Bi+ vrouwen krijgen disproportioneel vaak te maken met seksueel
geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dat komt door een specifieke opeenstapeling van stereotypes, vooroordelen en discriminatie, stelt Marijke Naezer.
Het onderwerp seksueel geweld staat de laatste jaren steeds vaker in de schijnwerpers. Slachtoffers, onderzoekers, hulpverleners en andere experts spreken zich uit, en dragen bij aan bewustwording en het verspreiden van kennis. Er wordt steeds meer bekend over hoe vaak seksueel geweld voorkomt, welke vormen het kan krijgen, welke mechanismen eraan ten grondslag liggen, en welk soort reacties helpend of juist niet helpend zijn.
Desondanks schiet onze kennis ook nog vaak tekort, bijvoorbeeld waar het specifieke groepen slachtoffers betreft. Eén van de grootste groepen daarin wordt gevormd door bi+ vrouwen (ongeveer 900 duizend): vrouwen die op meer dan één gender vallen. Ze vallen bijvoorbeeld op mannen én vrouwen, of op mensen, of op non-binaire mensen en vrouwen. Deze vrouwen krijgen veel vaker dan andere groepen te maken met seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag, zo blijkt keer op keer uit nationaal en internationaal onderzoek.
Over de auteur
Marijke Naezer werkt als onafhankelijk onderzoeker. In opdracht van Bi+ Nederland deed ze onderzoek naar seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen bi+ vrouwen. Addy Polet is senior medewerker Kennis en Pleitbezorging bij Bi+ Nederland, de landelijke emancipatie organisatie voor bi+ mensen en bi+ inclusie.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Nieuw onderzoek van Bi+ Nederland, Atria, Rutgers en COC heeft naar de oorzaken hiervan gekeken. Wat blijkt: als we seksueel geweld tegen bi+ vrouwen willen bestrijden, moeten we de specifieke vooroordelen, stereotypen en discriminatie bestrijden waar dit geweld uit voortkomt. Deze bevinding sluit aan bij eerdere inzichten over seksueel geweld tegen vrouwen.
Zo is al lange tijd bekend dat seksistische ideeën een belangrijke rol spelen in geweld tegen alle vrouwen, of ze nu hetero, lesbisch of bi+ zijn. Het gaat dan om ideeën als: ‘met een kort rokje vraag je erom’. Daarnaast is bekend dat vrouwen die niet hetero zijn (dus onder andere lesbische en bi+ vrouwen) te maken krijgen met seksueel geweld dat voortkomt uit de heteronorm. Zo weten we dat hetero mannen intimiteit tussen twee vrouwen nog vaak erotiseren, en van daaruit soms overgaan tot seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld.
Voor bi+ vrouwen komt hier nog een derde laag bij, naast seksisme en de heteronorm, namelijk de monoseksuele norm: het idee dat je ófwel heteroseksueel bent, ófwel homoseksueel. Door deze norm bestaan er allerlei vooroordelen en stereotypen over mensen die op meer dan één gender vallen, bijvoorbeeld dat deze voorkeur iets tijdelijks zou zijn, of dat bi+ mensen hyperseksueel zouden zijn en altijd, overal, met iedereen seks zouden willen hebben. Ook krijgen bi+ personen te maken met discriminatie, bijvoorbeeld dat mensen niet met hen willen daten vanwege hun seksuele oriëntatie.
Deze opeenstapeling van seksisme, heteronormativiteit en de monoseksuele norm kan op verschillende manieren bijdragen aan seksueel geweld. Ten eerste kan het schade berokkenen aan de sociale positie, het zelfvertrouwen, en daarmee de weerbaarheid van bi+ vrouwen. Je zegt bijvoorbeeld minder snel ‘nee’ tegen iemand als diegene de enige persoon in je omgeving is die jou
accepteert zoals je bent.
Ten tweede leiden stereotypen en vooroordelen tot specifieke vormen van geweld, zoals moeten ‘bewijzen’ dat je wel echt bi bent door seks te hebben met iemand. Of grensoverschrijdend gedrag door plegers die ervan uitgaan dat bi+ vrouwen voor alles openstaan en dus ‘geen grenzen hebben’.
En ten derde maakt de drievoudige marginalisering het extra moeilijk om adequate hulp te vragen en te vinden, bijvoorbeeld omdat hulpverleners niet altijd voldoende kennis hebben over mogelijke verbanden tussen seksuele oriëntatie en seksueel geweld.
De sleutel tot het bestrijden van seksueel geweld tegen bi+ vrouwen ligt dus in het bestrijden van de specifieke vooroordelen, stereotypen en discriminatie die dat geweld in de hand werken. Iedereen kan hier een rol in spelen: vergroot je kennis over seksuele en genderdiversiteit, draag bij aan het zichtbaar maken van bi+ vrouwen en andere minderheden in al hun diversiteit, herhaal geen schadelijke vooroordelen en stereotypen, en spreek je uit als iemand anders dat wel doet.
Zo bewerkstelligen we seksuele veiligheid en plezier voor iedereen, ongeacht genderidentiteit of seksuele oriëntatie.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant