Spanje wil nog dit jaar de 2-procentnorm van de Navo halen. Premier Pedro Sánchez kondigde dinsdag aan dat zijn regering 10,4 miljard euro extra uittrekt voor defensie. Dat moet laten zien dat zijn land een ‘betrouwbare bondgenoot’ is.
is correspondent Spanje, Portugal en Marokko van de Volkskrant. Hij woont in Madrid.
‘Spanje zal nog dit jaar voldoen aan de norm’, zo beloofde Sánchez op een speciaal belegde persconferentie. In dat geval maakt het land een reuzensprong: op dit moment geeft het land nog zo’n 1,4 procent van zijn bbp uit aan defensie. Daarmee bevinden de Spanjaarden zich in de staart van het Navo-peloton.
Voor Sánchez, een sociaaldemocraat, zijn de defensie-uitgaven een evenwichtsoefening. Aan de ene kant staat zijn linkse regering onder grote druk om versneld veel meer uit te geven aan het eigen leger, nu Trump meer dan duidelijk heeft gemaakt dat Europa voor zijn eigen veiligheid moet zorgen. Ook Europese landen vragen om meer solidariteit van Spanje, dat zich door de geografische ligging niet meteen bedreigd voelt door Rusland.
Aan de andere kant is er binnen Sánchez’ regering weinig animo voor het verhogen van de uitgaven. Een van de partners in de regeringscoalitie, het uiterst linkse Sumar, staat bekend als antimilitaristisch. Voor de partij zijn extra defensie-uitgaven niet primair nodig voor de eigen bescherming, maar zijn de investeringen vooral onderdeel van een ‘wapenwedloop’ die uiteindelijk tot meer leed zal leiden.
Tussen die twee vuren koos Sánchez zijn woorden dinsdag uiterst zorgvuldig. ‘Spanje kiest de wereld waarin het leeft niet.’ Hij benadrukte dat ook hij het geld liever aan iets anders had besteed, maar dat de huidige situatie nu eenmaal vraagt om maatregelen. ‘Niet om aan te vallen, want Spanje is een pacifistisch land dat gelooft in diplomatie, maar om anderen te ontmoedigen.’
Toch zal slechts een vijfde van het geld gaan naar ‘de aanschaf van nieuwe defensiesystemen’, het gevoeligste punt. Meer dan een derde is bestemd voor het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden van soldaten. Die kostenpost zal makkelijker te verkroppen zijn voor Sumar, dat steevast in de bres springt voor hogere lonen. De militairen krijgen ook betere training en uitrustingen.
Een ander voorbeeld van Sánchez’ pogingen om het interne verzet te sussen: de aanschaf van materieel voor ‘dubbelgebruik’ (militair en civiel), goed voor 17 procent van het pakket.
Hier gaat het bijvoorbeeld om de aanschaf van vliegtuigen en helikopters die zowel militair kunnen worden gebruikt als voor het blussen van bijvoorbeeld bosbranden. De Navo tekende eerder nog verzet aan tegen een bredere uitleg van het begrip ‘defensie-uitgaven’, maar volgens Sánchez vallen zijn plannen binnen de bestaande definitie zoals het bondgenootschap die hanteert.
De premier benadrukte dat de extra bestedingen niet ten koste zullen gaan van sociale uitgaven, een andere vrees van Sumar. Het Spaanse Congres zal niet over het pakket stemmen: volgens Sánchez kunnen de maatregelen binnen de huidige begroting worden bekostigd.
Die route wordt zwaar bekritiseerd door de oppositie, die vindt dat er over het pakket moet worden gesproken. Maar Sánchez blijft zo wel een zwaar debat bespaard. Niet lang na zijn persconferentie lekte via media uit dat de ministers van Sumar intern bezwaar hadden aangetekend: volgens hen zijn de extra uitgaven ‘exorbitant’ en ‘incoherent’.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant