Het kabinet heeft besloten het plan om de kinderopvang bijna gratis te maken opnieuw met twee jaar uit te stellen. Dat is niet alleen een domper voor ouders, maar betekent ook dat de bekritiseerde kinderopvangtoeslag langer blijft bestaan.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Als het aan het vorige kabinet had gelegen, hadden ouders dit jaar al kunnen genieten van bijna gratis kinderopvang. Het plan om de kinderopvangtoeslag overbodig te maken door een hoge vergoeding in te voeren, stond eigenlijk op de planning om afgelopen januari in te gaan. Maar vanwege personeelstekorten in de sector werd het plan twee jaar geleden al op de lange baan geschoven, tot 2027.
Die recente geschiedenis herhaalt zich nu. Uit de Voorjaarsnota blijkt dat ook dit kabinet opnieuw voor uitstel moet kiezen. Het nieuwe financieringssysteem voor de kinderopvang gaat op z’n vroegst in 2029 in. Pas dan kunnen ouders, ongeacht de hoogte van hun inkomen, rekenen op een vergoeding van 96 procent op het uurtarief. ‘Om de goede overgang te borgen, is besloten meer tijd te nemen’, schrijft het kabinet daar over.
Het komt allerminst als een verrassing. Dezelfde problemen die het vorige kabinet noopten om tot uitstel over te gaan, bestaan immers nog steeds. Net als twee jaar geleden kampt de kinderopvangsector met een flink personeelstekort. Daardoor kan de branche de verwachte stijgende vraag als gevolg van de maatregel niet aan.
Verantwoordelijk staatssecretaris Jurgen Nobel (Participatie, VVD) becijferde zelf ook al dat er momenteel zesduizend werknemers te weinig zijn. Dat tekort kan, als de hervorming daadwerkelijk volgens de aanvankelijke planning in 2027 zou worden ingevoerd, in 2033 oplopen tot 42 duizend. Toch ging Nobel de afgelopen tijd ‘samen met de sector’ op zoek naar oplossingen om personeel te behouden en het werk aantrekkelijker te maken.
Dat het kabinet nu afziet van de invoering van het nieuwe financieringsstelsel in 2027, biedt de sector in ieder geval wat lucht. Het kabinet hoopt dat door de kinderopvangtoeslag de komende jaren geleidelijk te laten stijgen, de vraag naar kinderopvang ook geleidelijk toeneemt en de sector het aanbod in een realistischer tempo kan opkrikken.
Tocht roept het herhaalde uitstel wel de vraag op of tijd de problemen wel kan oplossen. De verwachting is immers niet dat de krapte op de arbeidsmarkt de komende tijd in zo’n mate afneemt dat er wel voldoende personeel gevonden wordt om aan de toenemende vraag te voldoen.
Hoewel het uitstel voor de korte termijn een financiële meevaller betekent voor het kabinet – voor het plan was 2,9 miljard euro gereserveerd – is het politiek gezien wel een domper voor de coalitiepartijen. Met name de VVD hamert al jaren op een ruimere regeling voor de kinderopvang om werkende ouders tegemoet te komen.
Maar naast dat ouders langer moeten wachten, betekent het uitstel ook dat het weer niet lukt om binnen afzienbare tijd afscheid te nemen van de fel bekritiseerde kinderopvangtoeslag.
Het huidige stelsel, waarin de hoogte van toeslagen pas achteraf wordt vastgesteld, leidde tot hoge terugvorderingen en geldt als een van de grondoorzaken van het toeslagenschandaal. In het nieuwe systeem wordt vooraf getoetst of ouders aan de voorwaarden voldoen, en verdwijnen daardoor de terugvorderingen.
Het kabinet houdt wel vol dat de bijna gratis kinderopvang er ondanks de tegenslagen uiteindelijk wel komt. Maar na de derde keer vertraging zal in de Tweede Kamer, net als twee jaar geleden, de vraag klinken of van dit uitstel geen afstel komt.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant