Paus Franciscus wordt zaterdagochtend begraven in de basiliek van Santa Maria Maggiore, in het bijzijn van honderden hoogwaardigheidsbekleders. Vijf vragen over de uitvaart.
Waar en wanneer vindt de uitvaart van de paus plaats?
Zaterdagochtend om tien uur begint de uitvaart van de paus op het plein voor de Sint-Pietersbasiliek in Vaticaanstad. Op het plein wordt een openbare uitvaartmis van ongeveer tweeënhalf uur gehouden. De deken van het College van Kardinalen, de Italiaanse kardinaal Giovanni Battista Re, leidt de mis.
Tijdens de uitvaartmis staat de gesloten kist met het lichaam van de paus centraal op het bordes van de Sint-Pieter. Boven op de kist ligt een opengeslagen evangelieboek. Naast de kist brandt een paaskaars, het symbool van de verrijzenis van Jezus.
Na afloop van de mis zal de kist worden verplaatst naar de basiliek van Santa Maria Maggiore, via een route van ongeveer zes kilometer door het centrum van Rome. Paus Franciscus wilde, anders dan andere pausen, niet in de Sint-Pietersbasiliek worden begraven. Toeschouwers kunnen niet meelopen met de processie, zij kunnen vanaf de straat de kist zien passeren. Franciscus wordt vervolgens in een nis in het zijschip van de basiliek begraven, waar geen camera’s bij.
Op televisie is de uitvaart vanaf half tien te volgen op NPO 2. Het afscheid van de paus is ook te volgen op het YouTube-kanaal van het Vaticaan. Het Vaticaan heeft aangekondigd dat mensen vanaf zondagochtend het graf van Franciscus in de basiliek kunnen bezoeken.
Hoe heeft paus Franciscus deze uitvaart naar zijn hand gezet?
Paus Franciscus heeft vorig jaar nieuwe, versoberde regels ingesteld voor de pauselijke begrafenis. Hij herschreef deze met de pauselijke ceremoniemeester Diego Ravelli, die verantwoordelijk is voor het uitvoeren van diensten en ceremonies. Ravelli gaf destijds aan dat de nieuwe rituelen moeten benadrukken dat de begrafenis van de paus er een is van ‘een herder en discipel van Christus en niet van een machtig persoon van deze wereld’.
Een van die nieuwe regels gaat over de kist van de paus. Eerdere pausen werden in drie doodskisten begraven: de eerste van hout, een andere van lood en een derde eveneens van hout. Franciscus vereenvoudigde dit en bepaalde dat er slechts één kist, een houten kist met zinken bekleding, mag worden gebruikt.
In zijn testament schreef Franciscus begraven te willen worden in de Basiliek van Santa Maria Maggiore in Rome. Daar ging Franciscus voor en na elke buitenlandse reis naartoe om te bidden. Hij is de eerste paus in meer dan honderd jaar die zich niet in de traditionele Sint-Pietersbasiliek laat begraven. In het testament bedankt hij Maria voor haar ‘volgzame en moederlijke zorg’.
Franciscus’ graf zal er ook eenvoudig uitzien. Hij verzocht om hem te begraven ‘in de grond, zonder bijzondere versieringen’. Alleen zijn pauselijke naam wil hij op de grafsteen ingegraveerd. Ook staat in het testament van Franciscus vermeld dat de kosten van de uitvaart niet door het Vaticaan worden betaald, maar door een anonieme weldoener die het bedrag doneert aan de Santa Maria Maggiore Basiliek.
Wat neemt de paus mee in de kist?
De kist van Franciscus werd vrijdagavond gesloten. Tot zes uur ’s avonds hadden bezoekers de tijd om de paus een laatste eer te bewijzen. Daarna begon de ‘camerlengo’, de Iers-Amerikaanse kardinaal Kevin Farrell, met de verzegeling van de kist.
Tijdens de dienst werd een zijden doek over het hoofd van de overleden paus gelegd en werd zijn lichaam voor de laatste keer besprenkeld met wijwater. In de kist werden munten gelegd die tijdens zijn periode als paus zijn geslagen, samen met een verslag van Franciscus’ pontificaat. In het Italiaans staat dit bekend als een rogito (een officiële akte). Deze werd eerst voorgelezen door de ceremoniemeester Ravelli, vervolgens opgerold, in een koker geschoven en in de kist geplaatst. Een tweede exemplaar van de rogito wordt bewaard in de archieven van het Vaticaan. Ten slotte werd er een deksel op de zinken kist geplaatst die wordt dichtgelast en verzegeld. Daarna werd ook de houten kist verzegeld.
Wie zijn er aanwezig bij de uitvaart?
Katholieken van over de hele wereld zullen de begrafenis van de paus bijwonen. In totaal verwacht het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken 200 duizend bezoekers. Daarnaast wordt rekening gehouden met de komst van minimaal honderd buitenlandse delegaties die de uitvaart willen bijwonen.
Meerdere wereldleiders hebben hun aanwezigheid aangekondigd. Zo reist de Argentijnse president Javier Milei af naar Vaticaanstad, hij vertegenwoordigt het geboorteland van de overleden paus. Ook de Braziliaanse president Lula da Silva, de leider van het land met de meeste katholieke inwoners, is aanwezig. Daarnaast zijn prominente Europese leiders als Emmanuel Macron, Olaf Scholz en Ursula von der Leyen aanwezig bij de uitvaart, net als de Amerikaanse president Donald Trump.
Namens Nederland zullen premier Dick Schoof en minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp naar Vaticaanstad afreizen. Het Koningspaar blijft thuis vanwege de viering van Koningsdag.
De Russische president Vladimir Poetin en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zullen niet aanwezig zijn bij de uitvaart van paus Franciscus. Tegen beide leiders is een internationaal opsporingsbevel uitgevaardigd door het Internationaal Strafhof. In plaats van Poetin zal de Russische minister van Cultuur, Olga Lyubimova, aanwezig zijn. Namens Israël woont de ambassadeur de uitvaart bij.
Wat gebeurt er na de begrafenis van de paus?
Na de uitvaart van de paus zijn er negen aaneengesloten dagen van officiële rouw, deze worden de novemdiales genoemd. Dit is een periode tussen het overlijden van de paus en het begin van het conclaaf. In deze periode wordt elke dag onder leiding van een vooraanstaande kardinaal een mis opgedragen in de Sint-Pieterskerk in Rome, voor de zielenrust en nagedachtenis van de overleden paus. De uitvaartmis op het Sint-Pietersplein wordt beschouwd als de eerste van de negen Heilige Missen.
Hierna begint de verkiezing van de nieuwe paus, dat gaat middels het conclaaf. Naar verwachting start dit tussen 6 en 11 mei.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant