Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant.
Een dag nadat werd herdacht dat de steen van Jezus’ graf was weggerold, wat slechts kon betekenen dat de Heiland uit de dood was opgestaan, stierf zijn plaatsvervanger op aarde paus Franciscus. Deze paus behaalde de respectabele leeftijd van 88 jaren.
Hij werd ouder dan de gemiddelde Nederlandse man en hij werd aanzienlijk ouder dan de gemiddelde mannelijke aardbewoner. Onder ons gezegd en gezwegen moet hij als paus een verrukkelijk leven hebben geleid. Hij woonde in de mooiste omgeving, te midden van schitterende kunstwerken. Alles wat hij wenste werd hem aangereikt en hij kreeg de beste medische verzorging. Zijn omgeving droeg hem op handen en velen hielden van hem.
Ondanks alles wist hij uit te stralen dat hij een eenvoudig en nederig leven leidde. Hij bezat het beste van alle werelden en als hij niet naar de hemel gaat, wie dan wel? Voor een goed christen is het hiernamaals trouwens een heerlijkheid waarnaar wordt uitgekeken. Niemand hoeft dus te treuren om de dood van Franciscus. Integendeel, men moet blij zijn met zijn overlijden, feestvieren.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Een cynicus zal misschien opmerken dat de hemel wordt bewoond door braveriken en heilige boontjes. Volgens de dichter-zanger Koos Speenhoff (1869-1945) zitten de interessante mensen voornamelijk in de hel. Naar eigen zeggen kwam hij daar niet alleen Jan Steen, Rembrandt en Michelangelo (!) tegen, maar ook Vondel, Bach en Sarah Bernardt. Zelfs Multatuli liep er rond met koning Willem III, ‘die de hemel waren ontvlucht voor de melancholie’.
Een kwaadwillende atheïst zal misschien opmerken dat Franciscus tijdens zijn pontificaat weinig tot niets heeft bereikt, of heeft willen bereiken. Bij zijn dood zijn er nog twee grote oorlogen aan de gang. Weliswaar waste en kuste hij in al zijn eenvoud de voeten van gevangenen en andere verworpenen – onder wie zelfs een vrouw – maar toen hem werd gevraagd naar zijn visie op abortus antwoordde hij dat zulks een moord is en dat de arts die abortus uitvoert niets minder is dan ‘een huurmoordenaar’. Goedemorgen, vrouwen van Nederland. Hier spreekt geen progressieve conservatief, maar een progressieve reactionair. Het zou mij niet verbazen als JD Vance, de laatste politicus die hem bezocht, het op dit punt volledig met hem eens is.
Ineens begreep ik de verslaggeefster van het NOS Journaal die zei dat ‘het verplaatsen van een steen binnen de katholieke kerk ongeveer tweehonderd jaar duurt.’ Dat is in elk geval een stuk langzamer dan de steen die van Jezus’ graf rolde.
Terwijl de paus aan zijn hemelvaart is begonnen, moet het Vaticaan zijn opvolging regelen. Graag wil ik hierbij herinneren aan de kersttoespraak die Franciscus in 2014 uitsprak ten overstaan van de Curie. Die moest toen met zuur gezicht aanhoren hoe de paus een opsomming gaf van de vijftien ziekten waaraan Vaticaanstad zou lijden. Ik geef ze weer, zoals ze destijds in deze krant hebben gestaan, opdat u de komende tijd zelf kunt bepalen welke ziekten inmiddels zijn genezen:
1. Onsterfelijk, immuun en zelfs onmisbaar voelen; 2. Martalismo (van Marta), oftewel excessief werken; 3. Mentale en spirituele verstening; 4. Excessieve planning; 5. Slechte coördinatie, oftewel niet willen samenwerken; 6. Spirituele alzheimer; 7. Rivaliteit en verwaandheid; 8. Existentiële schizofrenie; 9. Geklets, gemopper en geroddel; 10. Vergoddelijken van de bazen; 11. Onverschilligheid naar anderen; 12. Begrafenisgezichten; 13. Accumuleren; 14. Gesloten kringen, waar bij de groep horen belangrijker is dan horen bij Christus en 15. Wereldse winst en exhibitionisme.
Zo, die zat!
Dat waren de vijftien kwalen die Franciscus overal om zich heen zag en waaraan hij zich bijzonder ergerde. Onder de huidige omstandigheden valt een daarvan onmiddellijk op: de begrafenisgezichten op nummer 12. Als het waar is wat Franciscus heeft waargenomen dan hoeven de gezichten nauwelijks uit een andere plooi voor de komende plechtigheden. We gaan het zien. Als het conclaaf waarop de nieuwe paus wordt gekozen erg lang gaat duren dan weten wij ook dat rivaliteit (7) nog altijd welig tiert onder de kardinalen, net als slechte coördinatie en de onwil om samen te werken (5).
Daarentegen zullen we spoedig kunnen vaststellen dat Franciscus werkelijk sterfelijk is geweest (1) en dat hij zal vergaan ondanks de zinken bodem in zijn houten kist. Verder zal hij in het geheel niet onmisbaar (1) blijken, net als de 265 pausen voor hem, de tegenpausen niet meegerekend. Een nieuwe paus mag niet verwaand (7) zijn en evenmin aan spirituele alzheimer lijden (6). De ergste op dat gebied was paus Paulus II (1461-1471). Die wilde zichzelf eigenlijk Formosus noemen, wat knapperd of mooie jongen betekent. Volgens de historicus John Norwich, die een dik boek over het pausdom schreef, stierf Paulus II aan ‘een overdosis meloenen en jongemannen’. Fruitigheid en homoseksualiteit waren kennelijk toen nog toegestaan binnen de kerk.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns