is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Een hardloopster zou tweemaal in haar been zijn gebeten door een wolf op De Hoge Veluwe. De nieuwscarrousel draaide flink, maar feiten laten op zich wachten.
‘Het is van groot belang dat mensen niet bang worden voor de natuur.’ Ware woorden op de website van Nationaal Park De Hoge Veluwe. Het is wel de enige onbetwiste waarheid in het bericht ‘Bijtincident wolf’, nieuws dat maandag een nieuwe zwieper gaf aan de nieuwscarrousel die gaat draaien zodra een wolf zich vertoont.
Het begon met een persbericht van de provincie Gelderland. Het verhaal: een hardloopster zou zondag tot tweemaal toe in haar benen zijn gebeten door ‘vermoedelijk’ een wolf die haar aanviel – wereldwijd een zeldzaamheid. Het werd gretig overgenomen door enkele media, De Telegraaf voorop. ‘100 procent zeker een wolf’, citeerde die krant tot in de kop Seger Emmanuel baron van Voorst tot Voorst, directeur van De Hoge Veluwe en verklaard tegenstander van de wolf.
Die zekerheid is knap, want de baron was niet bij het incident aanwezig. Hij beriep zich op ‘foto’s en filmpjes’. Die filmpjes zijn nergens opgedoken, wel zijn foto’s verspreid (en dankbaar overgenomen door onder meer De Telegraaf en AD). Die riepen alleen maar vragen op – over de kwaliteit van de foto’s welteverstaan. De wolf die achter een boom naar de (onherkenbaar gemaakte) hardloopster en twee wandelaars staat te kijken ziet eruit alsof hij in het beeld is geplakt; zijn formaat is ook niet erg in verhouding met de rest van het beeld. De maker bezweert dat hij niet heeft gefotoshopt.
De ervaring leert dat je voor de waarheid maar beter DNA-onderzoek kunt afwachten (iets waarvoor De Hoge Veluwe de organisatie BIJ12 niet toelaat). Vaker zijn beten van een loslopende hond dan van een wolf. Soms is er geen beet. Zo schreef De Telegraaf ook nu weer dat vorig jaar een kind zou zijn gebeten door een wolf in Den Treek, bij Amersfoort. Uit DNA-onderzoek is dat niet komen vast te staan.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Er zijn meer vragen rond het ‘Veluwe-incident’. Is het bijvoorbeeld toeval dat het gebeurde enkele dagen nadat de leiding van De Hoge Veluwe een afwijzing van de provincie Gelderland had gekregen om te mogen ingrijpen (verjagen of afschieten) bij wolvenincidenten?
Hoe wijs is het om voor 13,40 euro toegang (of een jaarkaart van 138 euro) te gaan hardlopen in een wolvengebied rond de welpentijd? Op de benen van de hardloopster valt geen enkel spoor van een beet te zien.
Er valt dus nogal wat uit te leggen. Ook al omdat de wolf in Nederland behalve een wild dier een symbool is geworden. ‘Sommige plattelandsmensen voelen zich vertrapt in een wereld die steeds meer verstedelijkt raakt en over hen lijkt te beslissen’, citeerde NRC deze week een wolvenkenner over de (vergelijkbare) situatie in Noorwegen. ‘De wolf werd een symbool voor bredere maatschappelijke conflicten. Klimaatscepticisme, anti-immigratie, anti-wetenschap, anti-stad: een symbool voor anti-elitarisme.’
In zo’n klimaat draait de mediacarrousel lekker door. Het AD ging the day after naar de plek des onheils, om verontwaardigd te constateren dat toeristen niet gewaarschuwd worden. Elke journalistieke distantie ontbrak, evenals de wil om feiten te onderzoeken.
Liever houdt de krant een enquête over ‘hoe Nederlanders denken over de wolf’. Dat is vragen naar de bekende weg, per definitie onbetrouwbaar en dus nietszeggend. Her en der op sociale media riepen belangengroepen de achterban op de uitslag te beïnvloeden. Daar is al menig publieksverkiezing op stukgelopen, maar dat mag de pret niet drukken. Weinig in de medialogica is lonender dan verslag doen van angst die je zelf hebt gevoed. Met zulke media heb je geen feiten meer nodig.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns