Na maar liefst 22 seizoenen in de Amerikaanse NBA wordt LeBron James (40) door velen gezien als de beste basketballer ooit. Zaterdag begint hij met zijn club Los Angeles Lakers aan de play-offs. Zijn invloed reikt intussen veel verder dan het veld.
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
De benen van de pop waren wat aan de dunne kant, vond LeBron James. ‘Hij moet nog naar de sportschool’, grapte de sterbasketballer toen hij vorige week de eerste nog actieve sporter werd met een eigen versie van een Ken-pop, uit de bekende Barbie-stal. Verder was hij te spreken over het uiterlijk van het speelgoed.
De kleine James draagt een sportjack en een broek met ruitjesmotief. Wie wil, kan een zonnebril of koptelefoon op zijn hoofd zetten, of een tasje om zijn schouder hangen. Om het postuur van de 2,06 meter lange basketballer recht te doen, werd de pop een paar centimeter groter gemaakt dan de andere Ken-figuren. De prijs: 75 dollar.
Graag wil James een rolmodel zijn. Zelf had hij vroeger behoefte gehad aan ‘positieve voorbeelden’, verklaarde hij bij de onthulling van de pop. In de stad Akron, in de staat Ohio, groeide hij op onder soms erbarmelijke omstandigheden. Zijn alleenstaande moeder kon niet altijd voor hem zorgen, de kleine LeBron moest om de haverklap verhuizen, van gastgezin naar gastgezin.
Door zijn uitzonderlijke talent voor basketbal was hij op zijn 17de al een landelijke bekendheid. Hij stond op de cover van het tijdschrift Sports Illustrated. The chosen one, was de tekst naast zijn foto. De uitverkorene. De jonge James liet het op zijn rug tatoeëren.
De verwachtingen waren onredelijk hoog toen hij in 2003 in de Amerikaanse topcompetitie NBA debuteerde, maar alsnog wist hij ze te overtreffen. Hij werd topscorer aller tijden van de competitie en viermaal kampioen, met drie verschillende clubs.
Zaterdag begint hij met Los Angeles Lakers aan de play-offs van de NBA, het staartje van het seizoen waarin de prijzen worden verdeeld. In de eerste ronde is Minnesota Timberwolves de uitdager.
Nog altijd is hij steengoed, zelfs op zijn 40ste. Waar anderen op zijn leeftijd allang met pensioen zijn, lijkt de vergankelijkheid op James geen vat te krijgen. Zijn imposante lichaam lijkt onverwoestbaar. Als in zijn tienerjaren vliegt hij soms nog naar de ring, al is zijn spelinzicht altijd zijn grootste wapen geweest.
Maar vraag hem naar zijn belangrijkste prestaties en hij zal niet over basketbal beginnen. James wilde altijd meer zijn dan alleen een sporter. More than an athlete, klinkt het motto dat hij patenteerde nadat hij door Fox News-presentator Laura Ingraham was gemaand zijn mond te houden en gewoon te dribbelen. Shut up and dribble. Hij had iets onaardigs gezegd over Donald Trump, toen bezig aan zijn eerste termijn als president. ‘Ik zal nooit zwijgen’, reageerde James. ‘Daarvoor beteken ik te veel voor de maatschappij.’
Vooral in zijn geboorteplaats Akron is zijn invloed zichtbaar. James pompte er miljoenen dollars in scholen en het opknappen van slechte buurten, zodat kansarme kinderen er een betere jeugd kunnen hebben dan hij.
Inmiddels is hij een succesvol zakenman. In 2022 meldde financieel tijdschrift Forbes dat hij officieel miljardair was geworden, als eerste nog actieve sporter ooit. James noemde het de grootste mijlpaal uit zijn carrière.
Ook zijn loopbaan als basketballer benadert hij op een zakelijke manier. Door James verschoof de macht in de NBA van de clubs naar de spelers. Hij en niemand anders bepaalde waar hij zou spelen. Als het hem ergens niet beviel, vertrok hij naar een club waar het gras groener was. Vaak tekende hij contracten van slechts een jaar, zodat hij zichzelf de vrijheid gaf om te gaan waar hij wilde. James wist dat clubs toch wel zouden komen. Ook andere sterspelers begonnen de regie in eigen hand te nemen.
Van zijn jeugdvrienden maakte hij machtige zaakwaarnemers. Zijn rechterhand Rich Paul werd zelf een beroemdheid. Bij wedstrijden van de Lakers zit Paul vaak op de eerste rij met zijn verloofde, de Britse zangeres Adele. Maverick Carter, een andere vriend, geeft leiding aan James’ productiehuis SpringHill dat films, series en documentaires maakt.
James streeft naar totale onafhankelijkheid. Jaren geleden begon hij het mediabedrijf Uninterrupted, zodat hij zijn eigen verhaal kon vertellen in podcasts en zijn eigen talkshow. De traditionele pers had hij daardoor niet meer nodig. Weer volgden anderen zijn voorbeeld.
Ook veranderde hij de verhouding tussen sporters en hun sponsoren. James wil niet louter een uithangbord zijn in tv-spotjes, maar eist een groter stuk van de taart. Hij kocht zich in bij grote bedrijven als koptelefoonfabrikant Beats en de Fenway Sports Group, waardoor hij mede-eigenaar werd van Liverpool en honkbalclub Boston Red Sox.
James denkt groter dan zijn voorgangers. Met Nike, waar hij zijn eigen kledinglijn heeft, tekende hij een contract voor het leven. Op de campus in Oregon is een van de gebouwen naar hem vernoemd. Als er een nieuwe NBA-club komt in Las Vegas, wil hij de eigenaar zijn.
Bijna een kwart eeuw staat James in de publieke belangstelling. Jonge twintigers weten niet beter dan dat hij in de NBA speelt. Ook kennen ze hem van de speelfilms als Trainwreck en Space Jam: A New Legacy, waarin hij zichzelf speelt. Zijn overstap in 2018 naar Los Angeles Lakers was niet alleen vanuit sportief oogpunt: James wilde zich met zijn SpringHill nestelen in de heuvels van Hollywood. Nu wordt hij een mediamagnaat genoemd.
Als basketballer kwam hij tot wasdom onder een vergrootglas, in het tijdperk van sociale media. Toen hij in 2003 debuteerde, waren Facebook, Twitter en Instagram er nog niet. Aanvankelijk moest James niets hebben van de apps, hield hij zijn privéleven verscholen, maar gedurende zijn loopbaan begon hij zich steeds meer bloot te geven.
Sportblog The Athletic noemde hem ‘de koning van het internet’, een verwijzing naar zijn bijnaam King James. Op Instagram deelt hij dagelijks filmpjes en foto’s met zijn 159 miljoen volgers. James, die opgroeide zonder vader, profileert zich online als een familieman, doet vrolijke dansjes met zijn vrouw en drie kinderen, rapt in de auto mee met nieuwe hiphopnummers en laat zien hoe hij zich in de sportschool in het zweet werkt.
Berichten van teamgenoten of vrienden herplaatst hij met aanmoedigende vuuremoji’s. Hij heeft naar eigen zeggen geen manager en plaatst al zijn berichten zelf.
Geregeld wordt hij op de hak genomen op sociale media. James’ gelaatsuitdrukkingen tijdens wedstrijden zijn een bron van memes. Zijn wijkende haarlijn is al jaren mikpunt van spot en hij zou er een gewoonte van hebben gemaakt om kleine, onschuldige leugentjes te vertellen. Een voorbeeld: naar de rapformatie Migos luisterde hij al in 2010, verklaarde hij trots, maar de groep bleek pas in 2011 zijn eerste muziek te hebben uitgebracht.
Andere keren wordt hij juist bezongen, soms letterlijk. Op TikTok ontstond vorige maand een trend waarbij zijn fans de teksten van bekende popnummers aanpassen zodat die over James gaan. Man in the Mirror van Michael Jackson werd Man on the Lakers, en I Kissed a Girl van Katy Perry veranderde in I Kissed LeBron. James kon erom lachen.
Voor iemand die zo lang in de schijnwerpers staat, kende hij opmerkelijk weinig publieke uitglijders of controversen. De meeste kritiek kreeg hij in 2010, toen hij van Cleveland Cavaliers naar Miami Heat verkaste en de overstap aankondigde in een door zijn team geregisseerde tv-special, The Decision. Het schoot fans van de Cavaliers, de club uit zijn thuisstaat, in het verkeerde keelgat. Zijn shirtjes werden op straat in brand gestoken. James werd pas vergeven toen hij in 2014 terugkeerde en twee jaar later een kampioenschap won.
Tot op zekere hoogte reanimeerde James het activisme onder sporters in de VS, al lijkt dat inmiddels weer te zijn gaan liggen. Al voor de Black Lives Matter-protesten van 2020 op gang kwamen, vroeg hij aandacht voor politiegeweld en racisme. Bij opeenvolgende presidentsverkiezingen schaarde hij zich achter Hillary Clinton, Joe Biden en Kamala Harris. President Trump noemde hij in 2018 een ‘bum’, een nietsnut. Het maakte hem een doelwit voor rechts Amerika.
Een cryptisch bericht op sociale media, waarin hij twijfel zaaide over de ernst van het coronavirus, kwam hem in 2021 op een uitbrander van basketballegende, schrijver en activist Kareem Abdul-Jabbar te staan. Maar de smetjes op zijn zorgvuldig gecultiveerde imago zijn schaars. James is voor velen wel degelijk een rolmodel, zoals hij dat graag wil zijn.
Met basketballen is hij voorlopig nog niet klaar. Bij de Lakers speelt hij sinds dit seizoen samen met zijn 20-jarige zoon Bronny, hetgeen zijn opmerkelijke duurzaamheid onderstreept. ‘Ik zou nog wel vijf tot zeven jaar kunnen spelen’, zei hij begin dit jaar. ‘Maar dat ga ik niet doen.’ Wanneer hij zal stoppen, liet hij in het midden.
Het zal hoe dan ook wennen zijn, een NBA zonder James. Maar ook zonder bal zal hij waarschijnlijk niet in de luwte verdwijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant