In aanwezigheid van tientallen wereldleiders wordt vandaag de laatste eer bewezen aan paus Franciscus. Correspondent Rosa van Gool vertelt over de afscheidsmis, de lange tocht door Rome naar de laatste rustplaats en de strenge veiligheidsmaatregelen. ‘De stad zal onbegaanbaar zijn.’
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Het Vaticaan en de Italiaanse overheid moesten in korte tijd deze enorme operatie organiseren. Hoe staat er Rome er nu bij?
‘Er is gigantisch veel politie op de been, evenals veel leden van de Protezione Civile, de leden van de Burgerbescherming, om alles vandaag in goede banen te leiden. Uit het hele land zijn deze vrijwilligers, met hun veiligheidshesjes, naar Rome gekomen. Alles wordt uit de kast gehaald om ervoor te zorgen dat de beveiliging in orde is. De stad zal onbegaanbaar zijn. Wereldleiders en hoogwaardigheidsbekleders uit ongeveer 170 landen bevinden zich in de hoofdstad en ze zullen daarna weer snel vertrekken.
‘Zo zal de Amerikaanse president Donald Trump rond half twee, kort na de plechtigheid op het Sint-Pietersplein, alweer vertrekken. Vanwege de veiligheid willen de Italianen het bezoek van de wereldleiders zo kort mogelijk houden. Dit is Italië op zijn best. Ze zijn hier gewend aan aardbevingen en vulkaanuitbarstingen, en op dit soort onverwachte gebeurtenissen kunnen ze goed anticiperen.’
Hoe zal de dag eruitzien?
‘Het begint allemaal met de mis op het Sint-Pietersplein om tien uur. De gesloten kist met paus Franciscus zal dan naar het plein worden gebracht. In het bijzijn van onder anderen kardinalen en bisschoppen wordt dan afscheid genomen van de paus. Rond twaalf uur, half één is de mis afgelopen, waarna de kist door de stad wordt gereden naar de laatste rustplaats van de paus. Verwacht wordt dat langs de route van bijna zes kilometer veel mensen zullen zijn om de laatste eer aan hem te bewijzen.
‘Bij de basiliek van Santa Maria Maggiore, de kerk waar de paus wilde worden bijgezet, zal hij worden opgewacht door zwakkeren in de samenleving. Het gaat om daklozen, armen en anderen waarvoor de paus zich inzette. Dus van de machtigste mensen op aarde wordt hij naar de gewone mensen gebracht, heel symbolisch en typisch paus Franciscus.
‘Normaal wordt de paus in een tombe in het Vaticaan geplaatst, maar deze paus is de eerste sinds 1903 die dat niet wil. Op zondag begint een rouwperiode van negen dagen. Het publiek kan dan langs de tombe lopen. Op de tombe staat alleen ‘Franciscus’. Dat past in de eenvoud die de paus wilde uitdragen.’
Hoe is de stemming op dit moment onder de Italianen?
‘Er was vrijdag, de laatste dag dat in de Sint-Pietersbasiliek afscheid kon worden genomen van de paus, veel belangstelling. Er heerst verdriet, maar er is hier geen sprake van diepe rouw. Velen hebben er in zekere zin vrede mee hoe het is gegaan: de paus was ziek en herstelde, maar vlak voor zijn dood zag hij er weer slecht uit. Het is moeilijk te zeggen of meespeelt dat de paus geen Italiaan was. Er is al heel lang geen Italiaanse paus geweest, de laatste was in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Dus de Italianen zijn daar wel aan gewend geraakt.’
Wat gebeurt er na de rouwperiode?
‘Op 4 mei is het rouwen voorbij en moet het conclaaf beginnen met het kiezen van een nieuwe paus. Tussen 5 en 10 mei moet het conclaaf van start gaan. Twee kardinalen hebben zich al afgemeld vanwege ziekte. Als de rest komt opdagen, 133 om precies te zijn, zal het de grootste groep zijn die ooit aan een conclaaf heeft deelgenomen.
‘Hoelang het gaat duren voor er een nieuwe paus is gekozen, weet niemand. Het kan lang duren, maar de laatste twee keer is het snel gegaan. Paus Franciscus heeft veel nieuwe kardinalen benoemd, met name van buiten Europa. Het zou best kunnen zijn dat de kardinalen elkaar niet zo goed kennen en elkaar in het conclaaf eerst moeten aftasten.’
Hebben de grote kanshebbers de laatste dagen nog iets van zich laten horen?
‘Niemand zegt: ik wil de nieuwe paus worden. Zo werkt het niet, want dan diskwalificeer je jezelf meteen. Iedereen probeert zo min mogelijk iets over zijn kandidatuur te zeggen, ook bisschop Matteo Zuppi van Bologna, die veel wordt genoemd. Toen hem er vrijdag naar werd gevraagd, is het enige dat hij tegen de media zei: ‘Fijne Bevrijdingsdag.’ In Italië werd gisteren Bevrijdingsdag gevierd.
‘Het is speculeren wat de kansen zijn van de diverse kandidaten. De nieuwe paus kan zo iemand worden die niets eens hoog op de lijstjes staat. Insiders noemden Franciscus indertijd als een kanshebber, maar op de lijst van gedoodverfde kandidaten stond hij niet hoog.’
Luister hieronder ook naar de podcast ‘Schaduwoorlog’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant