Eén op de drie kiezers uit het Twentse Borne gaf twee jaar geleden zijn stem aan het NSC van Pieter Omtzigt. Maar daags na diens afscheid uit de politiek klinken bij het jaarlijkse paasvuur gemengde reacties. ‘Veel mensen in Twente hadden hun hoop op Pieter gevestigd, en nu trekt hij d’n köttel in.’
is politiek verslaggever van de Volkskrant
Bij het paasvuur dat ieder jaar aan de rand van het Twentse Borne wordt ontstoken, gaat het eigenlijk nooit over politiek. En wanneer Haagse zaken de gesprekken binnensijpelen, dan is het vaak tegen wil en dank. Bijvoorbeeld toen het hier een paar jaar geleden ging over de stikstofnormen, waar menig paasvuurbouwer inmiddels voor beducht is.
Op de plek waar zo de fanfare zal spelen, de kinderen uit de buurt in fakkeloptocht naar de houtstapel zullen trekken, gaat het deze Eerste Paasdag vooral over de droogte van de afgelopen maand. Bijna ging het feest niet door. Nee, dan is Den Haag gewoon ver weg. ‘Politiek? Dat leeft hier niet’, verzekert een van de organisatoren dan ook.
Maar laat iemand deze zondagavond de naam van NSC-leider Pieter Omtzigt vallen, dan komen de tongen wel degelijk los. Met op enkele honderden meters het stembureau waar één op de drie kiezers twee jaar geleden voor Omtzigts partij koos, heeft iedereen wel een mening klaar over zijn vertrek uit de politiek.
In een straal van enkele kilometers rond de boake, zoals ze het paasvuur hier noemen, kreeg Omtzigts partij zelfs een groter deel van de stemmen dan in zijn eigen woonplaats Enschede, zo’n twintig kilometer verderop. Het is niet voor niets dat veel landelijke media de regio na de Kamerverkiezingen omdoopten tot ‘Omtzigtland’.
Tussen de vele honderden toeschouwers die langzaam het veld op stromen, is het dan ook niet lang zoeken naar mensen die hun vertrouwen twee jaar geleden aan Omtzigt gaven. Robert Raanhuis, die ieder jaar met z’n gezin naar het vuur komt kijken, is er één van. ‘Ik vind het jammer dat hij weg is. Hij was toch een soort stem voor Twente.’ Zijn vrouw Agnes Raanhuis kan dat alleen maar beamen. Op de vraag of de NSC-leider nog altijd op hun sympathie kan rekenen, knikken ze vol overtuiging.
Daarin staan ze niet alleen. Gevraagd naar Omtzigt werpen veel bezoekers snel op dat hij een ‘sympathieke man’ en een ‘integere politicus’ is. Aan zijn beweegredenen wordt hier dan ook niet getwijfeld. Velen zien in de NSC’er bovendien iemand met hart voor de regio.
Het vertrek van Omtzigt, die er niet in slaagt van een burn-out te herstellen, is voor de meeste mensen wel een teleurstelling. Al is er ook één gemene deler: onverwachts kwam het allerminst. ‘Ik dacht alleen maar; zie je wel’, zegt Marieke Veldboer terwijl ze met een schuin oog haar kinderen in de gaten houdt die rond de metershoge bult hout rennen. ‘Je zag het al aan hem.’
Het neemt niet weg dat er door de waardering heen wel degelijk forse kritiek klinkt. Zelfs zijn grootste supporters vinden dat Omtzigt de oorzaak toch ook bij zichzelf moet zoeken. Over één ding zijn ze unaniem: het verval begon bij de kabinetsdeelname van NSC. Dat was een fout, klinkt het eensgezind.
Wat dat betreft klinkt op het Bornse veld door wat afgelopen maanden al meermaals uit kiezersonderzoek bleek. Het vertrouwen in Omtzigt als politiek leider nam sinds de verkiezingen almaar af. Deels kwam dat doordat kiezers weinig terugzagen van de vasthoudende politicus aan wie zij hun stem hadden gegeven, maar ook liepen zij niet warm voor het rechtse kabinet.
Het had dramatische peilingen tot gevolg. Van de twintig zetels die NSC nu in de Kamer heeft, houdt het volgens het laatste kiezersonderzoek nog maar enkele over.
De familie Raanhuis is exemplarisch. Hoewel Robert Raanhuis nog altijd veel waardering voelt voor Omtzigt en vindt dat hij vooral door ‘de rest is tegengewerkt’, was het al allerminst zeker of NSC bij een volgende verkiezing weer op zijn stem had kunnen rekenen. En zonder zijn streekgenoot aan het roer van de partij wordt dat in ieder geval niet waarschijnlijker.
Over wat Omtzigt heeft betekend voor de regio die zich massaal achter hem schaarde, zijn de meningen verdeeld. Een paar keer valt zondagavond het woord ‘noaberschap’, een begrip dat mede door de Enschedeër in de Haagse politiek belandde en zich laat omschrijven als een soort gemeenschapszin. Het paasvuur en hoe het ieder jaar met mensen uit de buurt wordt georganiseerd, is nou precies wat Omtzigt bedoelde, klinkt het.
Lang getreurd over Omtzigts politieke afscheid wordt er niet. Als het vuur tegen een uur of negen al een flink deel van de opgestapelde takken heeft verteerd, de fanfare de instrumenten weer opbergt en velen zich rond de bierkar verzamelen, gaat het op het Bornse veld dan ook al snel over andere zaken.
Dennis de Jonge, die met een biertje in de hand met zijn rug naar het vuur staat, had sowieso weinig met de NSC-leider. De Jonge stemt al jaren niet meer, vertrouwen in het Binnenhof heeft hij niet.
Dat wordt voor hem alleen maar bevestigd door het vertrek van Omtzigt. ‘Er hebben hier veel mensen op hem gestemd’, zegt hij. ‘Zij hadden hun hoop op hem gevestigd, en nu vertrekt hij. Pieter trekt d’n köttel in.’
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant