheid dat de Russische invasie al drie jaar aan de gang was. In december riep hij de strijdende partijen nog op te onderhandelen over het einde van de oorlog.
Ook de Russische leider Vladimir Poetin heeft gezegd bedroefd te zijn over het sterven van Franciscus. ‘Gedurende de jaren van zijn pontificaat heeft hij zich actief ingezet voor de ontwikkeling van de dialoog tussen de Russisch-orthodoxe en rooms-katholieke kerk, evenals voor constructieve samenwerking tussen Rusland en de Heilige Stoel’, aldus Poetin. ‘In dit droevige uur wil ik u en de hele katholieke geestelijkheid mijn medeleven en steun betuigen.’
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
De paus wordt volgens het Vaticaan om 20.00 uur opgebaard in een kapel van de Casa Santa Marta, zijn residentie. De camerlengo, kardinaal Kevin Farrell, zal dan een ceremonieel ritueel uitvoeren waarbij het overlijden van Franciscus wordt vastgesteld.
Onderdeel van het ritueel is dat Farrell de zogeheten vissersring van Franciscus’ vinger afhaalt. De vissersring, waarop de beeltenis van Petrus als visser is te zien, wordt door de paus gebruikt om brieven te verzegelen. De ring wordt vernietigd na de dood van een paus, waarna er een nieuwe wordt gemaakt voor diens opvolger.
Het lichaam van Franciscus zal vervolgens in een kist worden gelegd. In de komende dagen zal hij worden opgebaard in een open kist in de Sint-Pietersbasiliek. Katholieken kunnen daar afscheid van hem nemen. Het is nog niet officieel bekend wanneer de uitvaart van de paus zal zijn. Het is gebruikelijk dat die vier tot zes dagen na het overlijden plaatsvindt.
Binnen vijftien tot twintig dagen zal het conclaaf plaatsvinden waarbij de opvolger van Franciscus wordt gekozen. In de tussenliggende periode, sede vacante (de zetel is vacant), wordt de kerk bestuurd door het College van Kardinalen.
Thom Canters
Lees hier meer over hoe de komende dagen eruit zullen zien.
Op het Sint-Pieterplein in Vaticaanstad hebben mensen zich verzameld om te bidden voor de overleden paus Fransiscus, ziet correspondent Rosa van Gool:
Het overlijden van paus Franciscus komt hard binnen bij bloemsierkunstenaar Piet van der Burg. Hij was dit jaar opnieuw verantwoordelijk voor de bloemen op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad tijdens Pasen. ‘Ik heb hem gisterochtend nog gezien en zei tegen hem: al deze bloemen zijn voor u’, zegt Van der Burg tegenover persbureau ANP.
Volgens Van der Burg oogde Franciscus bij hun ontmoeting zondag erg zwak. ‘Hij praatte met niemand, hij keek bijna niemand aan. Maar toen ik zei dat de bloemen voor hem waren, sloeg hij zijn ogen naar me op en keek hij me aan.’
ANP/Redactie
De Notre-Dame in Parijs heeft maandagochtend om 11 uur de klokken 88 keer geluid als eerbetoon aan paus Franciscus, die op 88-jarige leeftijd is overleden. De beroemde kerk spreekt van ‘88 keer luiden voor 88 jaren van leven’.
In de beroemde Parijse kerk vinden maandag ook twee misvieringen plaats, een om 12.00 uur en een om 18.00 uur, aldus de persdienst. Om 19.00 uur vindt een grote gebedswake plaats voor de paus.
Burgemeester Anne Hidalgo van Parijs liet weten dat de Eiffeltoren maandag niet verlicht zal worden vanwege het overlijden van de paus. Ze is ook van plan een voorstel te doen om een plek in Parijs naar Franciscus te vernoemen.
Belga/Redactie
Paus Franciscus had een groot hart voor de zwakkeren in de samenleving, zegt de Nederlandse kardinaal Wim Eijk. ‘Dat liet hij steeds weer blijken in zijn teksten en door de bezoeken die hij bracht aan groepen gemarginaliseerden. Ook benadrukte hij de beschermwaardigheid van het leven, van het begin tot het einde’, aldus Eijk, het hoofd van de rooms-katholieke kerk in Nederland.
Volgens Eijk was Franciscus ‘een paus van de bemoediging’, verwijzend naar de twee ontmoetingen die de Nederlandse bisschoppen in 2013 en in 2022 met Franciscus hadden. ‘Zoals vaker legde hij bij die gelegenheid de voorbereide toespraak terzijde en ging echt in dialoog met ons. Hij deed beide keren de krachtige oproep om vol te houden en de moed niet op te geven. Niet omkijken in nostalgie, maar de blik richten op de toekomst. Die boodschap gaf hij ons en daarmee alle katholieken van Nederland mee.’
Ook de Rotterdamse bisschop Hans van den Hende, voorzitter van de Nederlandse Bisschoppenconferentie, roemt Franciscus als iemand die opkwam voor de armen en opriep om zorgvuldig om te gaan met de wereld. Volgens Van den Hende toonde Franciscus ‘gedurende zijn pontificaat grote liefde en zorg voor de armen en de vluchtelingen in de wereld van vandaag’.
ANP/Redactie
Vanuit de kapel van de Domus Sancta Marthae, de residentie van paus Franciscus, maakte kardinaal Kevin Farrell eerder vandaag het overlijden van de kerkvorst bekend. Daarbij werd Farrell, de camerlengo, vergezeld door kardinaal Pietro Parolin, staatssecretaris van het Vaticaan, aartsbisschop Edgar Peña Parra, plaatsvervangend stafchef, en aartsbisschop Diego Ravelli, ceremoniemeester voor de liturgie.
‘Geliefde broeders en zusters, met groot verdriet deel ik u mee dat onze Heilige Vader Franciscus is overleden’, zo sprak Farell. ‘Vanmorgen om 07:35 is de bisschop van Rome, Franciscus, thuisgekomen bij de Vader. Zijn leven stond volledig in het teken van dienstbaarheid aan de Heer en zijn Kerk.’
‘Hij leerde ons hoe we konden leven volgens de waarden van het evangelie — trouw, moed en een liefde die grenzen overstijgt, vooral voor de armen en kwetsbaren. Met diepe dankbaarheid voor zijn voorbeeld als een ware leerling van Jezus Christus, vertrouwen we de ziel van paus Franciscus toe aan de oneindige en barmhartige liefde van de ene en drie-ene God.’
Twitter bericht wordt geladen...
Thom Canters
Het Witte Huis heeft kort gereageerd op het overlijden van de paus. ‘Rust in vrede, paus Franciscus’, staat in een bericht op X. Bij het bericht zijn foto’s te zien van een ontmoeting van president Donald Trump met Franciscus, evenals van het bezoek van vicepresident JD Vance aan de kerkvorst gisteren.
De paus stond bekend als fel criticus van het anti-immigratiebeleid van Trump. Eerder dit jaar schreef Franciscus in een open brief dat de ‘massadeportaties’ van Trump ‘een grote crisis’ veroorzaakten die de ‘waardigheid van vele mannen en vrouwen, en van hele families schade berokkent.’
In de brief riep Franciscus alle ‘gelovigen van de katholieke kerk’ op om zich niet ‘mee te laten slepen door verhalen die discrimineren tegen migranten- en vluchtelingen en hen onnodig laten lijden’. Vicepresident Vance is katholiek.
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zijn ‘diep getroffen’ door het overlijden van paus Franciscus. Dat laten zij in een verklaring weten. ‘Met warmte herinneren wij ons de persoonlijke ontmoetingen met hem, onder andere tijdens ons staatsbezoek aan de Heilige Stoel in 2017. Paus Franciscus straalde in alles barmhartigheid uit.’
‘Vanuit een rotsvast geloof in Gods liefde pleitte hij voor mededogen en menselijkheid’, schrijft het koningspaar verder. ‘Daarbij zocht hij actief de verbinding met andere geloofsgemeenschappen overal ter wereld.’ De koning is protestant, Máxima, een landgenoot van Franciscus, is wel katholiek.
De Nederlandse buitenlandminister Caspar Veldkamp zegt op X dat de wereld met de dood van paus Franciscus ‘een gewaardeerde leider en inspiratiebron’ heeft verloren. ‘Op het wereldtoneel benadrukte hij het belang van zorg voor het milieu en werkte hij onvermoeibaar voor armoedebestrijding en wereldvrede.’
Ook politiek leiders hebben gereageerd op Franciscus’ overlijden. ‘Mijn gedachten gaan nu uit naar de rooms-katholieke kerk en iedereen in de wereld die hem nu mist’, aldus PVV-leider Geert Wilders. Oppositieleider Frans Timmermans van GroenLinks-PvdA zegt dat Franciscus in zijn lange leven het heeft ‘opgenomen voor de armsten en meest kwetsbaren’.
Thom Canters
De Italiaanse Serie A heeft alle vandaag geplande voetbalwedstrijden uitgesteld vanwege het overlijden van paus Franciscus. ‘Een nieuwe speeldatum wordt later bekendgemaakt’, zo schrijft de competitieorganisatie op X.
Er stonden vandaag vier wedstrijden op het programma, tussen Torino en Udinese, Cagliari en Fiorentina, Genoa en Lazio, en Parma en Juventus. De Argentijnse Franciscus, geboren als Jorge Mario Bergoglio, was zelf aanhanger van San Lorenzo, een club uit de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires.
Thom Canters
De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft de overleden paus Franciscus op Instagram geprezen als een ‘groot man en grote pastoor’. ‘Ik heb het voorrecht gehad om te genieten van zijn vriendschap, zijn raad en zijn lessen, die nooit verkeerd waren, zelfs niet in tijden van beproeving en lijden.’
Volgens Meloni zal de nalatenschap van de paus niet verloren gaan. Ze zegt dat we in zijn geest ‘algemeen welzijn zullen nastreven en een eerlijkere en rechtvaardigere samenleving opbouwen.’
Kardinaal Matteo Zuppi, voorzitter van de Italiaanse bisschoppenconferentie, riep op tot gebed en persoonlijke bezinning in een moment van ‘groot verdriet voor de hele kerk’. Hij heeft kerken in Italië gevraagd om hun klokken te luiden als teken van rouw.
ANP/Redactie
Een bericht gedeeld door Giorgia Meloni (@giorgiameloni)
De paus is overleden en dus begint een periode van wachten, rituelen en stemmingen. Hoe zien de komende dagen eruit?
Lees hier het hele bericht.
De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft bedroefd gereageerd op het overlijden van paus Franciscus. Vance had gisteren tijdens zijn bezoek aan Rome en Vaticaanstad nog een korte ontmoeting met de paus.
‘Ik ben blij dat ik de paus gisteren nog heb gezien, hoewel hij duidelijk erg ziek was’, zei de katholieke Vance, die is doorgereisd naar India. ‘Ik betuig mijn medeleven aan de miljoenen christenen van over de hele wereld die van hem hielden.' Ook Vance’s gastheer Narendra Modi zegt ‘diep geraakt’ te zijn door Franciscus’ overlijden.
Thom Canters
Bij zijn laatste publieke optreden wenste paus Franciscus het publiek voor de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad een ‘zalig Pasen’. Zittend in zijn rolstoel en kortademig slaagde hij erin een afgeslankte versie van zijn Paaszegen, Urbi et Orbi, te geven.
Twitter bericht wordt geladen...
Thom Canters
Leiders van over de hele wereld hebben gereageerd op het overlijden van paus Franciscus. De aanstaande Duitse bondskanselier Friedrich Merz zegt op X dat Franciscus herinnerd zal worden om zijn ‘onvermoeibare inzet voor de zwaksten in de samenleving, voor gerechtigheid en verzoening’.
De Israëlische president Isaac Herzog looft Franciscus als een ‘man van diep geloof en grenzeloze compassie’. Volgens de Franse president Emmanuel Macron had Franciscus als kerkleider ‘in een tijd van oorlog en wreedheid oog voor de ander, voor de meest kwetsbare mensen’.
De overleden paus Franciscus was volgens Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen een inspiratiebron voor miljoenen mensen. ‘Vandaag rouwt de wereld om het overlijden van paus Franciscus’, schrijft Von der Leyen op X. ‘Mijn gedachten zijn bij iedereen die dit grote verlies voelt. Mogen zij troost vinden in de gedachte dat de nalatenschap van paus Franciscus ons allen zal blijven leiden naar een rechtvaardiger, vreedzamer en meelevender wereld.’
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Jorge Mario Bergoglio (1936-2025), beter bekend als paus Franciscus, overleed op 88-jarige leeftijd in Rome. De eerste Zuid-Amerikaanse paus was een atypische kerkleider, die de bezem door het Vaticaan haalde.
Lees hier het postuum van paus Franciscus.
Minister-president Dick Schoof herdenkt paus Franciscus met 'diep respect', laat hij weten op X. 'Met zijn diep doorleefde soberheid, dienstbaarheid en medemenselijkheid was paus Franciscus een voorbeeld voor zeer velen, ook voor niet-katholieken', aldus de Nederlandse premier.
Paus Fransciscus overleed eerder vanochtend, zo heeft het Vaticaan bekendgemaakt. Volgens Schoof was Fransciscus 'in alles een mens onder de mensen'. 'De katholieke wereldgemeenschap neemt afscheid van een leidsman die de noden van deze tijd zag en benoemde.'
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
Paus Franciscus, de eerste Latijns-Amerikaanse leider van de rooms-katholieke kerk, is overleden. Dat heeft het Vaticaan maandag bekendgemaakt in een videoboodschap. De 88-jarige Argentijn, geboren als Jorge Mario Bergoglio, stond sinds 2013 aan het hoofd van de katholieke kerk.
De laatste tijd bestonden er grote zorgen over de gezondheid van Franciscus. In februari werd de kerkvorst met bronchitis opgenomen in het Romeinse Gemelli-ziekenhuis, nadat hij tijdens toespraken moeite had met spreken. Later bleek dat die besmetting was overgegaan in een dubbele longontsteking.
Pas een maand later mocht Franscisus het ziekenhuis verlaten. Zijn artsen lieten toen al weten dat het ‘nog heel lang’ zou duren voordat hij volledig hersteld zou zijn.
Thom Canters
Paus Franciscus is overleden, zo heeft het Vaticaan bekendgemaakt. Volg in dit liveblog de laatste ontwikkelingen.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant