Usher groeide van kindtalentje uit tot een van de grootste artiesten van de jaren nul. Deze week staat de Amerikaanse r&b-legende vijf avonden in de Ziggo Dome in Amsterdam. Maar aan dat succes kleeft ook een schaduwzijde, nu zijn vroegere patroon Sean ‘P. Diddy’ Combs moet voorkomen op verdenking van seksueel misbruik.
is redacteur popmuziek van de Volkskrant.
De jeugd van Usher was zowel glorieus als tragisch, zoals wel vaker het geval is bij Amerikaanse kindsterren. En dit jaar ziet de Amerikaanse r&b-zanger beide kanten van dat verleden onder ogen, van zijn muzikale successen tot persoonlijke trauma’s.
Usher is momenteel op een van de lucratiefste tournees uit zijn loopbaan: de komende dagen staat hij vijf keer in een uitverkochte Ziggo Dome, een ongekende reeks. Ter vergelijking, in 2015 deed hij diezelfde zaal in Amsterdam één keer aan.
Maar vanaf volgende maand moet de r&b-zanger ook de duistere krachten achter zijn carrière onder ogen komen. Want over twee weken, op 5 mei, begint in New York de rechtszaak tegen Sean Combs, alias P. Diddy, de man die Usher als kind onder zijn hoede nam en hem daarna een sinistere kant van de muziekindustrie liet zien.
Ushers naam zal ongetwijfeld vallen in die rechtszaak. En hij zal blij zijn dat hij even niet thuis is. Terwijl Combs zich verdedigt tegen aanklachten van seksueel misbruik en mensenhandel staat Usher op het podium in Londen, met een setlist vol r&b-nostalgie.
Usher Raymond IV, zijn echte naam, werd in 1978 geboren in Dallas, Texas. Hij doorliep de gebruikelijke muziekschool voor veel Amerikaans soul- en r&b-talent, want als kind van 9 werd hij door zijn moeder het kerkkoor ingeschoven dat zij zelf dirigeerde.
Zijn moeder en oma zagen kansen in Ushers smetteloze kindervocalen. Het gezin verhuisde naar Atlanta in Georgia, vanwege het daar betere muzikale klimaat. In die stad, die begin jaren negentig opkwam als een van de belangrijkste broedplaatsen voor de zuidelijke Amerikaanse pop en hiphop, deed Usher als 10-jarig kind mee aan talentenjachten. Hij werd weer ontdekt, nu door een professionele bodyguard, die Usher als kind van 13 liet optreden rond parkeerplaatsen bij nachtclubs.
Met zijn zuivere jongensstem scoorde Usher vooral ‘bij de vrouwen’, zei hij in 2007 in een interview met een hiphopmagazine. ‘Ik knielde voor ze en zoende ze, dat soort dingen. Ze werden helemaal gek.’ En ongeveer zo, op één knie tussen de geparkeerde auto’s, begon de muziekloopbaan van Usher.
In 1993 nam hij een eerste single op, waarmee hij al direct in de schaduw kwam te staan van een Amerikaanse grootheid. Het liedje Call Me a Mack werd opgenomen in de soundtrack voor de film Poetic Justice uit 1993, met daarin als acteur de bijna mythische rapper Tupac Shakur (1971-1996).
Usher kon vervolgens een debuutalbum opnemen, al was de timing ongelukkig. Hij was net 15 geworden, een puber dus, en zijn ontroerend hoge stem begon te breken. De opnamen van het album werden stopgezet, omdat de labelbaas niet wist wat hij aan moest met Usher.
Usher kreeg een loopbaanadvies dat zijn leven zou veranderen. Ga maar naar New York, zeiden zijn managers in 1994. Want daar runde Puff Daddy, zoals de artiestennaam van Combs toen luidde, zijn muziekbedrijf Bad Boy Entertainment. Combs zou wel een ster van Usher kunnen maken, dacht ook zijn moeder. Usher vertrok, in zijn eentje, en trok zelfs in bij Combs.
In luttele dagen verloor hij zijn onschuld, zei hij in 2004, in een interview met het muziekblad Rolling Stone. ‘Hij liet mij kennismaken met heel andere shit. Met seks, met name. Seks is heet, in de muziekindustrie.’
Usher woonde in het enorme appartement van Combs en zag als kind van 15 taferelen die hij nu waarschijnlijk nog graag van zijn netvlies zou willen branden. ‘Er waren altijd vrouwen. Als je ergens een deur opende, zag je mensen seks hebben, of mensen die orgies hielden.’
Hij ‘experimenteerde’ zelf ook met vrouwen, zei hij in hetzelfde interview, dat werd afgenomen toen nog geen sprake was van het schandaal rond Combs. Hij had het moeilijk, erkende hij destijds al wel. ‘Het waren de zwaarste dagen van mijn leven.’
Maar Combs, die in de jaren negentig zou uitgroeien tot een van de machtigste personen in de muziekwereld, lanceerde wel de carrière van Usher. In 1994 verscheen het debuutalbum Usher, mede geproduceerd door Combs. En al vonden veel Amerikaanse radiozenders het opmerkelijk dat een kind van 15 zo expliciet zong over seks: het album, met liedjes als Nice and Slow en Bedtime, werd een succes.
Usher kon er zijn latere muzikale mijlpalen op bouwen, zoals zijn hitplaat Confessions uit 2004, waarmee hij een van de grootste Amerikaanse artiesten van de jaren nul werd.
Nog altijd is Usher een miljoenenbedrijf. Hij werd een geliefd jurylid bij de tv-show The Voice. En hij speelde een concertreeks van ruim honderd shows in Las Vegas. Een persoonlijk hoogtepunt was zijn optreden tijdens de Super Bowl van 2024, waar bijna 130 miljoen Amerikaanse tv-kijkers op afstemden.
Toen vorig jaar het misbruikschandaal rond Combs uitbrak, en de rapper en zakenman aanklachten kreeg te verwerken voor geweld en seksuele uitbuiting op zijn beruchte feesten, werd Usher herhaaldelijk gevraagd om commentaar en om opheldering over zijn relatie met Combs. Hij deed er tot op heden het zwijgen toe.
Maar in september vorig jaar, toen Combs werd gearresteerd, verdwenen plotseling alle berichten van Usher op zijn X-account. Verdacht, vonden veel volgers. Had hij iets te verbergen? Dat had hij niet, postte Usher daarna. Zijn weinig overtuigende verklaring: ‘Mijn account was gehacked.’
Usher hoeft zich ook niet uit te laten over zijn leven in het huis van Combs, en de dingen die hij daar als kind heeft gezien. De zanger is zelf niet aangeklaagd, en vooralsnog ook niet opgeroepen als getuige.
3 × Usher
• Wie het intro van de snijdende synthesizer hoort, staat al met één been in de jaren nul. Het nummer Yeah!, van het album Confessions uit 2004, werd een van Ushers grootste hits. Confessions werd een van de best verkochte albums van dat tijdperk, en wordt vaak ‘de laatste blockbuster van de popmuziek’ genoemd.
• Met zijn vorig jaar verschenen album Coming Home kon Usher opnieuw op wereldtournee. Het titelnummer wordt deze week uitgevoerd in de Ziggo Dome, en is een van de subtielere liedjes van de zanger van de afgelopen jaren. Mede dankzij de medewerking van Burna Boy.
• Usher kan niet alleen loepzuiver zingen, maar vooral ook een waanzinnige danser. Zijn bewegingen worden vaak vergeleken met die van Michael Jackson, en de inspiratie van de meester is te zien in Ushers beroemde ‘glitch dance’, een extra schokkerige moonwalk-in-babypasjes.
Usher speelt van 22 t/m 28 april vijf keer in de Ziggo Dome in Amsterdam. Voor de laatste show zijn nog kaarten verkrijgbaar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant